Mide Kanseri Nedir Belirtileri Nedenleri Evreleri ve Tedavisi

Mide Kanseri Nedir Belirtileri Nedenleri Evreleri ve Tedavisi

Mide kanseri, mide dokusundaki hücrelerin kontrolsüz biçimde çoğalması sonucu gelişen kötü huylu bir hastalıktır. Mide kanserlerinin büyük çoğunluğu, midenin en iç tabakasındaki salgı üreten hücrelerden gelişen adenokarsinomlardır.

Hastalık erken dönemde hiç belirti vermeyebilir veya hazımsızlık, mide rahatsızlığı ve iştah azalması gibi çok yaygın sindirim sistemi şikâyetleriyle ortaya çıkabilir. Hastalık ilerledikçe istemsiz kilo kaybı, tekrarlayan kusma, dışkıda kan, yutma güçlüğü veya karında sıvı birikimi gibi daha belirgin yakınmalar görülebilir.

Mide kanserinin oluşumunda tek bir neden bulunmaz. Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu, ileri yaş, sigara kullanımı, bazı mide hastalıkları, aile öyküsü ve bazı kalıtsal kanser sendromları riski artırabilecek faktörler arasındadır.

Mide Kanseri Nedir?

Mide, karnın üst bölümünde bulunan ve sindirim sisteminin bir parçası olan organdır. Yiyecekler yemek borusundan mideye geçer; burada mide kasları ve sindirim sıvılarıyla işlenerek daha sonra ince bağırsağa gönderilir.

Mide kanseri, midedeki hücrelerde meydana gelen genetik ve biyolojik değişiklikler sonucunda hücrelerin normal kontrol mekanizmalarının dışına çıkarak çoğalmasıyla gelişir.

Mide kanserlerinin neredeyse tamamı adenokarsinom türündedir. Adenokarsinom, midenin iç yüzeyindeki mukus üreten hücrelerden başlar.

Kanser ilerlediğinde mide duvarının daha derin tabakalarına, yakındaki lenf düğümlerine veya uzak organlara yayılabilir.

Kanser hücrelerinin başladığı organdan farklı bir bölgeye yayılmasına metastaz adı verilir.

Mide Kanseri Ne Kadar Yaygındır?

Mide kanseri dünya genelinde önemli kanser türlerinden biridir.

Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın GLOBOCAN 2022 verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 969 bin yeni mide kanseri vakası meydana gelmiştir.

Bu verilere göre mide kanseri:

• Yeni kanser vakaları arasında dünyada 5. sırada,
• Kansere bağlı ölümler arasında da 5. sırada

yer almaktadır.

Mide kanserinin görülme sıklığı ülkeler ve bölgeler arasında belirgin farklılık gösterebilir.

Mide Kanseri Türleri Nelerdir?

“Mide kanseri” denildiğinde çoğunlukla gastrik adenokarsinom kastedilir.

Ancak midede farklı hücrelerden kaynaklanan başka tümörler de gelişebilir.

Gastrik Adenokarsinom

En sık görülen mide kanseri türüdür.

Yerleşimine göre:

• Gastrik kardiya kanseri: Midenin yemek borusuyla birleştiği üst bölgeye yakın gelişir.
• Non-kardiya mide kanseri: Midenin diğer bölümlerinden gelişir.

şeklinde sınıflandırılabilir.

Mikroskobik özelliklerine göre adenokarsinomlar ayrıca intestinal tip ve diffüz tip gibi gruplara ayrılabilir.

Diffüz tip adenokarsinomlar bazı hastalarda mide duvarına yaygın biçimde ilerleyerek linitis plastica adı verilen bir görünüme neden olabilir.

Gastroözofageal Bileşke Adenokarsinomu

Gastroözofageal bileşke (GEJ), yemek borusunun mideyle birleştiği bölgedir.

Bu bölgede gelişen adenokarsinomlar anatomik yerleşimlerine göre mide veya yemek borusu kanserlerine benzer yaklaşımlarla değerlendirilebilir.

Gastrointestinal Stromal Tümör (GIST)

GIST, mide duvarındaki farklı hücrelerden gelişen bir yumuşak doku sarkomu türüdür.

Mide adenokarsinomundan farklı bir hastalıktır ve tedavisi de farklı şekilde planlanır.

Gastrik Lenfoma

Mide, bazı non-Hodgkin lenfomaların başlangıç bölgesi olabilir.

Başlıca:

• MALT lenfoma
• Diffüz büyük B hücreli lenfoma

gibi türler görülebilir.

Bunlar klasik mide adenokarsinomundan farklı hastalıklardır.

Nöroendokrin Tümörler

Mide ve diğer sindirim sistemi organlarında bulunan nöroendokrin hücrelerden gelişebilir.

Tedavi yaklaşımları adenokarsinomdan farklı olabilir.

Mide Kanseri Evreleri Nelerdir?

Mide adenokarsinomunun evrelenmesinde çoğunlukla TNM sistemi kullanılır.

Bu sistemde:

• T (Tumor): Tümörün mide duvarında ne kadar derine ilerlediğini,
• N (Node): Bölgesel lenf düğümlerine yayılımı,
• M (Metastasis): Uzak organ metastazının bulunup bulunmadığını

gösterir.

Bu bilgiler bir araya getirilerek hastalık evre 0, I, II, III veya IV şeklinde sınıflandırılabilir.

Evre 0 Mide Kanseri

Evre 0, karsinoma in situ olarak adlandırılır.

Anormal hücreler midenin en iç tabakasında bulunur ve daha derin dokulara invazyon göstermemiştir.

Bu nedenle evre 0'ı yalnızca “kanser öncesi evre” şeklinde tanımlamak yerine preinvaziv/karsinoma in situ evresi olarak ifade etmek daha doğrudur.

Evre I Mide Kanseri

Kanser mide duvarının iç katmanlarında sınırlı olabilir veya sınırlı sayıda yakın lenf düğümünü tutabilir.

Evre IA ve IB olmak üzere alt gruplara ayrılır.

Evre II Mide Kanseri

Tümör mide duvarının daha derin tabakalarına ilerleyebilir ve farklı sayıda bölgesel lenf düğümünü tutabilir.

Evre IIA ve IIB alt grupları bulunur.

Evre III Mide Kanseri

Kanser mide duvarının dış tabakalarına, daha fazla lenf düğümüne veya bazı durumlarda mideye komşu yapılara ilerlemiş olabilir.

Evre IIIA, IIIB ve IIIC olarak ayrıntılı şekilde sınıflandırılır.

Evre IV Mide Kanseri

Kanser mide ve yakın bölgesinin dışında uzak bölgelere yayılmıştır.

Örneğin:

• Karaciğer
• Akciğer
• Uzak lenf düğümleri
• Karın zarını döşeyen dokular

etkilenebilir.

Bu tablo metastatik mide kanseri olarak adlandırılır.

Mide Kanseri Neden Olur?

Mide kanserinin tek ve kesin bir nedeni bulunmamaktadır.

Hastalık, mide hücrelerinde büyüme ve bölünme mekanizmalarını etkileyen değişikliklerin zaman içerisinde birikmesiyle gelişebilir.

Bazı faktörlerin mide kanseri gelişme olasılığını artırdığı bilinmektedir.

Başlıca risk faktörleri arasında:

• Kronik H. pylori enfeksiyonu
• İleri yaş
• Sigara kullanımı
• Kronik atrofik gastrit
• Gastrik intestinal metaplazi
• Pernisiyöz anemi
• Ailede mide kanseri öyküsü
• Bazı kalıtsal kanser sendromları
• Tuzlanmış, tütsülenmiş veya kötü saklanmış gıdaların yoğun tüketimi
• Sebze ve meyve tüketiminin düşük olması
• Obezite, özellikle bazı kardiya kanserleri açısından
• Gastroözofageal reflü hastalığı, özellikle üst mide/kardiya bölgesi açısından
• Geçirilmiş bazı mide ameliyatları
• Yüksek düzeyde radyasyon maruziyeti

yer alabilir.

Bu faktörlerden bir veya daha fazlasına sahip olmak kişinin mutlaka mide kanseri geliştireceği anlamına gelmez.

H. Pylori Mide Kanserine Neden Olur mu?

Helicobacter pylori, mide kanseri açısından en önemli değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir.

Uzun süreli H. pylori enfeksiyonu mide mukozasında kronik inflamasyona, bazı kişilerde atrofik gastrite ve intestinal metaplazi gibi değişikliklere yol açabilir.

H. pylori, özellikle non-kardiya gastrik adenokarsinom ve gastrik MALT lenfoma ile ilişkilidir. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı H. pylori'yi insanlarda kanserojen olarak sınıflandırmaktadır.

Ancak H. pylori enfeksiyonu bulunan herkes mide kanseri geliştirmez.

H. pylori enfeksiyonunun uygun şekilde tedavi edilmesinin mide kanseri riskini azaltabileceğine ilişkin güçlü kanıtlar bulunmaktadır.

Gastrit Mide Kanseri Yapar mı?

Her gastrit mide kanserine dönüşmez.

Özellikle kronik atrofik gastrit ve intestinal metaplazi gibi belirli mide mukozası değişiklikleri mide kanseri açısından artmış riskle ilişkilidir.

Basit veya kısa süreli gastrit yakınmalarının doğrudan mide kanserine dönüşeceğini söylemek doğru değildir.

Reflü Mide Kanserine Neden Olur mu?

Gastroözofageal reflü hastalığı özellikle midenin üst bölgesinde bulunan kardiya kanseri açısından artmış riskle ilişkilendirilebilir.

Ancak:

“Uzun süre reflüsü olan herkes mide kanseri olur.”

şeklinde bir ilişki bulunmamaktadır.

Reflü aynı zamanda özellikle yemek borusu adenokarsinomu açısından ayrı bir risk faktörü olarak değerlendirilir.

Stres Mide Kanserine Neden Olur mu?

Stresin mide kanserinin doğrudan nedeni olduğu gösterilmiş değildir.

Yoğun veya kronik stres:

• Uyku düzenini,
• Beslenme alışkanlıklarını,
• Sigara veya alkol kullanımını,
• Sindirim sistemi belirtilerinin algılanmasını

etkileyebilir.

Ancak stresi mide kanserinin doğrudan biyolojik nedeni veya bağımsız risk faktörü gibi göstermek mevcut bilimsel kanıtlarla desteklenmez.

Sigara Mide Kanseri Riskini Artırır mı?

Evet.

Sigara kullanımı mide kanseri açısından bilinen değiştirilebilir risk faktörlerinden biridir.

Sigara kullanmayı bırakan kişilerde risk zaman içerisinde azalabilir.

Ailede Mide Kanseri Olması Riski Artırır mı?

Birinci derece akrabasında mide kanseri bulunan kişilerin riski genel popülasyona göre daha yüksek olabilir.

Bununla birlikte mide kanserlerinin tamamı kalıtsal değildir.

Bazı ailelerde:

• Herediter diffüz mide kanseri
• Lynch sendromu
• Familial adenomatous polyposis
• Peutz-Jeghers sendromu
• Li-Fraumeni sendromu
• GAPPS

gibi kalıtsal kanser sendromları bulunabilir.

Özellikle genç yaşta mide kanseri, ailede birden fazla mide kanseri vakası veya belirli kanserlerin birlikte görülmesi durumunda genetik danışmanlık değerlendirilebilir.

Mide Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Mide kanseri erken dönemde hiç belirti vermeyebilir.

Belirti olduğunda ise yakınmalar çoğu zaman mide kanserine özgü değildir.

Erken dönemde:

• Hazımsızlık
• Üst karında rahatsızlık
• Yemekten sonra şişkinlik
• Hafif bulantı
• İştah azalması
• Mide yanması

gibi belirtiler görülebilir.

Daha ileri hastalıkta:

• İstemsiz kilo kaybı
• Süregelen karın veya mide ağrısı
• Kusma
• Dışkıda kan
• Siyah renkli dışkılama
• Yutma güçlüğü
• Karında sıvı birikmesi
• Sarılık

gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Bu belirtilerin bulunması kişinin mutlaka mide kanseri olduğu anlamına gelmez.

Mide Kanserinde İştahsızlık ve Erken Doyma

Mide kanserinde bazı kişiler normalden daha az miktarda yemek yedikten sonra erken doyma hissedebilir.

Bu durum:

• Midenin işlevsel kapasitesinin etkilenmesi,
• Tümörün yerleşimi,
• Mide duvarının hareketlerinin değişmesi,
• İleri hastalıkta genel metabolik etkiler

gibi farklı mekanizmalarla ilişkili olabilir.

Erken doyma yalnızca mide kanserine özgü değildir ve çok sayıda iyi huylu sindirim sistemi hastalığında da görülebilir.

Mide Kanseri Kilo Kaybı Yapar mı?

Açıklanamayan ve istemsiz kilo kaybı mide kanserinde görülebilecek belirtilerden biridir.

Kilo kaybına:

• İştahsızlık,
• Erken doyma,
• Bulantı veya kusma,
• Yutma problemi,
• Tümörün metabolik etkileri

katkıda bulunabilir.

Ancak kilo kaybının çok sayıda farklı nedeni bulunduğundan tek başına mide kanseri göstergesi değildir.

Mide Kanseri Kanama Yapar mı?

Mide tümörü bazı hastalarda kanamaya neden olabilir.

Kanama:

• Kusmukta kırmızı kan,
• Kahve telvesine benzer kusma,
• Siyah, katran benzeri dışkı,
• Zaman içerisinde gelişen kansızlık

şeklinde ortaya çıkabilir.

Gastrointestinal sistemden belirgin kanama tıbbi değerlendirme gerektirir.

Mide Kanseri Halsizlik Yapar mı?

Mide kanserine bağlı kronik kanama bazı kişilerde demir eksikliği anemisine neden olabilir.

Anemi geliştiğinde:

• Halsizlik,
• Yorgunluk,
• Çarpıntı,
• Eforla nefes darlığı,
• Solukluk

gibi belirtiler görülebilir.

Ancak yorgunluk tek başına mide kanserine özgü değildir.

Mide Kanseri Tanısı Nasıl Konulur?

Mide kanserinden şüphelenildiğinde değerlendirme kişinin belirtileri, tıbbi geçmişi ve aile öyküsünün sorgulanmasıyla başlar.

Kesin tanı açısından temel yöntem üst gastrointestinal endoskopi ve şüpheli dokudan alınan biyopsinin patolojik olarak incelenmesidir.

Endoskopi Mide Kanserini Gösterir mi?

Gastroskopi veya üst gastrointestinal endoskopi, yemek borusu, mide ve duodenumun başlangıç bölümünün doğrudan görüntülenmesini sağlar.

İşlem sırasında:

• Şüpheli bölgeler incelenebilir.
• Doku örnekleri alınabilir.
• Ülser veya farklı mukozal değişiklikler değerlendirilebilir.

Ancak yalnızca endoskopik görünüm kesin kanser tanısı koydurmaz.

Şüpheli bölgeden alınan biyopsinin patolojik incelemesi gerekir.

Mide Biyopsisi Neden Yapılır?

Endoskopi sırasında şüpheli bir bölgeden küçük doku örnekleri alınabilir.

Patolojik incelemede:

• Kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığı,
• Kanserin hücresel tipi,
• Gerekli durumlarda bazı moleküler özellikleri

değerlendirilebilir.

Tanı doğrulandıktan sonra tedaviyi belirlemek amacıyla ek biyobelirteç testleri yapılabilir.

Mide Kanseri Kan Testinde Çıkar mı?

Mide kanserini tek başına gösteren standart bir kan testi bulunmamaktadır.

Kan testlerinde:

• Anemi
• Karaciğer fonksiyonlarında değişiklik
• Beslenme bozuklukları
• Diğer sistemik değişiklikler

saptanabilir.

Ancak bunlar mide kanseri tanısı koydurmaz.

CEA ve CA 19-9 Mide Kanseri Tanısı Koyar mı?

Hayır.

CEA ve CA 19-9 gibi tümör belirteçleri mide kanseri taraması veya kesin tanısı için yeterli değildir.