Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Reaktif Artrit Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Reaktif artrit, vücudun başka bir bölgesinde geçirilen enfeksiyon sonrasında gelişebilen iltihaplı eklem hastalıklarından biridir. Genellikle bağırsak enfeksiyonları veya cinsel yolla bulaşabilen bazı enfeksiyonlardan sonra ortaya çıkabilir. Eklem ağrısı ve şişliğin yanı sıra göz, deri, idrar yolları ve mukozaları da etkileyebilir.
Reaktif artrit belirtileri çoğunlukla enfeksiyondan birkaç hafta sonra başlar. Her bireyde aynı şekilde seyretmeyebilir. Bazı kişilerde belirtiler kısa sürede gerilerken, bazı durumlarda daha uzun süreli takip ve tedavi gerekebilir. Bu nedenle eklem şişliği, ağrı, göz kızarıklığı veya idrar yolu şikâyetleri gibi bulgular varsa uzman değerlendirmesi önemlidir.
Yazı İçeriği
Reaktif artrit, vücuttaki bir enfeksiyonun ardından bağışıklık sisteminin verdiği yanıt sonucunda eklemlerde iltihap gelişmesiyle ortaya çıkan romatizmal bir hastalıktır. Bu hastalıkta eklemde doğrudan canlı bakteri bulunması beklenmez. Sorun, enfeksiyon sonrasında bağışıklık sisteminin eklem dokularını etkileyen bir yanıt oluşturmasıyla ilişkilidir.
Reaktif artrit genellikle diz, ayak bileği ve ayak eklemleri gibi alt ekstremite eklemlerini etkiler. Bununla birlikte topuk ağrısı, bel ağrısı, göz kızarıklığı, idrar yaparken yanma, ağız içinde yaralar veya cilt döküntüleri gibi eklem dışı belirtiler de görülebilir.
Reaktif artrit, genellikle vücutta geçirilen bir enfeksiyonun ardından gelişir. Enfeksiyon bağırsak sisteminde, idrar yollarında veya genital bölgede ortaya çıkabilir. Bağışıklık sistemi bu enfeksiyona yanıt verirken, bazı kişilerde eklem dokularında iltihabi reaksiyon oluşabilir.
Reaktif artrite yol açabilecek başlıca enfeksiyonlar şunlardır:
Reaktif artrit bazı bakteriyel enfeksiyonlardan sonra daha sık görülebilir. Bunlar arasında bağırsak enfeksiyonlarına yol açabilen bazı bakteriler ve cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyon etkenleri yer alır.
Reaktif artrit ile ilişkilendirilebilen enfeksiyon etkenleri şunlardır:
Bu enfeksiyonlardan sonra reaktif artrit belirtileri genellikle 1 ila 4 hafta içinde ortaya çıkabilir. Ancak her hastada süre ve belirtiler farklılık gösterebilir.
Genetik Yatkınlık Reaktif Artritte Etkili midir?
Bazı kişilerde genetik yatkınlık reaktif artrit gelişme riskini artırabilir. HLA-B27 adı verilen genetik belirteç, bazı hastalarda hastalığa yatkınlık veya daha uzun seyirle ilişkili olabilir.
Ancak HLA-B27 pozitif olmak tek başına reaktif artrit tanısı koydurmaz. Aynı şekilde HLA-B27 negatif olmak da hastalığı tamamen dışlamaz. Tanı mutlaka klinik bulgular, tıbbi öykü, muayene ve gerekli tetkikler birlikte değerlendirilerek konulmalıdır.
Reaktif artrit belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde yalnızca eklem şikâyetleri görülürken, bazı kişilerde göz, deri, idrar yolları veya omurga ile ilgili belirtiler de tabloya eşlik edebilir.
Reaktif artritte sık görülen belirtiler şunlardır:
Belirtiler genellikle asimetrik şekilde ortaya çıkar. Yani vücudun iki tarafındaki aynı eklemler yerine, tek taraflı veya farklı eklemlerde tutulum görülebilir.
Eklem Belirtileri
Reaktif artritte en sık diz, ayak bileği ve ayak eklemleri etkilenir. Eklemde ağrı, şişlik, hassasiyet ve hareket kısıtlılığı görülebilir. Bazı kişilerde topuk bölgesinde ağrı veya ayak tabanında hassasiyet gelişebilir.
Göz Belirtileri
Reaktif artrit bazı kişilerde göz iltihabına neden olabilir. Gözde kızarıklık, yanma, batma, ağrı, bulanık görme veya ışığa hassasiyet görülebilir. Göz ağrısı ve görme bulanıklığı varsa vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.
İdrar Yolu Belirtileri
İdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, idrar yolu rahatsızlığı veya genital bölgede akıntı gibi belirtiler reaktif artrite eşlik edebilir. Bu şikâyetler özellikle ürogenital enfeksiyonlarla ilişkili durumlarda görülebilir.
Deri ve Mukoza Belirtileri
Ağız içinde ağrısız yaralar, avuç içi veya ayak tabanında döküntüler, deri kalınlaşmaları veya hassasiyet görülebilir. Bu belirtiler her hastada ortaya çıkmaz ancak tanıda yol gösterici olabilir.
Reaktif Artrit Tanısı Nasıl Konur?
Reaktif artrit tanısı tek bir testle konulmaz. Tanı, hastanın öyküsü, yakın zamanda geçirilen enfeksiyonlar, fizik muayene bulguları ve laboratuvar-görüntüleme tetkiklerinin birlikte değerlendirilmesiyle konulur.
Tanı sürecinde şu değerlendirmeler yapılabilir:
Reaktif artrit, septik artrit, romatoid artrit, gut, lupus ve diğer iltihaplı eklem hastalıklarıyla karışabilir. Bu nedenle ayırıcı tanı önemlidir.
Tanıda Kullanılan Kan Testleri
Reaktif artrit değerlendirmesinde bazı kan testleri istenebilir. Bu testler tanıyı tek başına koymaz; ancak iltihap düzeyi, enfeksiyon bulguları ve diğer romatizmal hastalıkların ayırt edilmesi açısından yardımcı olabilir.
İstenebilecek testler şunlardır:
Romatoid faktör ve anti-CCP testleri genellikle diğer romatizmal hastalıkların ayırt edilmesinde kullanılır. HLA-B27 testi ise bazı hastalarda hastalık seyri hakkında fikir verebilir.
Enfeksiyon Araştırması
Reaktif artriti tetikleyebilecek enfeksiyonun araştırılması için idrar testi, dışkı kültürü, genital sürüntü testleri veya kan testleri istenebilir. Ancak eklem belirtileri başladığında tetikleyici enfeksiyonun saptanması her zaman mümkün olmayabilir.
Bu nedenle negatif test sonucu, uygun klinik tablo varsa reaktif artrit olasılığını tamamen dışlamayabilir.
Görüntüleme Yöntemleri
Hastalığın erken döneminde röntgen bulguları normal olabilir. Ultrason ve MR, eklem içi iltihap, tendon çevresi tutulum veya entezit gibi bulguların değerlendirilmesinde yardımcı olabilir.
Görüntüleme yöntemi, hastanın şikâyetine ve muayene bulgularına göre hekim tarafından belirlenir.
Reaktif Artrit Nasıl Tedavi Edilir?
Reaktif artrit tedavisi, hastalığın şiddetine, etkilenen eklemlere, eşlik eden enfeksiyon varlığına ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavinin amacı ağrı ve iltihabı azaltmak, eklem fonksiyonunu korumak ve varsa tetikleyici enfeksiyonu uygun şekilde tedavi etmektir.
Tedavide uygulanabilecek yöntemler şunlardır:
Tedavi kişiye özel planlanmalıdır. İlaçlar doktor önerisi olmadan kullanılmamalı veya bırakılmamalıdır.
Antibiyotik Tedavisi
Eğer aktif bir bakteriyel enfeksiyon saptanırsa hekim antibiyotik tedavisi önerebilir. Ancak antibiyotik tedavisi eklem iltihabını her zaman doğrudan ortadan kaldırmaz. Antibiyotik kullanımı, enfeksiyonun türüne ve aktif olup olmadığına göre planlanır.
Özellikle cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlarda partner değerlendirmesi ve tedavisi de gerekebilir.
Ağrı ve İltihap Kontrolü
Reaktif artritte ağrı ve iltihabı azaltmak için hekim önerisiyle bazı ilaçlar kullanılabilir. Steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar, kortikosteroid enjeksiyonları veya daha uzun süren olgularda farklı romatolojik ilaçlar gündeme gelebilir.
Bu ilaçların kullanımı kişinin sağlık durumuna göre planlanmalıdır. Mide, böbrek, kalp-damar hastalığı veya farklı ilaç kullanımı olan kişiler mutlaka hekimine bilgi vermelidir.
Fizik Tedavi ve Egzersiz
Fizik tedavi ve uygun egzersizler, eklem hareket açıklığını korumaya ve kas gücünü desteklemeye yardımcı olabilir. Akut ağrılı dönemde eklemi zorlamadan dinlenmek önemlidir. Belirtiler hafifledikçe uzman kontrolünde egzersizlere başlanabilir.
Bilinçsiz egzersizler eklem ağrısını artırabileceği için program kişiye özel planlanmalıdır.
Reaktif Artrit Ne Kadar Sürer?
Reaktif artritin seyri kişiden kişiye değişir. Bazı kişilerde belirtiler birkaç ay içinde azalabilirken, bazı hastalarda şikâyetler daha uzun sürebilir. Genel olarak birçok kişide belirtiler 3 ila 12 ay içinde gerileyebilir.
Bazı durumlarda hastalık tekrarlayabilir veya kronikleşebilir. Özellikle bel ağrısı, topuk ağrısı, tekrarlayan eklem şişliği veya uzun süren iltihap bulguları varsa düzenli romatoloji takibi önemlidir.
Reaktif Artrit Kalıcı mıdır?
Reaktif artrit her zaman kalıcı bir hastalık değildir. Birçok kişide belirtiler zamanla gerileyebilir. Ancak bazı hastalarda eklem şikâyetleri uzun sürebilir veya tekrarlayan ataklar görülebilir.
Hastalığın seyri; tetikleyici enfeksiyon, genetik yatkınlık, tedaviye yanıt, eklem tutulumunun şiddeti ve eşlik eden bulgulara göre değişir.
Reaktif Artrit Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
“Reaktif artritte eklem içinde bakteri vardır.”
Reaktif artrit genellikle eklem içinde canlı bakterilerin çoğalmasıyla oluşmaz. Vücudun başka bir bölgesindeki enfeksiyona karşı gelişen bağışıklık yanıtı eklem iltihabını tetikleyebilir. Bu yönüyle septik artritten farklıdır.
“Enfeksiyon geçince reaktif artrit hemen düzelir.”
Tetikleyici enfeksiyon iyileşmiş olsa bile eklem belirtileri bir süre devam edebilir. Bu süreç kişiden kişiye değişir ve bazı durumlarda aylar sürebilir.
“HLA-B27 negatifse reaktif artrit olmaz.”
HLA-B27 negatif kişilerde de reaktif artrit gelişebilir. Bu test hastalığa yatkınlık ve seyir hakkında bilgi verebilir; ancak tek başına tanı koydurmaz veya tanıyı dışlamaz.
“Reaktif artrit sadece genç erkeklerde görülür.”
Reaktif artrit genç erişkinlerde daha sık görülebilse de kadınlarda, farklı yaş gruplarında ve nadiren çocuklarda da ortaya çıkabilir.
“Antibiyotik almak reaktif artriti kesin olarak iyileştirir.”
Antibiyotikler aktif enfeksiyon varsa gerekli olabilir. Ancak eklem iltihabının tedavisi için her zaman yeterli değildir. Tedavi planı hastanın durumuna göre hekim tarafından belirlenir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda romatoloji, iç hastalıkları, enfeksiyon hastalıkları, üroloji veya ilgili uzmanlık alanlarına başvurulması önerilir:
Ne Zaman Acile Başvurulmalıdır?
Bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirebilir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır:
Özellikle ateşle birlikte ani gelişen eklem şişliği, septik artrit gibi acil müdahale gerektiren durumlarla karışabileceği için geciktirilmemelidir.
Reaktif Artrit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Reaktif artrit nedir?
Reaktif artrit, vücudun başka bir bölgesinde geçirilen enfeksiyon sonrası bağışıklık sisteminin verdiği yanıtla eklemlerde iltihap gelişmesi durumudur. Genellikle bağırsak veya ürogenital sistem enfeksiyonlarından sonra ortaya çıkabilir.
Reaktif artrit bulaşıcı mıdır?
Reaktif artritin kendisi bulaşıcı değildir. Ancak bazı tetikleyici enfeksiyonlar, özellikle cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlar, kişiden kişiye geçebilir. Bu nedenle enfeksiyon şüphesinde tıbbi değerlendirme önemlidir.
Reaktif artrit hangi eklemleri etkiler?
En sık diz, ayak bileği ve ayak eklemleri etkilenir. Bazı kişilerde topuk ağrısı, bel ağrısı veya kalça bölgesinde tutukluk da görülebilir.
Reaktif artrit belirtileri ne zaman başlar?
Belirtiler genellikle tetikleyici enfeksiyondan 1 ila 4 hafta sonra ortaya çıkabilir. Ancak bu süre kişiden kişiye değişebilir.
Reaktif artrit tamamen geçer mi?
Birçok kişide belirtiler zamanla gerileyebilir. Ancak bazı hastalarda şikâyetler daha uzun sürebilir veya tekrarlayabilir. Hastalığın seyri kişiye göre değiştiği için düzenli takip önemlidir.
Reaktif artrit tedavisinde antibiyotik kullanılır mı?
Aktif bakteriyel enfeksiyon saptanırsa antibiyotik tedavisi gerekebilir. Ancak antibiyotikler eklem iltihabını her zaman doğrudan tedavi etmez. Tedavi planı hekimin değerlendirmesine göre oluşturulur.
HLA-B27 pozitifliği ne anlama gelir?
HLA-B27 pozitifliği, bazı iltihaplı romatizmal hastalıklara yatkınlıkla ilişkili olabilir. Ancak tek başına reaktif artrit tanısı koydurmaz. HLA-B27 negatif kişilerde de reaktif artrit gelişebilir.
Reaktif artrit gözleri etkiler mi?
Evet. Bazı kişilerde göz kızarıklığı, yanma, ağrı, ışığa hassasiyet veya bulanık görme görülebilir. Göz ağrısı ya da görme değişikliği varsa acil göz hastalıkları değerlendirmesi gerekir.
Reaktif artritte egzersiz yapılabilir mi?
Akut ağrılı ve şiş eklem döneminde eklemi zorlamamak gerekir. Belirtiler kontrol altına alındıktan sonra hekim veya fizyoterapist önerisiyle uygun egzersizlere başlanabilir.
Reaktif artrit için hangi bölüme gidilir?
Reaktif artrit şüphesinde romatoloji bölümüne başvurulabilir. Eşlik eden enfeksiyon, idrar yolu şikâyeti veya göz bulgularına göre enfeksiyon hastalıkları, üroloji, kadın hastalıkları ve doğum ya da göz hastalıkları değerlendirmesi de gerekebilir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler tanı, tedavi veya kişisel tıbbi öneri niteliği taşımaz. Eklem ağrısı, eklem şişliği, göz kızarıklığı, idrar yaparken yanma, ishal sonrası gelişen eklem şikâyetleri veya uzun süren sabah tutukluğu gibi belirtileriniz varsa kesin tanı ve uygun tedavi planı için hekiminize veya bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir. Ani ve şiddetli eklem ağrısı, yüksek ateş, göz ağrısı, görme bulanıklığı veya genel durum bozukluğu varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
