Anestezi ve Reanimasyon

Anesteziyoloji ve Reanimasyon Nedir?

Anesteziyoloji; cerrahi ve invaziv işlemler sırasında hastaların acı hissetmemesini, güvenliğinin sağlanmasını ve hayati fonksiyonlarının korunmasını amaçlayan tıbbi bir uzmanlık alanıdır. Bu branş; anestezi uygulamalarının yanı sıra ağrı yönetimi, yoğun bakım hizmetleri ve acil durumlarda reanimasyon gibi birçok kritik görevi kapsar.

Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanları, ameliyat öncesinden ameliyat sonrasına kadar tüm süreci yönetir; hastanın bilincini, solunumunu, dolaşımını ve genel durumunu güvenli şekilde takip eder.

Anesteziyoloji Nedir?

Anesteziyoloji, cerrahi işlemler öncesi hastanın değerlendirilmesi, uygun anestezi yönteminin seçilmesi ve işlem boyunca vital fonksiyonların izlenmesiyle ilgilenir.
Bu alanda görev yapan anestezi uzmanları:

• Hastanın sağlık geçmişini inceler,
• Uygun anestezi türünü belirler,
• Anestezi uygulamasını gerçekleştirir,
• Ameliyat sırasında solunum, kalp ritmi ve oksijen düzeyini takip eder,
• Ameliyat sonrası ağrı kontrolünü sağlar.

Ayrıca yoğun bakım hastalarının yönetimi de bu branşın önemli bir parçasıdır.

Anestezi ve Reanimasyon Hangi Durumlarla İlgilenir?

Anesteziyoloji ve Reanimasyon bölümü, sadece ameliyat sürecinde değil; kritik hastaların yönetiminde ve acil durumlarda da aktif görev alır.

Bölümün baktığı başlıca durumlar:

• Cerrahi işlemlerde anestezi uygulaması
• Ameliyat öncesi ve sonrası hasta değerlendirmesi
• Yoğun bakımda kritik hasta yönetimi
• Travma sonrası solunum ve dolaşım desteği
• Ani kalp durması ve solunum yetmezliği
• Kronik ağrı tedavileri
• Doğumda epidural/spinal anestezi
• Kanser ağrısı yönetimi
• Ameliyat sonrası ağrı kontrolü

Anestezi Nedir?

Anestezi, cerrahi ya da tıbbi işlemler sırasında hastanın ağrı hissetmemesini sağlamak için ilaçlarla uygulanan tıbbi yöntemdir.
Anestezi uygulaması:

• Bilinci tamamen kapatabilir (genel anestezi),
• Yalnızca vücudun belirli bir bölümünü uyuşturabilir (bölgesel/lokal anestezi),
• Kaygı ve ağrı algısını azaltabilir (sedasyon).

Uygulama mutlaka bir anestezi uzmanı tarafından planlanır ve yönetilir.

Anestezi Türleri

Anestezi, yapılacak işlemin türüne, süresine ve hastanın sağlık durumuna göre dört ana kategoriye ayrılır:

1. Genel Anestezi

Hastanın bilincinin tamamen kapatıldığı ve ağrı hissinin ortadan kaldırıldığı yöntemdir.
Genellikle:

• Büyük cerrahilerde
• Uzun süren operasyonlarda
• Bilincin kapatılmasının zorunlu olduğu durumlarda kullanılır.

Ameliyat boyunca hastanın solunumu çoğu zaman ventilatör ile sağlanır.

2. Bölgesel Anestezi

Vücudun belirli bir bölümünü uyuşturan, hastanın bilincinin açık kaldığı anestezi türüdür.

En sık kullanılan yöntemler:

• Spinal anestezi: Bel altının tamamen uyuşturulması
• Epidural anestezi: Doğum ağrılarında ve ortopedik işlemlerde sık kullanılır
• Sinir blokları: Kol, bacak gibi uzuv ameliyatlarında tercih edilir

Genel anestezi riskli olduğunda güvenli bir alternatiftir.

3. Lokal Anestezi

Küçük bir bölgeyi uyuşturmak için uygulanır.
Kullanım alanları:

• Diş tedavileri
• Cilt biyopsileri
• Küçük cerrahi müdahaleler
• Göz operasyonları (ör. katarakt)

4. Sedasyon

Hastanın rahatlamasını, kaygısının azalmasını ve işlemi hatırlamamasını sağlayan yöntemdir.
Sedasyon seviyeleri:

• Hafif sedasyon
• Orta derecede sedasyon
• Derin sedasyon

Endoskopi, kolonoskopi, küçük cerrahiler ve estetik işlemlerde yaygındır.

Anestezi ve Reanimasyon Uygulama Teknikleri

Anestezi uygulamaları; hastanın bilinci, yapılacak işlem ve ağrı düzeyine göre değişir.

Bilinci Kapatan Teknikler

• Genel anestezi
• Derin sedasyon

Bölgesel Uyuşturma Teknikleri

• Spinal anestezi
• Epidural anestezi
• Periferik sinir blokları

Lokal Anestezi Teknikleri

• Lokal enjeksiyon
• Yüzeysel (topikal) anestezi

Sedasyon Teknikleri

• Minimal sedasyon
• Orta derecede sedasyon

Reanimasyon Uygulamaları

Reanimasyon, kalp ve solunumun durduğu hayati riskli durumlarda hastayı hayata döndürmek amacıyla yapılan müdahalelerdir.

Temel Yaşam Desteği (TYD)

• Göğüs kompresyonu
• Suni solunum

İleri Yaşam Desteği (İYD)

• Defibrilasyon
• Acil ilaç uygulamaları
• Entübasyon ve hava yolu yönetimi

Yoğun Bakım Takibi

• Mekanik ventilasyon
• Sürekli monitörizasyon
• Sıvı ve beslenme desteği

Anestezinin Riskleri ve Yan Etkileri

Anestezi modern tıpta oldukça güvenlidir. Ancak her tıbbi uygulamada olduğu gibi bazı yan etkiler ve nadir komplikasyonlar görülebilir.

Yaygın ve Hafif Yan Etkiler

• Bulantı, kusma
• Boğaz ağrısı
• Baş dönmesi
• Halsizlik
• Titreme
• Kas ağrıları

Orta Dereceli Riskler

• Sersemlik
• Geçici hafıza sorunları
• Alerjik reaksiyonlar
• İdrar yapmada güçlük

Ciddi ve Nadir Riskler

• Anaflaksi
• Solunum problemleri
• Kalp ritim bozuklukları
• Malign hipertermi
• Sinir hasarı
• Çok nadiren ölüm

Anestezi Öncesi Hazırlık

Ameliyat öncesi anestezi değerlendirmesi hasta güvenliğinin en önemli aşamasıdır.

Hastanın:

• Tıbbi geçmişi
• Kullandığı ilaçlar
• Alerjileri
• Önceki anestezi deneyimleri

detaylı şekilde değerlendirilir.

6–8 saat açlık genellikle zorunludur.
Sigara kullanımı anestezi risklerini artırdığı için ameliyattan önce bırakılması önerilir.

Anestezi Sonrası Bakım

Anestezi sonrası derlenme ünitesinde yakın takip yapılır:

• Solunum
• Kalp ritmi
• Oksijen düzeyi
• Kan basıncı
• Bilinç durumu

toparlanana kadar kontrol edilir.

Reanimasyon Nedir?

Reanimasyon, kalp veya solunum durması gibi hayatı tehdit eden durumlarda hastayı yeniden hayata döndürme sürecidir.
Erken müdahale, hayatta kalma oranını büyük ölçüde artırır.

Yoğun Bakım Nedir?

Yoğun bakım; yaşam fonksiyonları risk altında olan hastaların 24 saat izlenip tedavi edildiği ileri tıbbi donanıma sahip hastane birimidir.

Yoğun bakımda takip edilen durumlar:

• Solunum yetmezliği
• Kalp krizi veya felç
• Ağır travmalar
• Büyük ameliyat sonrası komplikasyonlar
• Sepsis
• Organ yetmezlikleri