Beyin ve Sinir Cerrahi

Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirurji) Nedir?

Beyin ve sinir cerrahisi; beyin, omurilik ve periferik sinirleri etkileyen hastalıkların tanı ve tedavisini kapsayan tıbbi bir uzmanlık dalıdır. Bu alandaki uzman hekimler, sinir sistemi üzerinde oluşan yapısal ve fonksiyonel bozuklukları cerrahi yöntemlerle tedavi eder. Travmalar, tümörler, damar hastalıkları, omurga problemleri ve sinir sıkışmaları gibi pek çok hastalık nöroşirurji kapsamındadır.

Tanıda gelişmiş görüntüleme teknikleri, nörolojik testler ve detaylı klinik değerlendirmeler kullanılır. Ameliyatlar, hastalığın türüne göre açık cerrahi, mikroskobik cerrahi veya minimal invaziv yöntemlerle gerçekleştirilebilir. Tedavi sonrası iyileşme sürecinde rehabilitasyon ve düzenli takip büyük önem taşır.

Beyin ve Sinir Cerrahisi Hangi Hastalıkları Tedavi Eder?

Nöroşirurji, beyin ve omurilikten periferik sinirlere kadar geniş bir alanı kapsar. Bu hastalıkların pek çoğu erken teşhis edildiğinde daha başarılı şekilde tedavi edilebilir.

Tedavi edilen başlıca hastalıklar:

• Beyin tümörleri
• Beyin kanamaları
• Anevrizma
• Hidrosefali
• Omurilik ve omurga hastalıkları
• Bel ve boyun fıtıkları
• Sinir sıkışmaları (Karpal tünel sendromu)
• Omurilik tümörleri
• Epilepsi cerrahisi gerektiren durumlar
• Parkinson ve hareket bozuklukları

Beyin Tümörleri

Beyin tümörleri, beyindeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Tümörler iyi huylu veya kötü huylu olabilir ve baş ağrısı, görme kaybı, denge bozukluğu ve nörolojik fonksiyon kayıpları gibi belirtiler gösterebilir.

Tedavi yöntemleri:

• Tümörün cerrahi olarak çıkarılması
• Radyoterapi ve kemoterapi
• Mikroskobik ve endoskopik cerrahi teknikleri
• Nöronavigasyon gibi modern cerrahi teknolojiler

Beyin Kanamaları

Beyin kanamaları; damar yırtılması, yüksek tansiyon, travma veya anevrizma gibi nedenlerle ortaya çıkar. Ani şiddetli baş ağrısı, bilinç kaybı ve güçsüzlük en önemli belirtilerdir.

Tedavi yöntemleri:

• Kanamanın temizlenmesi için cerrahi müdahale
• Drenaj işlemleri
• Yoğun bakım desteği
• Hayati risk nedeniyle erken müdahale gerektirir

Anevrizma

Anevrizma, beyin damar duvarının zayıflaması sonucu baloncuk oluşmasıdır. Yırtıldığında hayati risk taşır.

Tedavi yöntemleri:

• Klipleme (açık cerrahi)
• Coil embolizasyonu (endovasküler tedavi)
• Anjiyografik değerlendirme

Hidrosefali

Hidrosefali, beyin omurilik sıvısının dolaşım bozukluğuna bağlı olarak beyinde birikmesiyle oluşur.

Tedavi yöntemleri:

• Şant ameliyatı
• Endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV)

Omurilik ve Omurga Hastalıkları

Skolyoz, kifoz, dejeneratif disk hastalığı, omurilik yaralanmaları ve sinir kökü sıkışmaları bu gruba girer.

Tedavi:

• Omurga cerrahisi
• Minimal invaziv yöntemler
• Sinir basılarının giderilmesi

Bel ve Boyun Fıtıkları

Fıtıklaşmış disklerin sinirlere baskı yapması sonucu ortaya çıkar. Ağrı, uyuşma ve güç kaybı görülür.

Cerrahi tedavi:

• Mikrodiskektomi
• Minimal invaziv fıtık ameliyatları

Sinir Sıkışmaları (Karpal Tünel Sendromu)

El bileğinde median sinirin sıkışmasıyla oluşur. İleri durumlarda cerrahi tedavi gerektirir.

Tedavi:

• Kapalı veya açık cerrahi ile sinirin üzerindeki basının kaldırılması

Omurilik Tümörleri

Omurilik içi veya çevresindeki tümörler hareket kaybı, uyuşma ve ağrıya neden olabilir.

Tedavi:

• Cerrahi tümör çıkarılması
• Radyoterapi / kemoterapi gerekebilir

Epilepsi Cerrahisi

İlaç tedavisine yanıt vermeyen dirençli epilepsi vakalarında, nöbetlerin kaynağı olan beyin bölgesi cerrahi olarak çıkarılabilir.

Parkinson ve Hareket Bozuklukları

İleri evre Parkinson hastalarında ilaçların etkisi azaldığında cerrahi yöntemler uygulanabilir.

Tedavi yöntemi:

• Derin beyin stimülasyonu (DBS)
  Beyne yerleştirilen elektrotlarla titreme ve hareket bozuklukları kontrol altına alınır.

Beyin ve Sinir Cerrahisine Ne Zaman Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden bir nöroşirurji uzmanına başvurulmalıdır:

• Ani ve şiddetli baş ağrıları
• Kol veya bacaklarda güçsüzlük
• Bilinç kaybı / bayılma
• Travma sonrası gelişen belirtiler
• Kronik bel ve boyun ağrıları

Beyin ve Sinir Hastalıklarının Belirtileri

Erken dönemde fark edilmeyen pek çok nörolojik hastalık, bazı kritik belirtilerle kendini gösterebilir:

• Şiddetli baş ağrısı ve baş dönmesi
• Denge kaybı
• Uyuşma ve karıncalanma
• Konuşma ve hafıza problemleri
• Hareket kaybı ve güçsüzlük

Tanı Yöntemleri

Doğru tanı, etkili tedavinin temelidir. Beyin ve sinir cerrahisinde kullanılan başlıca tanı yöntemleri:

 Beyin MR’ı

Yumuşak dokuları detaylı gösterir; tümör, hidrosefali, omurilik hastalıklarının teşhisinde kullanılır.

Bilgisayarlı Tomografi (BT)

Travma ve kanama gibi acil durumlarda hızlı sonuç verir.

Anjiyografi

Anevrizma ve damar tıkanıklıklarının tanısında kullanılır.

EMG

Sinir sıkışmaları ve sinir-kas hastalıklarını değerlendirir.

EEG

Epilepsi ve beyin aktivitesi bozukluklarının tanısında kullanılır.

Beyin ve Sinir Cerrahisinde Sık Yapılan Ameliyatlar

1. Beyin Tümörü Ameliyatları

Açık, mikroskobik veya endoskopik yöntemlerle yapılır.

2. Anevrizma Cerrahisi

Klipleme veya coil embolizasyonu ile damar onarımı sağlanır.

3. Bel ve Boyun Fıtığı Ameliyatları

Mikrodiskektomi dahil minimal invaziv yöntemler uygulanır.

4. Karpal Tünel Ameliyatı

Sinirin üzerindeki baskı cerrahi olarak kaldırılır.

5. Hidrosefali (Şant) Ameliyatı

BOS akışı şant sistemiyle düzenlenir veya ETV uygulanır.