Göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, terleme ve yoğun korku hissi hem panik atakta hem de kalp krizinde görülebilir. Bu nedenle iki durumun birbirine karıştırılması oldukça doğaldır. Ancak panik atak ve kalp krizi birbirinden farklı sağlık durumlarıdır ve özellikle kalp krizi şüphesi olduğunda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması hayati önem taşır.
Panik atak genellikle ani başlayan yoğun kaygı ve korku haliyle ortaya çıkar. Kalp krizi ise kalbi besleyen damarların tıkanması sonucu kalp kasına yeterli kan ve oksijen ulaşamamasıyla gelişen acil bir durumdur. Belirtiler bazı durumlarda birbirine çok benzeyebilir. Bu nedenle göğüs ağrısının panik ataktan mı yoksa kalp krizinden mi kaynaklandığını yalnızca belirtilere bakarak kesin şekilde ayırt etmek her zaman mümkün değildir.
İlk kez yaşanan, birkaç dakikadan uzun süren, kola, çeneye, boyna veya sırta yayılan göğüs ağrısı varsa ya da soğuk terleme, bulantı ve nefes darlığı eşlik ediyorsa 112 Acil Servis aranmalıdır.
· Panik Atak ve Kalp Krizi Nedir?
· Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir?
· Panik Atak Belirtileri Nelerdir?
· Panik Atak ve Kalp Krizi Arasındaki Farklar Nelerdir?
· Hangi Durumlarda 112 Aranmalıdır?
· Panik Atak Sırasında Ne Yapılabilir?
· Panik Atak ve Kalp Krizi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Panik atak, aniden başlayan yoğun korku, kaygı ve bedensel belirtilerle seyreden bir durumdur. Kişi panik atak sırasında kalp krizi geçirdiğini, öleceğini ya da kontrolünü kaybedeceğini düşünebilir. Çarpıntı, nefes darlığı, titreme, terleme, göğüs ağrısı ve karıncalanma gibi belirtiler görülebilir.
Kalp krizi ise kalbi besleyen koroner damarların tıkanması sonucu kalp kasına giden kan akışının azalması veya kesilmesidir. Bu durum kalp kasında hasara yol açabilir ve acil tıbbi müdahale gerektirir.
Panik atak çoğu zaman yaşamı tehdit eden bir tablo oluşturmaz. Ancak kalp krizi hayati risk taşıyan acil bir durumdur. Bu nedenle belirtiler kalp krizini düşündürüyorsa “panik ataktır” diye beklemek doğru değildir.
Kalp krizi belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En sık belirti göğüste baskı, sıkışma, ağırlık veya ezilme hissidir. Bu ağrı genellikle birkaç dakikadan uzun sürer ve dinlenmekle geçmeyebilir.
Kalp krizi belirtileri şunlardır:
· Göğüste baskı, sıkışma veya ağırlık hissi
· Göğüs ağrısının sol kola yayılması
· Çene, boyun, sırt veya omuza yayılan ağrı
· Nefes darlığı
· Soğuk terleme
· Mide bulantısı
· Kusma
· Baş dönmesi
· Bayılacak gibi hissetme
· Açıklanamayan yoğun yorgunluk
· Çarpıntı
· Hazımsızlık veya mide yanması hissi
Kalp krizinde göğüs ağrısı genellikle baskı, sıkışma, ağırlık veya ezilme şeklinde tarif edilir. Kişi bu hissi “göğsüme ağırlık oturdu” ya da “göğsüm sıkışıyor” şeklinde anlatabilir.
Ağrı göğüs ortasında veya sol tarafta başlayabilir. Sol kola, omuza, boyna, çeneye, sırta veya mide bölgesine yayılabilir. Fiziksel eforla başlayabilir veya artabilir. Dinlenmeye rağmen devam edebilir.
Kalp krizi her zaman klasik göğüs ağrısıyla ortaya çıkmayabilir. Özellikle kadınlarda, yaşlılarda ve diyabet hastalarında belirtiler daha hafif, belirsiz veya atipik olabilir.
Bu kişilerde kalp krizi şu belirtilerle kendini gösterebilir:
· Açıklanamayan yorgunluk
· Nefes darlığı
· Hazımsızlık hissi
· Mide bulantısı
· Sırt ağrısı
· Çene ağrısı
· Soğuk terleme
· Halsizlik
· Baş dönmesi
Bu nedenle risk grubundaki kişilerde olağan dışı ve açıklanamayan belirtiler ciddiye alınmalıdır.
Panik atak genellikle ani başlayan yoğun korku veya kaygı hissiyle ortaya çıkar. Kişi kendini tehlikede hissedebilir, kalp krizi geçirdiğini düşünebilir veya kontrolünü kaybedeceğinden korkabilir.
Panik atak belirtileri şunlardır:
· Ani ve yoğun korku hissi
· “Öleceğim” düşüncesi
· “Kontrolü kaybedeceğim” hissi
· Çarpıntı
· Hızlı nefes alıp verme
· Boğulacak gibi olma
· Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma
· Terleme
· Titreme
· Baş dönmesi
· El, ayak veya ağız çevresinde karıncalanma
· Uyuşma hissi
· Mide bulantısı
· Gerçek dışılık hissi
· Kendini ortamdan kopuk hissetme
Panik atak belirtileri genellikle birkaç dakika içinde hızla artar, 10 dakika civarında en yoğun seviyeye ulaşabilir ve çoğu zaman 20-30 dakika içinde azalmaya başlar.
Panik atakta göğüs ağrısı genellikle daha keskin, batıcı veya belirli bir noktada hissedilen ağrı şeklinde olabilir. Hızlı nefes alıp verme, kas gerginliği ve yoğun kaygı göğüs bölgesinde ağrı veya sıkışma hissine neden olabilir.
Ancak göğüs ağrısının niteliğine bakarak panik atak ve kalp krizi kesin olarak ayırt edilemez. Bu nedenle ilk kez yaşanan veya şüpheli göğüs ağrılarında tıbbi değerlendirme gerekir.
Panik atak ve kalp krizi bazı belirtileri paylaşabilir. Ancak tipik seyirleri arasında bazı farklar vardır. Bu farklar fikir verebilir ancak kesin tanı koydurmaz.
Kalp krizinde ağrı daha çok baskı, sıkışma, ağırlık veya ezilme hissi şeklindedir. Panik atakta ise ağrı daha batıcı, keskin veya noktasal hissedilebilir.
Kalp krizinde ağrı sol kola, çeneye, boyna, sırta veya omuza yayılabilir. Panik atakta ağrı çoğunlukla göğüs bölgesinde kalır. Ancak bu ayrım her zaman geçerli değildir.
Kalp krizinde belirtiler genellikle devam eder ve dinlenmekle geçmeyebilir. Panik atakta belirtiler çoğu zaman dakikalar içinde en şiddetli seviyeye ulaşır ve zamanla azalır.
Kalp krizi belirtileri çoğu zaman fiziksel eforla başlayabilir veya artabilir. Panik atak ise stres, kaygı, yoğun duygu durumu veya bazen belirgin bir neden olmadan başlayabilir.
Kalp krizinde soğuk terleme, bulantı, nefes darlığı ve kola-çeneye yayılan ağrı daha dikkat çekicidir. Panik atakta ise yoğun ölüm korkusu, hızlı nefes alma, karıncalanma, titreme ve gerçek dışılık hissi daha sık görülür.
Kalp krizinde daha tipik olan belirtiler:
· Göğüste baskı, sıkışma ve ağırlık
· Sol kola, çeneye, boyna veya sırta yayılan ağrı
· Eforla başlayan veya artan ağrı
· Dinlenmekle geçmeyen belirtiler
· Soğuk terleme
· Bulantı veya kusma
· Kalp hastalığı risk faktörlerinin bulunması
Panik atakta daha tipik olan belirtiler:
· Ani yoğun korku
· Ölüm veya kontrolü kaybetme korkusu
· Hızlı nefes alıp verme
· El, ayak ve ağız çevresinde karıncalanma
· Titreme
· Gerçek dışılık hissi
· Belirtilerin genellikle kısa sürede zirveye ulaşması
· Sakinleşmeyle hafifleme
Bu farklar yalnızca yol göstericidir. Hiçbir belirti tek başına kalp krizini dışlamaz.
Göğüs ağrısı veya kalp krizi şüphesi varsa belirtilerin geçmesini beklemek yerine acil yardım almak gerekir. Panik atak olduğunu düşünseniz bile bazı belirtiler acil değerlendirme gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil Servis aranmalıdır:
· İlk kez yaşanan göğüs ağrısı varsa
· Göğüste baskı veya sıkışma birkaç dakikadan uzun sürüyorsa
· Ağrı sol kola, çeneye, boyna veya sırta yayılıyorsa
· Soğuk terleme ve bulantı eşlik ediyorsa
· Nefes darlığı giderek artıyorsa
· Ağrı dinlenmekle geçmiyorsa
· Bilinen kalp hastalığı varsa
· Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya sigara kullanımı gibi risk faktörleri varsa
· Belirtiler daha önce yaşananlardan farklıysa
· Bayılma, bilinç bulanıklığı veya ciddi halsizlik varsa
112 aranırken hasta rahat bir pozisyonda oturtulmalı veya yatırılmalıdır. Kendi başına ilaç kullanılmamalı, telefondaki sağlık görevlisinin talimatları izlenmelidir.
Kişinin kalp hastalığı olmadığı biliniyor ve belirtilerin panik atakla ilişkili olduğu daha önce hekim tarafından değerlendirilmişse bazı yöntemler atağın yatışmasına yardımcı olabilir.
Panik atak sırasında uygulanabilecek yöntemler şunlardır:
· Nefesi yavaşlatmak
· Güvende olduğunu hatırlamak
· Dikkati ana yönlendirmek
·