Karbonmonoksit; soba, şofben, kombi, mangal ve egzozdan çıkabilen kokusuz, renksiz bir gazdır. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, halsizlik ve bilinç bulanıklığı yapar; aynı evdeki birden fazla kişide yakınma varsa ya da evden çıkınca rahatlama oluyorsa akla gelmelidir. Şüphede hemen temiz havaya çıkın, cihazı kapatabiliyorsanız kapatın ve 112'yi arayın.
Bu adımları sırayla uygulayın:
Erken belirtiler baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma, yorgunluk, göğüs ağrısı ve kafa karışıklığıdır. Ateş olmaması grip ile önemli farklardan biridir. Şu ipuçları karbonmonoksiti düşündürür:
Temel tedavi oksijendir. Kanda karboksihemoglobin düzeyi ölçülür; ancak sonuç maruziyetin üzerinden geçen süreye göre değişebilir. Parmak ucu oksijen ölçümleri bu zehirlenmede yanıltıcı olabilir. Ağırlığa göre hekim hiperbarik oksijen tedavisini değerlendirebilir. Belirtiler geçse bile bellek, dikkat ve denge sorunları günler ya da haftalar sonra görülebildiği için kontrol önerileri dikkate alınmalıdır.
Bebekler ve küçük çocuklar, gebeler ve bebekleri, ileri yaştakiler, kalp ve akciğer hastaları daha çabuk etkilenebilir. Uykuda olanlar yakınmaları fark edemeyeceği için gece maruziyeti daha tehlikelidir.
Karbonmonoksit dedektörü, duman dedektöründen farklıdır. Satın alırken TS EN 50291 uygunluğunu ve kullanım süresini kontrol edin. Üreticinin önerdiği yüksekliğe ve mesafeye göre monte edin. Soba ya da kombiye çok yakın, nemli alanda ve perde arkasında kullanılması ölçümü etkileyebilir. Düzenli test edin. Dedektör, baca kontrolünün yerine geçmez; yalnızca ikinci bir güvenlik katmanıdır. Alarm çalarsa ortamı terk edin, sebebi bulunmadan geri dönmeyin.
Kışın iki tablo karışabilir. Grip çoğunlukla ateş, kas ağrısı ve boğaz yakınmasıyla gelir, birkaç güne yayılır. Karbonmonoksitte ise ateş olmaz, aynı evdeki kişiler benzer yakınmayı birlikte yaşayabilir ve evden ayrılınca rahatlama görülebilir. Sağlık kuruluşuna başvurduğunuzda evde soba, şofben ya da kombi kullandığınızı mutlaka söyleyin; bu bilgi tanıyı hızlandırır.
Acil durum: Bayılma, nöbet, göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bilinç değişikliği varsa zaman kaybetmeden 112'yi arayın.
Hayır. Gazın kokusu ve rengi yoktur. Dumanın ya da gaz kokusunun olmaması ortamın güvenli olduğunu göstermez.
Hayır. Arızalı ya da bacası tıkalı bir cihazda aralık pencere yeterli korumayı sağlamaz. Cihaz ve baca kontrolü gerekir.
Bazı kişilerde kalıcı sinir sistemi etkileri görülebilir. Bu nedenle erken değerlendirme ve kontrol gerekir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini almaz. Şikâyetiniz varsa bir uzmana başvurun.
Tıbbi inceleme: Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Can GİRGİN · Son güncelleme: 16.11.2026