Üroloji

Üroloji Nedir?

Üroloji, idrar yolları ve üreme sistemiyle ilgili hastalıkların tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenen tıp dalıdır. Hem kadın hem de erkeklerde idrar yolları (böbrekler, üreterler, mesane ve üretra) ürolojinin ilgi alanına girerken, erkeklerde ayrıca üreme sistemi organları (prostat, testisler, penis ve epididim) de üroloji kapsamında değerlendirilir.

Üroloji cerrahi bir branştır. Bu nedenle ürologlar, hem ilaç tedavisi hem de cerrahi ve girişimsel işlemler uygulayabilir. Böbrek taşları, prostat hastalıkları, idrar yolu enfeksiyonları, idrar kaçırma, kısırlık, cinsel fonksiyon bozuklukları ve ürolojik kanserler ürolojinin sık karşılaşılan hastalıkları arasında yer alır.

Ürolojinin Kapsamı ve Alt Dalları

Üroloji oldukça geniş bir uzmanlık alanına sahiptir ve kendi içinde farklı alt dallara ayrılır:

• Androloji: Erkek üreme sağlığı ve cinsel fonksiyon bozuklukları
• Çocuk Ürolojisi (Pediatrik Üroloji): Çocuklarda doğumsal ve gelişimsel ürolojik hastalıklar
• Ürojinekoloji: Kadınlarda idrar yolu ve pelvik taban sorunları
• Nöroüroloji: Sinir sistemi kaynaklı idrar ve mesane sorunları
• Endoüroloji: Kapalı (endoskopik) ürolojik girişimler
• Üroonkoloji: Böbrek, prostat, mesane ve testis kanserleri

Üroloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Üroloji bölümünde tanı ve tedavisi yapılan başlıca hastalıklar şunlardır:

• Böbrek ve idrar yolu taşları
• Prostat hastalıkları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• İdrar kaçırma (üriner inkontinans)
• Mesane hastalıkları
• Erektil disfonksiyon
• Erkek kısırlığı (infertilite)
• Ürolojik kanserler
• Pediatrik ürolojik hastalıklar

Üroloji Erkeklerde Neye Bakar?

Üroloji, erkeklerde hem idrar yolları hem de üreme sistemi hastalıklarıyla ilgilenir. Erkeklerde ürolojinin başlıca ilgi alanları şunlardır:

• Prostat büyümesi, prostatit ve prostat kanseri
• Erektil disfonksiyon
• Erkek kısırlığı
• Böbrek ve mesane taşları
• Testis ve penis hastalıkları
• İdrar yolu enfeksiyonları

Üroloji Kadınlarda Neye Bakar?

Kadınlarda üroloji, üreme organlarından ziyade idrar yolu ve mesane problemlerine odaklanır. Jinekolojik hastalıklar kadın doğum uzmanlarının alanına girerken, aşağıdaki durumlar ürolojinin kapsamındadır:

• İdrar yolu enfeksiyonları
• İdrar kaçırma
• Aşırı aktif mesane
• Böbrek taşları
• Pelvik taban ve mesane sarkmaları

Tanı sürecinde idrar testleri, ultrason, sistoskopi ve diğer görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Üroloji Bölümünde Muayene Nasıl Yapılır?

Üroloji muayenesi, hastanın şikayetlerine ve tıbbi öyküsüne göre planlanır. Muayene süreci genel olarak şu adımları içerir:

1.         Hastanın şikayetlerinin ve tıbbi geçmişinin değerlendirilmesi

2.      Fizik muayene

3.      İdrar ve kan testleri

4.      Gerekli durumlarda görüntüleme yöntemleri

Erkek hastalarda prostat muayenesi (rektal tuşe), kadın hastalarda ise pelvik değerlendirme yapılabilir. Muayene sonrası tanıya uygun tedavi planı oluşturulur.

Ürolojik Tanı Yöntemleri ve Testler

Ürolojik hastalıkların tanısında kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

Görüntüleme Yöntemleri

• Ultrason
• Bilgisayarlı Tomografi (BT)
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
• Röntgen

PSA (Prostat Spesifik Antijen) Testi

PSA testi, prostat hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılan bir kan testidir. Yüksek PSA değeri prostatla ilgili bir soruna işaret edebilir ancak tek başına tanı koydurucu değildir.

Sistoskopi

Sistoskopi, üretra ve mesanenin iç yüzeyinin kamera yardımıyla incelendiği endoskopik bir işlemdir. Mesane taşları, tümörler ve idrar yolu darlıkları bu yöntemle değerlendirilir.

Ürodinami Testi

Ürodinami, mesanenin dolma ve boşalma fonksiyonlarını ölçerek idrar kaçırma ve mesane kontrol problemlerinin nedenini belirlemeye yardımcı olur.

Ürolojik Tedavi Yöntemleri Ürolojide uygulanan tedavi yöntemleri hastal

Ürolojik Tedavi Yöntemleri

Ürolojide uygulanan tedavi yöntemleri hastal

Ürolojide uygulanan tedavi yöntemleri hastalığın türüne ve şiddetine göre değişir:

• İlaç tedavisi
• Cerrahi müdahaleler
• Minimal invaziv cerrahi
• Lazer ve şok dalga tedavileri (ESWL)

Ürolojik Cerrahi

• Prostat cerrahisi: TUR-P, radikal prostatektomi
• Böbrek taşı cerrahisi: Perkütan nefrolitotomi (PNL)

Lazerle Taş Kırma (ESWL)

ESWL, böbrek ve idrar yolu taşlarının cerrahiye gerek kalmadan şok dalgalarıyla kırılmasını sağlayan bir yöntemdir.

Minimal İnvaziv Yöntemler

• Laparoskopik cerrahi
• Robotik cerrahi

Bu yöntemler daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme süreci sunar.

Ürolojide Tedavi Edilen Başlıca Hastalıklar

Böbrek ve İdrar Yolu Taşları

Mineral ve tuzların kristalleşmesiyle oluşan taşlar, şiddetli ağrı ve enfeksiyona yol açabilir.

Prostat Hastalıkları

• Prostatit
• Prostat büyümesi (BPH)
• Prostat kanseri

İdrar Kaçırma ve Mesane Problemleri

Stres tipi, sıkışma tipi ve karma tip idrar kaçırma gibi durumlar üroloji tarafından değerlendirilir.

Erkek Üreme Sağlığı Sorunları

• Erektil disfonksiyon
• Erkek kısırlığı
• Testis hastalıkları
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar

Üretral Darlık

Üretranın daralması sonucu idrar akışında zorlanma ile ortaya çıkar ve endoskopik yöntemlerle tedavi edilebilir.

Üroloji Bölümünde Rutin Kontroller

Üroloji kontrolleri, hastalıkların erken teşhisi ve tedavi takibi açısından önemlidir. Rutin kontroller şu işlemleri içerebilir:

• Fizik muayene
• İdrar ve kan testleri
• Görüntüleme yöntemleri
• Prostat veya pelvik muayene

Üroloji Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Üroloji muayenesi nasıl yapılır?
Tıbbi öykü, fizik muayene, idrar testleri ve gerekli görüntüleme yöntemleri ile yapılır.

Sağlıklı bir kişi günde kaç kez idrara çıkar?
Genellikle günde 4–8 kez idrara çıkmak normal kabul edilir.

Üroloji sağlığını korumak için neler yapılmalıdır?
Bol su içmek, sağlıklı beslenmek, sigaradan uzak durmak ve düzenli kontroller yaptırmak önemlidir.

İdrar kaçırma ne zaman ciddiye alınmalıdır?
Günlük yaşamı etkiliyorsa veya ani şekilde başladıysa mutlaka doktora başvurulmalıdır.