Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Retansiyon kisti, salgı bezlerinin veya salgı kanallarının tıkanması sonucu salgının dışarı boşalamayıp içeride birikmesiyle oluşan, genellikle iyi huylu ve sıvı dolu kistik yapılardır. Vücudun farklı bölgelerinde görülebilen retansiyon kistleri çoğu zaman belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan muayene ya da görüntüleme tetkikleri sırasında tesadüfen fark edilir.

Retansiyon kistleri ağız içi, sinüsler, yumurtalıklar, meme, böbrek, cilt ve yumuşak dokular gibi birçok bölgede ortaya çıkabilir. Kistin bulunduğu bölge, boyutu ve enfeksiyon ya da bası oluşturup oluşturmadığı belirtilerin şeklini belirler.

Çoğu retansiyon kisti iyi huyludur ve yalnızca takip edilmesi yeterli olabilir. Ancak büyüyen, ağrıya neden olan, enfekte olan, fonksiyon kaybı oluşturan veya görüntüleme özellikleri şüpheli bulunan kistlerde ileri değerlendirme ve tedavi gerekebilir.

Retansiyon Kisti Nedir?

Retansiyon kisti, bir bezin veya kanalın tıkanması sonucunda salgının normal şekilde dışarı akamaması ve içeride birikmesiyle oluşan sıvı dolu kesedir. Bu tıkanıklık sonucunda salgı birikir, kanal genişler ve zamanla kistik yapı ortaya çıkar.

Retansiyon kistleri genellikle düzgün sınırlı, yuvarlak veya kubbe şeklinde yapılar olarak görülür. Büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak kistin anlamı ve tedavi gerektirip gerektirmediği bulunduğu bölgeye göre değişir.

Retansiyon Kisti Nasıl Oluşur?

Retansiyon kistinin temel oluşum mekanizması, salgı kanalının tıkanmasıdır. Tıkanıklık nedeniyle salgı dışarı boşalamaz ve ilgili bölgede birikir. Bu birikim zamanla sıvı dolu bir kese haline gelir.

Retansiyon kisti oluşumuna yol açabilecek başlıca nedenler şunlardır:

• Kronik inflamasyon
• Enfeksiyonlar
• Travma veya yaralanma
• Bez kanalında doğumsal veya sonradan gelişen darlık
• Yoğun mukus üretimi
• Hormonal değişiklikler
• Skar dokusuna bağlı kanal tıkanıklığı
• Lokal tahriş
• Önceden geçirilmiş cerrahi işlemler

Retansiyon Kisti Nerelerde Görülür?

Retansiyon kistleri vücudun farklı bölgelerinde oluşabilir. En sık görüldüğü alanlar, salgı bezi veya salgı kanalı bulunan dokulardır.

Retansiyon kisti görülebilen bölgeler şunlardır:

• Ağız içi
• Dudak mukozası
• Tükürük bezleri
• Sinüsler
• Yumurtalıklar
• Meme
• Böbrek
• Cilt
• Boyun bölgesi
• Yumuşak dokular

Ağız İçi Retansiyon Kisti

Ağız içi retansiyon kistleri genellikle küçük tükürük bezlerinin kanalının tıkanmasıyla oluşur. Dudak, yanak içi, dil altı veya ağız tabanında görülebilir. Çoğunlukla ağrısız, yumuşak ve şeffaf-mavimsi görünümlü şişlik şeklindedir.

Ağız içi retansiyon kistleri çiğneme, konuşma veya yutma sırasında rahatsızlık oluşturabilir. Travmaya bağlı olarak büyüyebilir, patlayabilir veya tekrar edebilir.

Sinüs Retansiyon Kisti

Sinüs retansiyon kistleri, sinüs mukozasındaki salgı kanallarının tıkanması sonucu oluşur. Genellikle bilgisayarlı tomografi veya MR gibi görüntüleme tetkiklerinde rastlantısal olarak saptanır.

Çoğu sinüs retansiyon kisti belirti vermez. Ancak büyük boyutlara ulaştığında burun tıkanıklığı, yüzde dolgunluk hissi, baş ağrısı veya sinüs bölgesinde basınç hissi yapabilir.

Over Retansiyon Kisti

Yumurtalıklarda gelişen bazı kistik yapılar retansiyon mekanizmasıyla ilişkili olabilir. Over kistleri bazı kişilerde belirti vermezken, bazı hastalarda kasık ağrısı, pelvik dolgunluk, adet düzensizliği veya şişkinlik gibi belirtiler oluşturabilir.

Ani başlayan şiddetli kasık ağrısı, bulantı ve kusma over kistine bağlı torsiyon veya rüptür gibi acil durumların belirtisi olabilir.

Meme Retansiyon Kisti

Meme dokusunda süt kanalları veya salgı yapılarıyla ilişkili kistik oluşumlar görülebilir. Meme kistleri çoğunlukla iyi huyludur. Ele gelen kitle, hassasiyet veya meme ağrısı ile fark edilebilir.

Meme kistlerinin değerlendirilmesinde ultrasonografi ve gerekli durumlarda mamografi kullanılabilir.

Böbrek Retansiyon Kisti

Böbrekte görülen kistler çoğu zaman basit kist şeklindedir ve belirti vermeyebilir. Görüntüleme tetkiklerinde rastlantısal olarak saptanabilir.

Böbrek kistleri boyutuna, yapısına ve görüntüleme özelliklerine göre takip edilebilir veya ileri inceleme gerektirebilir.

Cilt Retansiyon Kisti

Ciltte görülen retansiyon kistleri, yağ veya keratin birikimiyle ilişkili olabilir. Genellikle deri altında yavaş büyüyen, yuvarlak ve hareketli şişlikler olarak fark edilir.

Enfekte olduğunda kızarıklık, ağrı, ısı artışı ve akıntı gelişebilir.

Retansiyon Kisti Belirtileri Nelerdir?

Retansiyon kistleri çoğu zaman belirti vermez. Belirtiler genellikle kistin bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne, enfekte olup olmadığına veya çevre dokulara baskı yapıp yapmadığına bağlı olarak ortaya çıkar.

Retansiyon kisti belirtileri şunlardır:

• Ağrısız şişlik
• Dolgunluk hissi
• Basınç hissi
• Bölgesel hassasiyet
• Yutma veya çiğneme güçlüğü
• Burun tıkanıklığı
• Yüzde basınç veya ağrı
• Kasık ağrısı
• Pelvik dolgunluk
• Adet düzensizliği
• Meme hassasiyeti
• Ciltte kızarıklık
• Enfeksiyon gelişirse ağrı ve ısı artışı
• Kist patlarsa ani ağrı veya sıvı akışı

Ağrısız Şişlik

Retansiyon kistlerinin en sık belirtisi ağrısız şişliktir. Özellikle ağız içi, cilt veya boyun bölgesinde fark edilebilir. Şişlik zamanla büyüyebilir veya aynı boyutta kalabilir.

Dolgunluk ve Basınç Hissi

Sinüs, over veya böbrek gibi iç organlara yakın bölgelerde oluşan kistler dolgunluk ya da basınç hissi yaratabilir. Büyük kistler çevre dokulara bası yaparak rahatsızlık oluşturabilir.

Enfeksiyon Belirtileri

Retansiyon kisti enfekte olursa ağrı, kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve akıntı gelişebilir. Bazı durumlarda ateş de görülebilir. Enfekte kistlerde tıbbi değerlendirme gerekir.

Ani Ağrı

Kistin rüptüre olması veya over kistlerinde torsiyon gelişmesi ani ve şiddetli ağrıya neden olabilir. Bu durum acil değerlendirme gerektirebilir.

Retansiyon Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Retansiyon kisti tanısı, kistin bulunduğu bölgeye göre fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konulur. Bazı yüzeyel kistler muayene ile fark edilebilirken, iç organlarda yer alan kistler genellikle ultrasonografi, BT veya MR ile saptanır.

Tanıda kullanılan yöntemler şunlardır:

• Fizik muayene
• Ultrasonografi
• Bilgisayarlı tomografi
• Manyetik rezonans görüntüleme
• Mamografi
• Endoskopik değerlendirme
• İnce iğne aspirasyon biyopsisi
• Histopatolojik inceleme

Fizik Muayene

Ağız içi, cilt, boyun veya meme gibi bölgelerde fark edilen kistler hekim tarafından muayene edilir. Kistin boyutu, kıvamı, hareketliliği, ağrılı olup olmadığı ve çevre dokularla ilişkisi değerlendirilir.

Ultrasonografi

Ultrasonografi, over, meme, böbrek ve yumuşak doku kistlerinin değerlendirilmesinde sık kullanılan görüntüleme yöntemidir. Kistin sıvı içerikli olup olmadığı, boyutu ve yapısı hakkında bilgi verir.

Bilgisayarlı Tomografi

Bilgisayarlı tomografi özellikle sinüs kistleri, böbrek kistleri ve derin yerleşimli kistik yapıların değerlendirilmesinde kullanılabilir. Kistin yerleşimi ve çevre yapılarla ilişkisi incelenebilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme

MR, kompleks kistlerin değerlendirilmesinde veya kistin iyi huylu-kötü huylu ayrımının daha ayrıntılı yapılması gerektiğinde tercih edilebilir. Over, meme, beyin-sinüs ve yumuşak doku kistlerinde kullanılabilir.

İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi

Kistin görüntüleme özellikleri şüpheli ise veya malignite ayrımı gerekiyorsa ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılabilir. Bu işlemde kist içeriğinden örnek alınarak laboratuvar incelemesi yapılır.

Retansiyon Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Retansiyon kisti tedavisi kistin bulunduğu bölgeye, boyutuna, belirti oluşturup oluşturmadığına ve iyi huylu görünüp görünmediğine göre planlanır. Her retansiyon kisti tedavi gerektirmez.

Tedavi seçenekleri şunlardır:

• Takip
• Medikal tedavi
• Aspirasyon
• Marsupiyalizasyon
• Cerrahi çıkarma
• Laparoskopik kistektomi
• Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi
• Şüpheli kistlerde biyopsi veya ileri değerlendirme

Takip

Belirti vermeyen, küçük ve iyi huylu görünümlü retansiyon kistlerinde düzenli takip yeterli olabilir. Takip sıklığı kistin bulunduğu bölgeye ve görüntüleme özelliklerine göre belirlenir.

Over kistlerinin bazıları menstrüel döngü içinde kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Sinüs ve böbrek kistleri de çoğu zaman yalnızca izlem gerektirebilir.

Medikal Tedavi

Kist çevresinde inflamasyon veya enfeksiyon varsa ilaç tedavisi gerekebilir. Enfeksiyon durumunda hekim tarafından antibiyotik tedavisi planlanabilir.

Hormonal kaynaklı bazı over kistlerinde hormonal tedaviler değerlendirilebilir. Ancak bu tedaviler her hasta için uygun değildir ve hekim kararıyla uygulanmalıdır.

Aspirasyon

Bazı kistlerde içeriğin iğne yardımıyla boşaltılması geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak aspirasyon sonrası kistin tekrar oluşma riski bulunabilir. Bu nedenle her kist için kalıcı tedavi yöntemi değildir.

Cerrahi Tedavi

Büyüyen, belirti veren, tekrarlayan, enfekte olan veya malignite şüphesi taşıyan kistlerde cerrahi tedavi gerekebilir.

Cerrahi seçenekler kistin yerine göre değişir:

• Ağız içi kistlerde marsupiyalizasyon
• Ağız içi kistlerde tam eksizyon
• Over kistlerinde laparoskopik kistektomi
• Cilt kistlerinde cerrahi çıkarma
• Şüpheli kistlerde histopatolojik inceleme

Retansiyon Kisti Tehlikeli midir?

Retansiyon kistleri çoğunlukla iyi huyludur ve tehlikeli değildir. Ancak bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerekir. Özellikle hızlı büyüyen, ağrı yapan, enfekte olan, kanama oluşturan, fonksiyon bozukluğu yapan veya görüntüleme özellikleri şüpheli olan kistler dikkatle incelenmelidir.

Ayrıca her ağrısız kistin zararsız olduğu düşünülmemelidir. Kistin iyi huylu olup olmadığı, bulunduğu bölge ve görüntüleme bulgularına göre değerlendirilmelidir.

Retansiyon Kisti Kendiliğinden Geçer mi?

Bazı retansiyon kistleri kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Özellikle bazı over kistleri ve küçük sinüs kistleri zaman içinde gerileyebilir.

Ancak cilt kistleri, tekrarlayan ağız içi kistleri veya yapısal kanal tıkanıklığına bağlı kistler kendiliğinden geçmeyebilir. Bu nedenle takip veya tedavi kararı hekim değerlendirmesiyle verilmelidir.

Retansiyon Kisti Kanser midir?

Retansiyon kistleri genellikle kanser değildir. Çoğu iyi huylu sıvı dolu yapılardır. Ancak görüntüleme sırasında düzensiz sınır, solid alan, hızlı büyüme, kanama veya şüpheli yapı görülürse ileri değerlendirme gerekebilir.

Şüpheli durumlarda biyopsi veya cerrahi sonrası histopatolojik inceleme yapılabilir.

Retansiyon Kisti Hakkında Yaygın Yanılgılar

Her kist kanserli midir?

Hayır. Retansiyon kistleri çoğunlukla iyi huyludur. Ancak şüpheli görüntüleme bulguları olan kistlerde ileri değerlendirme yapılmalıdır.

Kistler her zaman ameliyatla alınmalı mıdır?

Hayır. Belirti vermeyen ve iyi huylu görünümlü kistler genellikle takip edilebilir. Cerrahi tedavi; büyüyen, ağrı yapan, enfekte olan veya şüpheli kistlerde tercih edilir.

Kistler kendiliğinden geçmez mi?

Bazı kistler kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Özellikle bazı over kistleri ve sinüs kistleri takipte gerileyebilir. Ancak her kist için bu durum geçerli değildir.

Ağrısız kistler tehlikesiz midir?

Ağrısız kistler genellikle iyi huyludur ancak her zaman tamamen zararsız kabul edilmemelidir. Yeni fark edilen veya büyüyen kistler hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Retansiyon kisti sadece yetişkinlerde mi görülür?

Hayır. Retansiyon kistleri çocuklarda da görülebilir. Özellikle ağız içi mukozal kistler ve bazı sinüs kistleri çocukluk döneminde ortaya çıkabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Retansiyon kistleri çoğunlukla iyi huylu olsa da bazı durumlarda uzman değerlendirmesi gerekir.

Aşağıdaki durumlarda doktora başvurulmalıdır:

• Ağız içi, boyun, meme veya ciltte yeni şişlik fark edilmesi
• Kistin boyutunda artış olması
• Ağrı, kızarıklık veya ısı artışı gelişmesi
• Kistten akıntı gelmesi
• Yutma, konuşma veya çiğneme güçlüğü oluşması
• Sinüs bölgesinde yüz ağrısı veya tıkanıklık gelişmesi
• Over kistine bağlı kasık ağrısı veya adet düzensizliği olması
• Meme kistinde sertlik veya şekil değişikliği fark edilmesi
• Görüntüleme tetkikinde kist saptanması
• Kistin görüntüleme özelliklerinin şüpheli olması

Acil Servise Ne Zaman Başvurulmalı?

Bazı kistler acil değerlendirme gerektirebilir. Özellikle over kistine bağlı torsiyon veya rüptür şüphesinde vakit kaybedilmemelidir.

Acil servise başvurulması gereken durumlar şunlardır:

• Ani başlayan şiddetli kasık veya karın ağrısı
• Bulantı ve kusmanın eşlik ettiği pelvik ağrı
• Bayılma hissi
• Karın içinde kanama şüphesi
• Hızla büyüyen ağız veya boyun şişliği
• Yutma güçlüğü
• Solunum güçlüğü
• Ateşle birlikte şiddetli ağrı
• Enfeksiyon bulgularının hızla artması

Retansiyon Kisti İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Retansiyon kistinde başvurulacak bölüm, kistin bulunduğu bölgeye göre değişir.

Başvurulabilecek bölümler şunlardır:

• Ağız içi kistler için Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi
• Sinüs kistleri için Kulak Burun Boğaz
• Over kistleri için Kadın Hastalıkları ve Doğum
• Meme kistleri için Genel Cerrahi veya Meme Cerrahisi
• Böbrek kistleri için Üroloji
• Cilt kistleri için Dermatoloji veya Genel Cerrahi
• Çocuklarda görülen kistler için Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Retansiyon Kisti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Retansiyon kisti nedir?

Retansiyon kisti, salgı kanalının tıkanması sonucu salgının içeride birikmesiyle oluşan sıvı dolu, genellikle iyi huylu kistik yapıdır.

Retansiyon kisti neden olur?

Kronik inflamasyon, enfeksiyon, travma, kanal darlığı, yoğun mukus üretimi, hormonal değişiklikler veya skar dokusu retansiyon kistine neden olabilir.

Retansiyon kisti nerelerde görülür?

Ağız içi, sinüsler, over, meme, böbrek, cilt, boyun ve yumuşak dokularda görülebilir.

Retansiyon kisti belirti verir mi?

Çoğu retansiyon kisti belirti vermez. Büyük, enfekte veya çevre dokulara bası yapan kistler ağrı, şişlik, dolgunluk, tıkanıklık veya fonksiyon bozukluğu yapabilir.

Retansiyon kisti ağrı yapar mı?

Genellikle ağrısızdır. Ancak enfeksiyon, büyüme, rüptür veya over kistlerinde torsiyon gelişirse ağrı oluşabilir.

Retansiyon kisti kanser midir?

Retansiyon kistleri çoğunlukla kanser değildir. Ancak şüpheli görüntüleme bulguları varsa biyopsi veya ileri değerlendirme yapılabilir.

Retansiyon kisti kendiliğinden geçer mi?

Bazı küçük kistler kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Ancak her retansiyon kisti kendiliğinden geçmez. Takip ve tedavi kararı hekim tarafından verilmelidir.

Retansiyon kisti nasıl teşhis edilir?

Fizik muayene, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, MR, mamografi veya gerektiğinde biyopsi ile teşhis edilebilir.

Retansiyon kisti nasıl tedavi edilir?

Belirti vermeyen kistler takip edilebilir. Enfekte kistlerde ilaç tedavisi, büyüyen veya şüpheli kistlerde aspirasyon ya da cerrahi tedavi uygulanabilir.

Retansiyon kisti ameliyat gerektirir mi?

Her retansiyon kisti ameliyat gerektirmez. Cerrahi genellikle büyüyen, belirti veren, tekrarlayan, enfekte olan veya şüpheli kistlerde tercih edilir.

Sinüs retansiyon kisti tehlikeli midir?

Sinüs retansiyon kistleri çoğunlukla iyi huyludur ve tesadüfen saptanır. Ancak burun tıkanıklığı, yüz ağrısı veya tekrarlayan sinüs şikâyetleri varsa KBB değerlendirmesi gerekir.

Over retansiyon kisti tehlikeli midir?

Çoğu over kisti iyi huyludur. Ancak ani şiddetli ağrı, bulantı, kusma veya bayılma hissi varsa torsiyon veya rüptür açısından acil değerlendirme gerekir.

Retansiyon kisti için hangi doktora gidilir?

Kistin bulunduğu bölgeye göre ilgili branşa başvurulmalıdır. Ağız içi için ağız, diş ve çene cerrahisi; sinüs için KBB; over için kadın hastalıkları ve doğum; böbrek için üroloji; cilt için dermatoloji veya genel cerrahi değerlendirir.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yeni fark edilen, büyüyen, ağrı yapan, enfekte olan, kanama oluşturan veya görüntüleme sırasında şüpheli bulunan kistler için uzman hekime başvurulmalıdır. Tanı ve tedavi planı kistin bulunduğu bölgeye ve klinik değerlendirmeye göre belirlenmelidir.