Çocuk Cerrahisi Nedir?
Çocuk cerrahisi, 0–18 yaş aralığındaki çocuklarda cerrahi müdahale gerektiren hastalıkların tanı ve tedavisiyle ilgilenen bir tıp dalıdır. Çocukların fizyolojik yapıları yetişkinlerden farklı olduğu için, bu alanda uygulanan cerrahi teknikler de özel uzmanlık gerektirir.
Çocuk cerrahları; doğumsal anomaliler, sindirim sistemi hastalıkları, ürogenital sorunlar, onko-cerrahi, trafik kazaları ve travmalar gibi pek çok durumda görev alır. Amaç, çocukların sağlıklı bir büyüme ve gelişim sürecine ulaşmasını sağlamaktır.
Çocuk Cerrahisinin İlgilendiği Hastalıklar
Yenidoğan Cerrahisi Gerektiren Durumlar
Yenidoğanlarda doğum sonrası dönemde çeşitli doğumsal anomaliler cerrahi müdahale gerektirebilir. Bu durumların büyük bölümü sindirim, solunum, karın duvarı ve ürogenital sistemle ilişkilidir.
Erken tanı ve doğru cerrahi yöntemlerle yenidoğanların sağlıklı gelişimi desteklenir.
1. İnmemiş Testis (Kriptorkidizm)
İnmemiş testis, bebeklerde testislerin doğum sonrası torbaya inmemesi durumudur.
Erken doğum, genetik faktörler veya hormonal etkilerle ilişkili olabileceği düşünülür.
Tedavi hormonal yöntemler veya orşiopeksi ameliyatı ile yapılır ve genellikle 1 yaş civarında uygulanması önerilir.
2. Kasık Fıtığı ve Hidrosel
Kasık Fıtığı
Kasık kanalının doğumdan sonra kapanmaması sonucu bağırsakların bu kanaldan dışarı çıkmasıdır.
Bebeklerde kasık bölgesinde şişlik ile kendini gösterir.
Sıkışma (strangülasyon) durumunda acil ameliyat gerekir.
Hidrosel
Testis zarları arasında sıvı birikmesiyle oluşur.
Çoğu zaman ilk yıl içinde kendiliğinden geçer.
Geçmeyen veya büyük hidroseller için cerrahi uygulanır.
3. Göbek Fıtığı
Karın duvarındaki açıklığın kapanmaması nedeniyle bağırsakların göbekten dışarı çıkmasıdır.
Genellikle 1–2 yaşına kadar kendiliğinden kaybolur.
Büyük, ağrılı veya sıkışma riski olan durumlar cerrahi ile tedavi edilir.
4. Doğumsal Sindirim Sistemi Anomalileri
Bu anomaliler erken cerrahi müdahale gerektirir ve tedavi sonrasında çocukların normal gelişimi desteklenir.
Çocuklarda Sindirim Sistemi Cerrahisi
Sindirim sistemi, çocuklarda yetişkinlere göre daha hassas ve farklıdır. Bu nedenle tedaviler çocuk cerrahisi uzmanları tarafından özel tekniklerle uygulanır.
Apandisit ve Ameliyatı (Apendektomi)
Apandis iltihaplanması çocuklarda en sık görülen acil cerrahi nedenlerinden biridir.
Belirtiler:
Cerrahi genellikle laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır.
Pilor Stenozu
Mide çıkışındaki pilor kasının kalınlaşması sonucu ortaya çıkar ve özellikle erkek bebeklerde sık görülür.
Belirtileri:
Tedavi, pilorotomi adı verilen cerrahi ile yapılır.
Gastroözofageal Reflü Cerrahisi
Çocuklarda reflü, kusma, ağlama ve beslenme zorluğuna sebep olabilir. İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda Nissen fundoplikasyon ameliyatı uygulanır.
Safra Kesesi ve Karaciğer Cerrahisi
Safra kesesi taşları, polipler veya karaciğerle ilgili doğumsal anomaliler cerrahi gerektirebilir.
Safra kesesi ameliyatları çoğunlukla kapalı yöntemle yapılırken karaciğer ameliyatları daha detaylı bir süreçtir.
Çocuklarda Ürolojik Cerrahi
Ürolojik cerrahi, böbrek, üreter, mesane ve üretra ile ilgili hastalıkları kapsar.
Başlıca cerrahi durumlar:
Sünnet
Penisin uç kısmındaki derinin cerrahi olarak alınmasıdır.
Hem sağlık hem de geleneksel nedenlerle uygulanır.
Faydaları:
Üriner Sistem Anomalileri
Doğuştan gelebilen bu anomaliler idrar akışını bozabilir.
Tıkanıklık, reflü veya gelişimsel bozukluklarda cerrahi müdahale yapılır.
Çocuklarda Göğüs (Toraks) Cerrahisi
Toraks cerrahisi, akciğerler, diyafram, yemek borusu ve göğüs kafesi ile ilgili hastalıkların tedavisini kapsar.
Başlıca durumlar:
Doğumsal Akciğer ve Göğüs Kafesi Anomalileri
Pektus karinatum, pektus ekskavatum gibi göğüs duvarı deformiteleri solunum fonksiyonlarını etkileyebilir.
Erken teşhis ve uygun cerrahi yöntemler başarılı sonuçlar verir.
Akciğer Enfeksiyonları ve Cerrahi Tedavi
Çoğu akciğer enfeksiyonu ilaçla iyileşir. Ancak apseler veya tekrarlayan enfeksiyonlarda cerrahi gerekebilir.
Anorektal Malformasyonlar
Doğuştan anüs ve rektum gelişim bozukluklarıdır.
Tedavide:
Makattan Çıkış Problemleri
Dışkılama zorluğu yapısal veya fonksiyonel problemler nedeniyle oluşabilir.
İlaç tedavisinin yeterli olmadığı durumlarda cerrahi seçenekler değerlendirilir.
Çocuk Travma Cerrahisi ve Acil Müdahaleler
Travmalar çocuklarda hızlı müdahale gerektiren durumlardır.
En sık görülen travmalar:
Doğru ve hızlı cerrahi tedavi ile iyileşme süreci desteklenir.
Yanık ve Yaralanma Tedavileri
Yanıklar derinliğine göre tedavi edilir.
Yüzeysel yaralar pansumanla iyileşirken derin yaralanmalarda cerrahi gerekebilir.