Radyoloji

Radyoloji Nedir?

Radyoloji, hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılan ileri görüntüleme yöntemlerini kapsayan tıbbi bir uzmanlık dalıdır. X-ışınları (röntgen), manyetik rezonans görüntüleme (MRG), bilgisayarlı tomografi (BT), ultrasonografi ve nükleer tıp gibi teknikler kullanılarak vücudun iç yapıları ayrıntılı biçimde görüntülenir. Elde edilen bu görüntüler, hekimlerin doğru tanı koymasına, tedavi planı oluşturmasına ve tedavi sürecini yakından izlemesine yardımcı olur.

Radyoloji kelimesi, Latince “parlama” anlamına gelen radiationem ve Yunanca “inceleme, bilim” anlamındaki -logy kelimelerinden türetilmiştir. Bu yönüyle radyoloji, modern tıbbın temel tanı araçlarından biridir.

Radyologlar ise bu görüntüleme yöntemlerini kullanan, görüntüleri yorumlayan ve gerektiğinde girişimsel işlemleri gerçekleştiren uzman hekimlerdir.

Radyoloji Neye Bakar?

Radyoloji bölümü, vücuttaki pek çok organ ve sistemle ilgili hastalıkların değerlendirilmesinde önemli rol oynar. Başlıca ilgi alanları şunlardır:

• Kemik ve eklem hastalıkları: Kırıklar, çıkıklar, artrit ve dejeneratif hastalıklar
• Beyin ve sinir sistemi hastalıkları: Tümörler, damar hastalıkları, enfeksiyonlar
• Kalp ve damar hastalıkları: Damar tıkanıklıkları, anevrizmalar, kalp anomalileri
• Akciğer ve göğüs hastalıkları: Enfeksiyonlar, kitleler, akciğer kanseri
• Karın ve iç organ hastalıkları: Karaciğer, böbrek, mide ve bağırsak hastalıkları
• Yumuşak doku ve kitle değerlendirmeleri

Görüntüleme yöntemleri sayesinde hastalıklar erken dönemde tespit edilebilir ve tedavi süreci daha etkin şekilde planlanabilir.

Radyoloji Bölümünde Sunulan Tanı ve Tedavi Hizmetleri

Radyoloji bölümünde tanısal (diagnostik) ve girişimsel (terapötik) işlemler gerçekleştirilmektedir. Başlıca hizmetler şunlardır:

• Dijital röntgen (X-ray)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
• Ultrasonografi
• Renkli Doppler ultrasonografi
• Mamografi
• Floroskopik görüntüleme
• Anjiyografi
• Girişimsel radyoloji işlemleri

Tüm işlemler, hasta güvenliği ön planda tutularak uzman hekim gözetiminde gerçekleştirilir.

Gelişmiş dijital arşivleme (PACS) ve tele-radyoloji sistemleri sayesinde görüntüler güvenli şekilde saklanır, hızlı erişim ve hekimler arası konsültasyon imkânı sağlanır.

Hangi Durumlarda Radyoloji Randevusu Alınır?

Radyolojik incelemeler genellikle ilgili branş hekimi tarafından yönlendirme ile planlanır. Aşağıdaki durumlarda radyolojik görüntüleme gerekebilir:

• Sürekli veya şiddetli baş ağrısı
• Göğüs ağrısı ve nefes darlığı
• Karın veya sırt ağrısı
• Kemik ve eklem ağrıları
• Travma veya kaza sonrası ağrı
• Ani görme veya işitme kaybı
• Uzun süreli ateş
• Vücutta şişlik veya kitle hissi
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Anormal kan tahlili sonuçları

Doktor, şikâyetlere göre en uygun görüntüleme yöntemini belirler.

Sıkça Sorulan Sorular

Radyolojik görüntüleme yöntemleri nelerdir?

Röntgen, MRG, BT, ultrason ve nükleer tıp başlıca radyolojik görüntüleme yöntemleridir.

Radyolojik incelemeler güvenli midir?

Çoğu radyolojik inceleme güvenlidir. Radyasyon içeren yöntemler yalnızca gerekli durumlarda ve kontrollü şekilde uygulanır. MRG ve ultrason radyasyon içermez.

İnceleme öncesi hazırlık gerekir mi?

Bazı tetkikler öncesinde açlık, su içme veya metal eşyaların çıkarılması gibi hazırlıklar gerekebilir. Bu bilgiler randevu öncesinde hastaya bildirilir.

Sonuçlar ne kadar sürede çıkar?

Sonuçlar tetkikin türüne göre birkaç saat ile birkaç gün içinde raporlanır. Acil durumlarda değerlendirme daha hızlı yapılır.

Radyolojik işlemler ağrılı mıdır?

Tanısal görüntüleme işlemleri genellikle ağrısızdır. Girişimsel işlemlerde hafif rahatsızlık hissedilebilir.

Hamilelikte radyolojik inceleme yapılabilir mi?

Hamilelikte radyasyon içeren işlemlerden mümkün olduğunca kaçınılır. Gerekli durumlarda ultrason gibi güvenli yöntemler tercih edilir.

Hangi hastalıklar radyoloji ile teşhis edilir?

Kırıklar, tümörler, enfeksiyonlar, damar tıkanıklıkları, iç organ hastalıkları ve birçok sistemik hastalık radyolojik yöntemlerle değerlendirilebilir.