25 Ağustos 2026

Göz Kararması Neden Olur Belirtileri ve Tedavisi

Göz Kararması Neden Olur Belirtileri ve Tedavisi

Göz kararması, kişinin görüşünün kısa süreli olarak kararması, bulanıklaşması veya görme alanının geçici olarak azalması şeklinde tarif ettiği bir belirtidir. Özellikle ayağa hızlı kalkma, tansiyon düşmesi, sıvı kaybı veya bayılma öncesi dönemde ortaya çıkabilir.

Ancak günlük dilde “göz kararması” olarak ifade edilen her durum aynı değildir. Bazı kişiler iki gözünde birden birkaç saniyelik kararma yaşarken bazı kişiler tek gözde geçici görme kaybı tarif edebilir. Tek gözde ani görme kaybı, kısa sürede tamamen düzelmiş olsa bile göz veya damar kaynaklı önemli nedenlerle ilişkili olabileceğinden hızlı tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Göz kararmasının nedeni belirlenirken olayın ne kadar sürdüğü, tek gözde mi iki gözde mi geliştiği, ayağa kalkmayla ilişkisi ve baş dönmesi, bayılma, çarpıntı veya nörolojik belirtilerin eşlik edip etmediği önem taşır.

Göz Kararması Nedir?

Göz kararması, tıbbi olarak tek başına belirli bir hastalığı tanımlayan bir terim değildir.

Kişiler bu ifadeyi:

Görüşün birkaç saniyeliğine koyulaşması,
Bulanık görme,
Görme alanının daralması,
Bayılacakmış gibi hissetme sırasında görüşün azalması,
Tek veya iki gözde geçici görme kaybı

gibi farklı durumları anlatmak için kullanabilir.

Özellikle otururken veya yatarken hızla ayağa kalkıldığında gelişen göz kararmasına baş dönmesi ve sersemlik eşlik ediyorsa ortostatik (postüral) hipotansiyon gibi kan basıncı değişiklikleri değerlendirilebilir. Ortostatik hipotansiyonda ayağa kalkmayla birlikte baş dönmesi, bulanık görme, güçsüzlük ve bazı kişilerde bayılma görülebilir.

Bununla birlikte göz kararmasının kalp, göz, sinir sistemi veya metabolik nedenlerle de ilişkili olabileceği unutulmamalıdır.

Göz Kararması ve Bayılma Arasındaki Fark Nedir?

Bayılma (senkop), kısa süreli bilinç ve postür kaybıyla karakterizedir.

Bayılma öncesindeki presenkop döneminde ise kişi bilincini tamamen kaybetmeden:

Göz kararması,
Baş dönmesi,
Terleme,
Bulantı,
Halsizlik,
Kulaklarda uğultu,
Bayılacakmış gibi hissetme

yaşayabilir.

Bu nedenle göz kararması bazı kişilerde bayılma öncesinde görülebilir ancak her göz kararması bayılmayla sonuçlanmaz. Görmede değişiklik, bayılma öncesi görülebilen belirtilerden biridir.

Göz Kararması Neden Olur?

Göz kararmasının nedenleri oldukça farklı olabilir.

Sık karşılaşılan veya değerlendirilmesi gereken nedenler arasında:

Ortostatik hipotansiyon
Sıvı kaybı
Bayılma öncesi durumlar
Kan şekeri düşüklüğü
Anemi
Bazı kalp ritim bozuklukları
Kullanılan bazı ilaçlar
Migren
Hiperventilasyon
Göz ve retina dolaşımıyla ilişkili problemler
Bazı nörolojik veya damar hastalıkları

yer alabilir.

Belirtinin nedeni yalnızca eşlik eden yakınmalara bakılarak kesin olarak belirlenemez.

Ayağa Kalkınca Göz Kararması Neden Olur?

Yatarken veya otururken aniden ayağa kalkıldığında kan basıncında kısa süreli düşüş meydana gelebilir.

Bu durum özellikle:

Baş dönmesi
Sersemlik
Bulanık görme veya göz kararması
Güçsüzlük
Bayılacakmış gibi hissetme

gibi belirtilere neden olabilir.

Bu tablo ortostatik hipotansiyon ile ilişkili olabilir. Sıvı kaybı, bazı ilaçlar, kalp-damar sistemiyle ilgili durumlar ve bazı hormonal veya nörolojik problemler ortostatik hipotansiyona katkıda bulunabilir.

Tekrarlayan yakınmalarda kan basıncı ve kullanılan ilaçların değerlendirilmesi gerekebilir.

Düşük Tansiyon Göz Kararması Yapar mı?

Düşük tansiyon (hipotansiyon) her kişide belirti oluşturmaz.

Belirti ortaya çıktığında:

Baş dönmesi
Bulanık görme
Halsizlik
Bulantı
Bilinç bulanıklığı
Bayılma

görülebilir.

Özellikle şikâyetlerin ayağa kalkınca başlaması postüral hipotansiyonu düşündürebilir.

Ancak kişinin göz kararmasını yalnızca “tansiyonum düştü” şeklinde değerlendirmesi doğru olmayabilir. Benzer belirtilerin farklı nedenleri de bulunmaktadır.

Sıvı Kaybı Göz Kararmasına Neden Olabilir mi?

Dehidrasyon, yani vücudun yeterli miktarda sıvıya sahip olmaması, dolaşımdaki kan hacminin azalmasına ve kan basıncının düşmesine katkıda bulunabilir.

Sıvı kaybı özellikle:

Yeterince sıvı tüketmeme
Yoğun terleme
Uzun süren ishal
Kusma
Sıcak hava
Bazı idrar söktürücü ilaçların kullanımı

gibi durumlarda gelişebilir.

Dehidrasyon ortostatik hipotansiyonu kolaylaştırabileceğinden ayağa kalkıldığında baş dönmesi ve bulanık görme gibi belirtilere eşlik edebilir.

Kansızlık Göz Kararmasına Neden Olur mu?

Anemi, kandaki hemoglobin düzeyinin veya sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin yetersiz olmasıyla ilişkili bir durumdur.

Anemide:

Halsizlik
Çabuk yorulma
Baş dönmesi
Nefes darlığı
Çarpıntı

gibi yakınmalar görülebilir.

Bazı kişiler bu belirtiler sırasında göz kararması veya bayılacakmış gibi hissetme tarif edebilir.

Ancak göz kararması tek başına anemi tanısı koydurmaz. Anemi şüphesinde kan testleriyle değerlendirme yapılması gerekir.

Kan Şekeri Düşüklüğü ve Göz Kararması

Hipoglisemi, kan şekeri düzeyinin normalden fazla düşmesi durumudur.

Özellikle diyabet tedavisi sırasında bazı kişilerde:

Terleme
Titreme
Çarpıntı
Açlık
Baş dönmesi
Halsizlik
Görmede değişiklik
Bilinç bulanıklığı

gibi belirtiler görülebilir.

Diyabeti bulunan bir kişide hipoglisemi belirtileri geliştiğinde kan şekerinin kontrol edilmesi ve kişiye daha önce verilen hipoglisemi yönetim planının uygulanması önemlidir.

Diyabeti olmayan kişilerde yalnızca göz kararmasına dayanarak hipoglisemi tanısı konulmamalıdır.

Kalp Hastalıkları Göz Kararmasına Neden Olabilir mi?

Bazı kalp ve dolaşım sistemi problemleri beyne ulaşan kan akımının kısa süreli azalmasına neden olabilir.

Özellikle:

Bazı ritim bozuklukları
Kalp kapak hastalıkları
Kalbin pompalama fonksiyonunu etkileyen bazı durumlar

baş dönmesi, presenkop veya bayılmaya neden olabilir.

Göz kararmasına:

Çarpıntı
Göğüs ağrısı
Nefes darlığı
Bayılma
Egzersiz sırasında ortaya çıkan sersemlik

eşlik ediyorsa kardiyolojik değerlendirme gerekebilir.

Tek Gözde Ani Kararma Neden Olur?

Tek gözde aniden ortaya çıkan geçici görme kaybı, ayağa kalkınca yaşanan iki taraflı göz kararmasından farklı değerlendirilmelidir.

Kişi bu durumu:

Göze perde inmesi
Bir gözün tamamen kararması
Görüşün sislenmesi
Görme alanının bir bölümünün kaybolması

şeklinde tarif edebilir.

Tek gözde geçici görme kaybının nedenleri arasında retina veya optik sinirin kanlanmasını etkileyen durumlar bulunabilir. İskemik geçici monoküler görme kaybı TIA eşdeğeri olarak değerlendirilebilir ve acil inceleme gerektirebilir.

Bu nedenle görme birkaç dakika içerisinde tamamen normale dönmüş olsa bile, özellikle yeni başlayan tek göz görme kaybı göz ardı edilmemelidir.

Migren Göz Kararması Yapar mı?

Migren sırasında bazı kişilerde görsel aura meydana gelebilir.

Aura:

Parlayan noktalar
Zigzag çizgiler
Işık çakmaları
Görme alanında boşluklar
Geçici görsel değişiklikler

şeklinde ortaya çıkabilir.

Ancak ilk kez meydana gelen ani görme kaybını kişinin kendi kendine “migren” olarak değerlendirmesi uygun değildir.

Özellikle tek gözde yeni başlayan görme kaybında damar ve göz kaynaklı nedenlerin ayırt edilmesi önemlidir. Geçici görme kaybının vasküler, nörolojik ve oftalmolojik farklı nedenleri bulunabilir.

Anksiyete Göz Kararmasına Neden Olabilir mi?

Yoğun kaygı veya panik sırasında solunum hızlanabilir ve hiperventilasyon gelişebilir.

Bu durum bazı kişilerde:

Baş dönmesi
Sersemlik
El ve ayaklarda karıncalanma
Çarpıntı
Görmede bulanıklık veya kararma hissi

oluşturabilir.

Ancak tekrarlayan göz kararmalarının yalnızca stres veya anksiyeteye bağlanması doğru değildir. Özellikle yeni başlayan belirtilerde fiziksel nedenlerin de değerlendirilmesi gerekebilir.

İlaçlar Göz Kararmasına Neden Olur mu?

Bazı ilaçlar kan basıncını veya kalp hızını etkileyerek baş dönmesi ve göz kararmasına katkıda bulunabilir.

Özellikle bazı:

Tansiyon ilaçları
İdrar söktürücüler
Kalp ilaçları
Antidepresanlar
Sedatif özellik taşıyan ilaçlar

bu tür yakınmalara neden olabilir.

Yeni bir ilaca başladıktan veya doz değişikliğinden sonra göz kararması gelişirse sağlık profesyoneline bilgi verilmelidir.

İlaçlar doktor önerisi olmadan bırakılmamalı veya dozları değiştirilmemelidir.

Göz Kararmasına Eşlik Eden Belirtiler Nelerdir?

Göz kararmasına eşlik eden belirtiler altta yatan nedenin değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Bunlar arasında:

Baş dönmesi
Sersemlik
Halsizlik
Bulantı
Terleme
Çarpıntı
Nefes darlığı
Kulaklarda uğultu veya çınlama
Bayılacakmış gibi hissetme
Bilinç kaybı
Uyuşma veya güçsüzlük

bulunabilir.

Ancak bu belirtilerin herhangi biri tek başına belirli bir hastalığı göstermez.

Göz Kararması ve Baş Dönmesi Neden Olur?

Baş dönmesi ve göz kararmasının birlikte görülmesi, özellikle ayağa kalkmayla ilişkiliyse tansiyon düşmesi veya presenkopla ilişkili olabilir.

Bununla birlikte:

Sıvı kaybı
Bazı ilaçlar
Anemi
Hipoglisemi
Kalp ritim problemleri
Migren
İç kulakla ilişkili bazı denge problemleri

baş dönmesiyle ilişkili olabilir.

Baş dönmesi ile “vertigo” aynı kavram değildir. Vertigoda kişi genellikle kendisinin veya çevresinin dönüyormuş gibi olduğunu tarif eder.

Göz Kararması ve Çarpıntı

Çarpıntı ile birlikte göz kararması bazı kişilerde kaygı, sıvı kaybı veya tansiyon değişiklikleri gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.

Bununla birlikte kalp ritmindeki bazı değişiklikler de presenkop veya bayılmaya neden olabilir.

Özellikle çarpıntının ardından:

Bayılma
Göğüs ağrısı
Nefes darlığı
Egzersiz sırasında göz kararması

gelişiyorsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

Göz Kararması ve Kulak Çınlaması

Kulak çınlaması ile göz kararmasının aynı anda ortaya çıkması her zaman iç kulak hastalığı anlamına gelmez.

Bayılma öncesi dönemde işitmede değişiklik veya kulaklarda uğultu hissi oluşabileceği gibi, baş dönmesi ve kulak çınlamasına neden olan bazı iç kulak problemleri de bulunabilir.

Belirtilerin:

Ayağa kalkmayla ilişkisi
İşitme kaybı olup olmadığı
Dönme hissinin bulunup bulunmadığı
Görme değişikliğinin tek veya iki gözde olması

ayırıcı tanı açısından önemlidir.

Göz Kararması Tanısı Nasıl Konulur?

Göz kararması tek bir hastalık olmadığından herkese uygulanan tek bir tanı testi bulunmaz.

Değerlendirmede öncelikle kişinin yaşadığı olay ayrıntılı şekilde sorgulanır.

Özellikle:

Kararma tek gözde mi iki gözde mi oldu?
Ne kadar sürdü?
Ayağa kalkınca mı meydana geldi?
Görme tamamen mi kayboldu?
Bayılma oldu mu?
Çarpıntı veya göğüs ağrısı eşlik etti mi?
Baş ağrısı veya nörolojik belirti oluştu mu?
Daha önce aynı durum yaşandı mı?
Hangi ilaçlar kullanılıyor?

gibi bilgiler önemlidir.

Geçici görme kaybının değerlendirilmesinde olayın tek veya çift taraflı olması, süresi, tetikleyici faktörleri ve eşlik eden belirtiler özellikle önem taşır.

Tansiyon Ölçümü

Ayağa kalkmayla ortaya çıkan belirtilerde kişinin tansiyonu yatarken ve ayağa kalktıktan sonra farklı zamanlarda ölçülerek ortostatik kan basıncı değişiklikleri değerlendirilebilir.

Tekrarlayan baş dönmesi ve bayılma yakınmalarında kan basıncının değerlendirilmesi önemlidir.

Kan Testleri

Klinik şüpheye göre:

Hemogram
Kan şekeri
Elektrolitler
Demir veya ilgili tetkikler
Diğer gerekli laboratuvar incelemeleri

istenebilir.

Her göz kararması yaşayan kişiye aynı kan testlerinin yapılması gerekmez.

Elektrokardiyografi (EKG)

Çarpıntı, bayılma veya kalp kaynaklı bir problem düşünülüyorsa EKG yapılabilir.

Gerekli durumlarda:

Ritim Holter
Ekokardiyografi
Farklı kardiyolojik testler

değerlendirilebilir.

Bu testlerin gerekliliğine kişinin şikâyetleri ve muayene bulgularına göre karar verilir.

Göz Muayenesi

Özellikle tek gözde meydana gelen geçici görme kaybında ayrıntılı göz muayenesi önemlidir.

Retina, optik sinir ve göz içindeki diğer yapılar değerlendirilir.

İskemik geçici monoküler görme kaybı şüphesinde göz muayenesinin yanı sıra damar ve kardiyovasküler sistemin de hızlı şekilde değerlendirilmesi gerekebilir.

Nörolojik Değerlendirme

Göz kararmasına: