Verem: Belirtiler, Aşamalar ve Güncel Tedavi Yöntemleri

Verem: Belirtiler, Aşamalar ve Güncel Tedavi Yöntemleri

Verem (Tüberküloz) Rehberi: Belirtiler, Aşamalar ve Güncel Tedavi Yöntemleri

Verem (Tüberküloz), insanlık tarihinin en eski hastalıklarından biri olmasına rağmen günümüzde hala önemli bir halk sağlığı sorunudur. "Mycobacterium tuberculosis" adlı bakterinin neden olduğu bu hastalık, erken teşhis edildiğinde tamamen iyileştirilebilir.

İstanbul Beykent Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Tuncay Güler konu hakkında bilgi verdi.

Verem (Tüberküloz) Nedir?

Hastalık, hava yoluyla yayılan damlacıklar aracılığıyla bulaşır. Bu nedenle verem, esas olarak akciğerleri etkileyen bir hastalıktır ancak kan yoluyla kemik, böbrek ve beyin gibi diğer organlara da yayılabilen bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır.

Verem Hastalığının Aşamaları

Tüberküloz her zaman hemen hastalık yapmaz. Vücutla bakteri arasındaki savaşa göre iki ana aşama görülür:

1. Latent (Gizli) Tüberküloz

Bakteri vücuttadır ancak bağışıklık sistemi tarafından hapsedilmiştir.

• Belirti vermez.
• Bulaştırıcı değildir.
• Bağışıklık zayıfladığında aktif hale geçme riski taşır.

2. Aktif Tüberküloz

Bağışıklık sisteminin bakteriyi kontrol edemediği aşamadır.

• Belirtiler görülür.
• Bulaştırıcıdır.
• Acil tedavi gerektirir.

Tüberküloz Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler bazen sinsi başlar. Aşağıdaki şikayetlerden biri veya birkaçı 2 haftadan uzun sürüyorsa mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır:

• İnatçı Öksürük: 3 haftadan uzun süren, bazen kanlı balgamın eşlik ettiği öksürük.
• Gece Terlemeleri: Kıyafet değiştirmeyi gerektirecek kadar şiddetli terleme.
• Kilo Kaybı: İştahsızlık ve açıklanamayan ani kilo kaybı.
• Göğüs Ağrısı: Nefes alırken veya öksürürken artan ağrı.
• Halsizlik: Sürekli yorgunluk hissi ve hafif ateş.

Verem Nasıl Bulaşır?

Verem, sadece aktif hastalığı olan kişilerden bulaşır.

• Bulaşma Yolu: Öksürme, hapşırma veya konuşma sırasında havaya saçılan mikrodamlacıklar.
• Yanlış Bilinenler: Yemek kapları, bardak veya giysiler gibi ortak eşyalarla verem genellikle bulaşmaz.

Kimler Risk Altındadır?

Bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde bakterinin hastalığa dönüşme riski çok daha yüksektir:

• HIV/AIDS hastaları ve diyabet hastaları.
• Kanser tedavisi görenler veya organ nakli olanlar.
• 5 yaş altı çocuklar ve 65 yaş üstü yaşlılar.
• Yetersiz beslenenler ve kalabalık/havasız ortamlarda yaşayanlar.

Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Doktorunuz şüpheli durumlarda şu testleri isteyebilir:

1.          PPD (Tüberkülin) Deri Testi: Vücudun bakteriyle karşılaşıp karşılaşmadığını ölçer.

2.       Akciğer Röntgeni: Akciğerlerdeki hasarı ve lezyonları görüntüler.

3.       Balgam Testi: Bakterinin mikroskop altında görülmesi için kesin tanı yöntemidir.

4.       Kan Testleri (IGRA): Enfeksiyonu doğrulamak için kullanılır.

Verem Tedavisi ve İyileşme Süreci

Verem, 6 ile 9 ay süren disiplinli bir antibiyotik tedavisi ile tamamen iyileşir.

• Dörtlü Tedavi: İlk 2 ay genellikle 4 farklı ilaç birlikte kullanılır.
• İlaç Uyumu: İlaçların bir gün bile aksatılmaması hayati önem taşır. Tedaviyi yarım bırakmak, bakterinin ilaç direnci kazanmasına yol açar ki bu durumun tedavisi çok daha zordur.
• Beslenme: Tedavi sürecinde protein ve vitamin açısından zengin bir diyet iyileşmeyi hızlandırır.

Veremden Korunma Yolları

• BCG Aşısı: Bebeklik döneminde yapılan bu aşı, çocukları veremin ağır formlarından korur.
• Hijyen: Kapalı ortamların sık sık havalandırılması ve güneş ışığı alması sağlanmalıdır.
• Temaslı Taraması: Verem tanısı alan birinin yakın çevresindekiler, belirti olmasa bile mutlaka kontrol edilmelidir.