Nükleer Tıp

Nükleer Tıp Nedir?

Nükleer tıp, hastalıkların tanı ve tedavisinde radyoaktif maddeler (radyofarmasötikler) ve ileri görüntüleme teknolojilerinin kullanıldığı modern bir tıp dalıdır. Bu yöntemler, organların yalnızca yapısını değil fonksiyonlarını ve biyolojik süreçlerini değerlendirmeye olanak tanır.

Kanserden kalp hastalıklarına, nörolojik rahatsızlıklardan kemik ve endokrin sistem hastalıklarına kadar geniş bir alanda kullanılan nükleer tıp uygulamaları, erken tanı, doğru evreleme ve tedaviye yön verme açısından kritik rol oynar.

Nükleer Tıp Hangi Hastalıklara Bakar?

Nükleer tıp; başta onkoloji olmak üzere birçok branşla iş birliği içinde çalışır.

• Kanser tanı, evreleme ve tedavi takibi
• Kalp ve damar hastalıkları
• Tiroid ve paratiroid hastalıkları
• Kemik hastalıkları ve metastazlar
• Böbrek ve üriner sistem hastalıkları
• Nörolojik hastalıklar (Alzheimer, Parkinson, epilepsi)
• Enfeksiyon ve inflamasyon odakları
• Lenfatik sistem hastalıkları

Nükleer Tıpta Kullanılan Görüntüleme Yöntemleri

PET/CT (Pozitron Emisyon Tomografisi)

PET/CT, hücresel metabolizmayı görüntüleyerek hastalıkları çok erken evrede tespit edebilen ileri bir yöntemdir. Özellikle:

• Kanser tanı ve evreleme
• Tedaviye yanıt değerlendirme
• Kalp ve nörolojik hastalıklar
  alanında kullanılır.

SPECT (Tek Foton Emisyonlu Bilgisayarlı Tomografi)

Organların kan akışı ve fonksiyonlarını değerlendiren bu yöntem; kalp, beyin ve kemik hastalıklarında yaygın olarak kullanılır.

Sintigrafi

Belirli organların fonksiyonlarını incelemek için kullanılan temel nükleer tıp yöntemidir.

Uygulama alanları:

• Kemik sintigrafisi
• Tiroid sintigrafisi
• Böbrek sintigrafisi
• Galyum ve enfeksiyon sintigrafileri

Onkolojik (Kanser) Görüntüleme ve Tetkikler

PET/CT ile Kanser Evreleme

PET/CT, tümörün yayılımını ve metabolik aktivitesini aynı anda göstererek tedavi planlamasında önemli avantaj sağlar.

Kemik Sintigrafisi

Kemik metastazlarının erken tespiti için kullanılır. Meme, prostat ve akciğer kanserlerinde sıklıkla tercih edilir.

Galyum Sintigrafisi

Enfeksiyon ve inflamasyon odaklarının belirlenmesinde yüksek hassasiyet sağlar.

Kalp ve Damar Sistemi Tetkikleri

Myokard Perfüzyon Sintigrafisi

Kalp kasının kanlanmasını değerlendirir. Koroner arter hastalıklarının tanısında kullanılır.

Kardiyak PET Görüntüleme

Kalp kası canlılığı ve damar hastalıklarının erken tanısında yüksek doğruluk sağlar.

Endokrin Sistem (Hormon) Tetkikleri

Tiroid Sintigrafisi

Tiroid bezinin fonksiyonlarını ve nodüllerin aktivitesini değerlendirir.

Paratiroid Sintigrafisi

Hiperparatiroidizm ve paratiroid adenomu tanısında kullanılır.

Böbrek ve Üriner Sistem Tetkikleri

• DTPA ve MAG3 böbrek sintigrafileri
• Dinamik ve statik böbrek sintigrafileri

Bu yöntemlerle böbreklerin kan akışı, süzme kapasitesi ve idrar yolları değerlendirilir.

Kalp ve Damar Sistemi Tetkikleri

Beyin PET Görüntüleme

• Alzheimer
• Parkinson
• Epilepsi
• Beyin tümörleri

Beyin Kan Akımı Sintigrafisi

Felç, demans ve migren tanısında kullanılır.

Lenfatik Sistem Tetkikleri

Lenfosintigrafi

Lenfödem ve lenf tıkanıklıklarının değerlendirilmesini sağlar.

Sentinel Lenf Nodülü Sintigrafisi

Meme kanseri ve melanom gibi hastalıklarda ilk yayılım noktasını belirler.

Nükleer Tıpta Tedavi Yöntemleri

Radyoaktif İyot (İyot-131) Tedavisi

Hipertiroidi ve tiroid kanseri tedavisinde kullanılır.

Radyonüklid Tedaviler

• Lutesyum-177 (Lu-177)
• Yttrium-90 (Y-90)
• Stronsiyum-89, Samaryum-153

Bu tedaviler, kanserli hücreleri hedef alarak etkili ve kontrollü sonuçlar sağlar.

Nükleer Tıp Tetkiklerine Hazırlık

• Bazı tetkikler için açlık gerekebilir
• İlaç kullanımı geçici olarak düzenlenebilir
• Hamilelik ve emzirme mutlaka bildirilmelidir
• Tetkik sonrası bol su içilmesi önerilir

Nükleer Tıp Tetkikleri Güvenli midir?

Kullanılan radyoaktif maddeler düşük dozda olup vücuttan kısa sürede atılır. Uluslararası radyasyon güvenliği standartlarına uygun olarak uygulanır.

Olası yan etkiler nadirdir ve genellikle hafiftir.

Nükleer Tıp Hakkında Sık Sorulan Sorular

PET/CT ne kadar sürer? 30–60 dakika

Sintigrafi ağrılı mıdır? Hayır

Radyasyon zararlı mı? Kullanılan dozlar güvenli sınırlar içindedir

Sonuçlar ne zaman çıkar? Aynı gün veya birkaç gün içinde