Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Santral Kord Sendromu Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavisi
Santral kord sendromu veya merkezi kord sendromu (Central Cord Syndrome – CCS), boyun bölgesindeki omuriliğin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan bir inkomplet omurilik yaralanması tablosudur. En karakteristik özelliği kollarda ve özellikle ellerde görülen güç kaybının, bacaklardaki güç kaybından daha belirgin olmasıdır. Duyu değişiklikleri, el becerilerinde azalma, yürüme güçlüğü ve mesane kontrolünde sorunlar da tabloya eşlik edebilir. kord sendromu özellikle boyun omurgasında yaşa bağlı daralma bulunan ileri yaştaki kişilerde, başın ani şekilde geriye doğru hareket ettiği düşme veya trafik kazalarının ardından görülebilir. Bununla birlikte genç kişilerde yüksek enerjili travmalar sonrasında da gelişebilir. Boyun omurlarında kırık veya çıkık bulunmaması omurilik yaralanmasını dışlamaz. kord sendromundan şüphelenilen kişi acil olarak değerlendirilmelidir. Tedavinin şekli ve ameliyat gerekip gerekmediği; nörolojik kaybın derecesine, omurilik üzerindeki basıya, omurga stabilitesine ve görüntüleme sonuçlarına göre belirlenir.
İçindekiler
Santral kord sendromu, servikal yani boyun seviyesindeki inkomplet omurilik yaralanmalarının klinik bir paternidir. “İnkomplet” ifadesi, omurilik fonksiyonlarının tamamının kaybolmadığını; yaralanmanın altında belirli motor veya duyu fonksiyonlarının korunabildiğini ifade eder. n temel klinik özelliği:
Kollar ve ellerdeki motor kaybın bacaklardan daha fazla olmasıdır.
Özellikle:
gibi ince el hareketleri belirgin biçimde etkilenebilir.
Bacaklar da güçsüz olabilir ancak çoğunlukla üst ekstremitelere göre daha iyi durumdadır. Duyu kaybının dağılımı ise kişiden kişiye değişebilir. Mesane fonksiyonunda geçici veya kalıcı sorunlar da görülebilir. al Kord Sendromu Omuriliğin Tam Ortasının Hasarlanması mıdır?
Her zaman değil.
Geçmişte santral kord sendromunun, omuriliğin tam merkezindeki dokunun hasarlanması ve burada kollara giden sinir liflerinin bacaklara giden liflerden daha içte bulunması nedeniyle geliştiği düşünülüyordu.
Güncel nöroanatomi araştırmaları bu açıklamanın fazla basitleştirilmiş olduğunu göstermektedir. Özellikle kortikospinal yol içerisindeki kol ve bacak liflerinin geçmişte düşünüldüğü gibi düzenli, katmanlı bir dağılıma sahip olmadığı gösterilmiştir. Santral kord sendromunun tek bir merkezi odak hasarından çok daha yaygın ve karmaşık bir servikal omurilik yaralanması sonucunda gelişebileceği düşünülmektedir. le günümüzde tanı yalnızca MR'da “omuriliğin merkezinde hasar” görülmesine dayanmaz. Klinik nörolojik bulgular temel öneme sahiptir.
Kollar Neden Bacaklardan Daha Fazla Etkilenir?
Santral kord sendromunun en dikkat çekici özelliği eller ve kollardaki işlev kaybının daha belirgin olmasıdır.
Eski açıklamalarda, kol ve el hareketlerini kontrol eden sinir liflerinin omuriliğin merkezinde bulunduğu ve bu nedenle daha fazla zarar gördüğü düşünülüyordu. Güncel çalışmalar bu klasik “katmanlı kortikospinal yol” modelini desteklememektedir. e:
gibi mekanizmaların birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. Özellikle ince el hareketlerinin sinir sistemi açısından karmaşık olması, el fonksiyonlarının daha belirgin etkilenmesini ve daha geç düzelmesini açıklayabilir. al Kord Sendromu Neden Olur?
Santral kord sendromunun klasik nedeni boyun bölgesine gelen travmadır.
Düşme
Özellikle ileri yaştaki kişilerde en sık mekanizmalardan biridir.
Boyun omurgasında:
bulunan bir kişi öne doğru düşerek yüzünü veya alnını çarptığında baş aniden geriye gidebilir. Bu hiperekstansiyon hareketi, zaten dar olan omurga kanalı içinde omuriliğin kısa süreli veya sürekli olarak sıkışmasına neden olabilir. le kişi basit görünen bir düşmenin ardından:
Trafik kazaları
Araç içi çarpışmalar boynun ani biçimde öne ve geriye hareket etmesine neden olabilir. Özellikle önceden servikal kanal darlığı bulunan kişilerde omurilik hasarı gelişebilir.
Spor yaralanmaları
Dalış, temas sporları, futbol, rugby, jimnastik veya yüksek enerjili spor yaralanmalarında boyun omurgasına ciddi yük binebilir.
Genç kişilerde CCS daha yüksek enerjili travmayla ve bazen akut disk fıtığı, kırık veya çıkıkla birlikte görülebilir. et ve yüksekten düşme
Boynun ani zorlandığı saldırılar, iş kazaları veya yüksekten düşmeler de servikal omurilik yaralanmasına neden olabilir.
Servikal Kanal Darlığı Neden Önemlidir?
Servikal spinal stenoz, boyundaki omurilik kanalının normalden dar olmasıdır.
Yaş ilerledikçe:
Bu kişiler günlük yaşamda hiçbir belirti yaşamayabilir. Ancak düşme gibi ani bir travmada omurilik dar kanal içerisinde sıkışabilir ve belirgin nörolojik kayıp oluşabilir.
Özellikle 50 yaş üzerindeki kişilerde santral kord sendromunun servikal spondiloz ve kanal darlığı zemininde gelişmesi sık görülen klasik tablodur. a Olmadan Santral Kord Sendromu Olur mu?
Klasik santral kord sendromu esas olarak travmatik inkomplet servikal omurilik yaralanması olarak değerlendirilir. kanal darlığı, tümör, damar hastalığı veya dejeneratif servikal miyelopati gibi hastalıklar:
oluşturarak CCS'ye benzeyen klinik tablolar meydana getirebilir.
Ancak travma olmadan yavaş ilerleyen benzer belirtilerin doğrudan “santral kord sendromu” olarak adlandırılması her zaman doğru değildir. Özellikle dejeneratif servikal miyelopati ayrı bir hastalık olarak değerlendirilmelidir. al Kord Sendromunun Belirtileri Nelerdir?
Belirtilerin şiddeti hafif el güçsüzlüğünden ciddi dört ekstremite güç kaybına kadar değişebilir.
Kollarda ve ellerde güçsüzlük
En karakteristik bulgudur.
Kişi:
zorlanabilir.
Omuz ve dirsek hareketleri de etkilenebilir.
Bacaklarda güçsüzlük
Bacaklar çoğunlukla kollardan daha az etkilenir ancak:
görülebilir. değişiklikleri
Kollarda, ellerde veya bacaklarda:
görülebilir.
Duyu bozukluğunun dağılımı motor kayıp kadar düzenli olmayabilir.
El becerilerinde kayıp
Santral kord sendromunda en kalıcı sorunlardan biri ince el hareketlerinde bozulma olabilir.
Kişi yürüyebilecek kadar bacak gücünü geri kazanmasına rağmen:
gibi hareketlerde uzun süre zorluk yaşayabilir. n ağrısı
Travmanın türüne göre boyunda:
bulunabilir.
Mesane sorunları
Omurilik yaralanması mesane kontrolünü etkileyebilir.
gibi durumlar görülebilir. fonksiyonları da ağır omurilik yaralanmalarında etkilenebilir.
Santral Kord Sendromu Felç Yapar mı?
Evet, ancak felcin derecesi her hastada aynı değildir.
Santral kord sendromu inkomplet omurilik yaralanmasıdır. Bu nedenle omuriliğin altındaki bütün motor ve duyu işlevlerinin tamamen kaybolduğu tam omurilik yaralanmasından farklıdır.
görülebilir.
“Santral kord sendromu olan herkes felç kalır” ifadesi doğru değildir. Birçok hastada belirgin nörolojik iyileşme görülebilir. Bununla birlikte özellikle ileri yaş, ciddi başlangıç nörolojik kaybı ve devam eden omurilik basısı daha olumsuz sonuçlarla ilişkili olabilir. al Kord Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı:
1. Yaralanma öyküsü,
2. Nörolojik muayene,
3. Omurga görüntülemeleri
birlikte değerlendirilerek konulur.
Santral kord sendromu esas olarak klinik bir sendromdur. MR görüntüsünde tek başına belirli bir şeklin görülmesi tanı için yeterli değildir.
Nörolojik Muayenede Nelere Bakılır?
Doktor:
kas gücünü ayrı ayrı değerlendirir.
Ayrıca:
değerlendirilebilir.
Omurilik yaralanmasının nörolojik düzeyini ve ağırlığını standart şekilde sınıflandırmak için ISNCSCI / ASIA muayenesi ve ASIA Impairment Scale kullanılabilir. Akut omurilik yaralanmasında başlangıç nörolojik şiddeti prognoz açısından en önemli göstergelerden biridir. sayarlı Tomografi Neden Yapılır?
Travma sonrası BT:
hakkında ayrıntılı bilgi verir.
Özellikle ciddi boyun travmasında kemik yaralanmalarının değerlendirilmesinde önemli bir görüntüleme yöntemidir. rülmemesi omurilik yaralanmasını dışlamaz. Özellikle ileri yaşta servikal kanal darlığı bulunan kişilerde belirgin kemik yaralanması olmadan da CCS gelişebilir.
MR Neden Yapılır?
Manyetik rezonans görüntüleme omuriliğin kendisini ve çevresindeki yumuşak dokuları değerlendirmede önemlidir.
MR ile:
değerlendirilebilir. e ameliyat gereksiniminin belirlenmesi açısından omuriliğin halen bası altında olup olmadığı önemlidir.
EMG Santral Kord Sendromu Tanısı Koyar mı?
Genellikle hayır.
EMG ve sinir iletim çalışmaları santral kord sendromunun akut tanısında temel testler değildir.
Bu testler daha çok:
gibi durumların ayırıcı tanısında kullanılabilir.
Akut CCS tanısının temelini nörolojik muayene, BT ve MR oluşturur.
Lomber Ponksiyon Gerekir mi?
Travmaya bağlı tipik santral kord sendromunda lomber ponksiyon rutin tanı testi değildir.
Beyin-omurilik sıvısı incelemesi ancak enfeksiyon, inflamatuvar omurilik hastalığı veya başka bir nörolojik hastalıktan şüphelenilen farklı klinik tablolarda değerlendirilebilir.
Santral Kord Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?
Akut santral kord sendromu bir omurilik yaralanması olarak ele alınır.
İlk hedefler:
Tedavi; acil tıp, beyin ve sinir cerrahisi veya omurga cerrahisi, yoğun bakım ve fiziksel tıp ve rehabilitasyon ekiplerinin birlikte çalışmasını gerektirebilir.
İlk Müdahalede Boyun Sabitlenir mi?
Boyun travması ve omurilik yaralanması şüphesinde, omurga değerlendirilene kadar servikal omurganın gereksiz hareket ettirilmemesi önemlidir.
Uygun hastalarda servikal immobilizasyon uygulanabilir. Ancak:
yaralanmanın türüne göre seçilir.
Her santral kord sendromunda uzun süreli sert boyunluk veya halo kullanılması gerektiği şeklinde bir kural yoktur.
Kan Basıncının Korunması Neden Önemlidir?
Akut omurilik yaralanmasından sonra düşük tansiyon, zaten hasarlanmış omuriliğin kanlanmasını daha fazla azaltabilir.
2024 AO Spine/Praxis kılavuzu, akut travmatik omurilik yaralanmasında omurilik perfüzyonunu desteklemek amacıyla ortalama arter basıncının yaklaşık 75–80 mmHg'nin altına düşürülmemesi ve 90–95 mmHg'nin üzerine zorlanmaması, bu yaklaşımın ise yaklaşık 3–7 gün sürdürülmesinin düşünülebileceğini belirtmektedir. Kanıt düzeyi sınırlı olduğundan hedefler yoğun bakım ekibi tarafından hastaya göre ayarlanır. ler hastanın evde takip edeceği tansiyon hedefleri değildir; akut omurilik yaralanması yoğun bakım yönetimine ilişkindir.
Santral Kord Sendromunda Steroid Kullanılır mı?
Yüksek doz steroid, santral kord sendromunun rutin ve zorunlu tedavisi değildir.
Bu konu omurilik yaralanması tedavisindeki en tartışmalı alanlardan biridir.
AO Spine'ın önceki kılavuzunda yüksek doz metilprednizolonun:
belirtilmiştir. Ancak elde edilen nörolojik yarar sınırlıdır ve tedavi hiçbir zaman standart zorunlu uygulama olarak kabul edilmemektedir. a yeni akut omurilik yaralanması kılavuzları ise yüksek doz metilprednizolonun rutin kullanımını önermemektedir. le “omurilik şişliğini azaltmak için güçlü steroidler mutlaka verilmelidir” şeklindeki yaklaşım doğru değildir. Steroid kararı yalnızca akut omurilik yaralanması konusunda deneyimli ekip tarafından risk ve olası fayda değerlendirilerek verilmelidir.
Hastanın kendi kendine steroid kullanması kesinlikle uygun değildir.
