Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir

Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir

Retansiyon Kisti Nedir Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir

Retansiyon kisti, vücuttaki salgı bezlerinin kanallarında meydana gelen tıkanıklık sonucunda, bezin ürettiği sıvının dışarı atılamayıp birikmesiyle oluşan iyi huylu ve genellikle içi sıvı dolu keseciklerdir. Mukus veya salgı üreten dokuların bulunduğu hemen her bölgede gelişebilir.

Tıp literatüründe benign yani iyi huylu lezyonlar arasında değerlendirilen retansiyon kistleri çoğu zaman tesadüfen fark edilir. Salgı kanalının hücresel döküntüler, enfeksiyon, kronik inflamasyon, travma veya anatomik daralma nedeniyle tıkanması sonucunda ortaya çıkar. Kistin büyüme hızı, belirtileri ve çevre dokulara etkisi yerleştiği bölgeye göre değişiklik gösterebilir.

İçindekiler

• Retansiyon Kisti Nedir?
• Retansiyon Kisti Çeşitleri ve Görüldüğü Bölgeler Nelerdir?
• Retansiyon Kisti Neden Olur?
• Retansiyon Kisti Belirtileri Nelerdir?
• Retansiyon Kisti Tehlikeli midir?
• Retansiyon Kisti Tanısı Nasıl Konur?
• Retansiyon Kisti Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
• Retansiyon Kisti İçin Hangi Bölüme Gidilir?
• Retansiyon Kisti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Retansiyon Kisti Nedir?

Retansiyon kisti, bir salgı bezinin dışarıya açılan kanalının tıkanması sonucu, bez tarafından üretilmeye devam eden sıvının kanal içinde birikmesiyle oluşan tıkanıklık kistidir.

Vücutta dış salgı üreten bezlerin sağlıklı çalışabilmesi için üretilen sıvının belirli kanallar aracılığıyla ilgili yüzeye taşınması gerekir. Ancak bu kanalların herhangi bir bölgesinde tıkanıklık gelişirse salgı dışarı akamaz. Biriken sıvı zamanla kanal duvarlarını genişletir ve içi sıvı dolu, ince duvarlı bir kesecik oluşur.

Retansiyon kistleri gerçek tümör yapısında değildir. Kanserleşme eğilimi gösteren hücresel çoğalma içermezler. Tamamen mekanik bir tıkanma süreci sonucunda meydana gelirler. En sık görüldükleri bölgeler arasında ağız içi, dudak içi, sinüs boşlukları, rahim ağzı ve cilt altındaki salgı bezleri yer alır.

Çoğu retansiyon kisti küçük boyutlarda kalır ve ağrıya, fonksiyon kaybına ya da belirgin bir şikâyete neden olmaz.

Retansiyon Kisti Çeşitleri ve Görüldüğü Bölgeler Nelerdir?

Retansiyon kisti çeşitleri, kistin oluştuğu salgı bezinin türüne ve yerleştiği anatomik bölgeye göre sınıflandırılır. Vücudun farklı bölgelerinde mukus veya salgı üreten dokular bulunduğu için retansiyon kistleri farklı isimlerle karşımıza çıkabilir.

En sık görülen retansiyon kisti çeşitleri şunlardır:

• Mukus retansiyon kisti
• Sinüste retansiyon kisti
• Maksiller sinüste retansiyon kisti
• Sağ maksiller sinüste retansiyon kisti
• Sol maksiller sinüste retansiyon kisti
• Ağız içi ve dudak retansiyon kistleri
• Cilt altı salgı bezi kistleri

Mukus Retansiyon Kisti

Mukus retansiyon kisti, mukus üreten hücrelerin ve bezlerin yoğun olduğu mukoza yüzeylerinde, salgının dışarı atılamayıp kanal içinde birikmesiyle oluşan kist türüdür.

Mukus; ağız, burun, sinüsler ve solunum yolları gibi iç yüzeyleri nemli tutan, koruyan ve kayganlık sağlayan bir sıvıdır. Bu mukusu üreten küçük bezlerin kanalları enfeksiyon, travma, kalınlaşmış salgı veya hücresel döküntüler nedeniyle tıkanabilir.

Kanal tıkandıktan sonra bez mukus üretmeye devam eder. Salgı dışarı akamadığı için kanal içinde birikir ve zamanla kist oluşur. Ağız içinde görülen mukus retansiyon kistleri genellikle pürüzsüz yüzeyli, yumuşak, yarı saydam, mavimsi veya normal mukoza renginde şişlikler şeklindedir.

Özellikle dudak ısırma, yanak içini sık travmatize etme veya protez vurması gibi durumlar ağız içi mukus retansiyon kistlerine zemin hazırlayabilir.

Sinüste Retansiyon Kisti

Sinüste retansiyon kisti, yüz kemiklerinin içinde bulunan hava boşlukları olan paranasal sinüslerin iç yüzeyindeki salgı bezlerinin tıkanması sonucu oluşan sıvı birikimidir.

Sinüsler düzenli olarak mukus üretir ve bu mukus burun boşluğuna doğru akar. Ancak kronik alerji, tekrarlayan sinüzit, burun kemiği eğriliği, hava kirliliği veya mukozal ödem gibi nedenlerle sinüs içindeki küçük salgı bezlerinin kanalları tıkanabilir. Bu durum sinüste retansiyon kisti gelişimine yol açabilir.

Sinüs retansiyon kistleri çoğu zaman yavaş büyür ve çevre kemik dokulara zarar vermez. Çoğu hasta bu kistleri başka bir nedenle çekilen beyin MR’ı, sinüs tomografisi veya diş röntgeni sırasında tesadüfen öğrenir.

Maksiller Sinüste Retansiyon Kisti

Maksiller sinüste retansiyon kisti, yanak kemiklerinin arkasında ve üst çenenin hemen üzerinde yer alan maksiller sinüs boşluğunda gelişen iyi huylu mukus kistleridir.

Retansiyon kistlerinin sinüslerde en sık görüldüğü bölge maksiller sinüstür. Bunun temel nedeni maksiller sinüsün anatomik yapısı ve üst çene diş kökleriyle yakın komşuluk göstermesidir.

Üst çenedeki diş eti enfeksiyonları, kök ucu apseleri, geçirilmiş diş tedavileri veya sinüs tabanındaki kronik irritasyon maksiller sinüs mukozasını etkileyerek salgı bezlerinin tıkanmasına neden olabilir.

Sağ Maksiller Sinüste Retansiyon Kisti

Sağ maksiller sinüste retansiyon kisti, yüzün sağ tarafındaki yanak sinüsünde bulunan salgı bezlerinin tıkanması sonucu oluşan sıvı dolu iyi huylu kisttir.

Bu durum çoğu zaman sağ üst çene dişleriyle ilişkili enfeksiyonlar, sağ burun pasajındaki kronik inflamasyon, alerjik durumlar veya sinüs mukozasındaki ödem nedeniyle ortaya çıkabilir.

Sol Maksiller Sinüste Retansiyon Kisti

Sol maksiller sinüste retansiyon kisti, yüzün sol tarafındaki maksiller sinüsün mukozal bezlerinde meydana gelen tıkanma sonucunda oluşan mukus dolu keseciktir.

Sol üst çene diş köklerinin sinüs tabanına yakınlığı, sol burun boşluğundaki mukozal ödem, sinüzit veya alerjik süreçler bu kistin oluşumunda rol oynayabilir.

Retansiyon Kisti Neden Olur?

Retansiyon kistlerinin temel nedeni salgı kanallarının tıkanmasıdır. Bu tıkanıklığa zemin hazırlayan birçok faktör bulunur.

Retansiyon kisti nedenleri şunlardır:

• Kronik inflamasyon
• Mukozal ödem
• Enfeksiyonlar
• Lokal travmalar
• Alerjik reaksiyonlar
• Salgı kıvamının koyulaşması
• Hücresel döküntüler
• Anatomik daralmalar
• Burun kemiği eğriliği
• Diş kaynaklı enfeksiyonlar
• Protez veya diş travmaları
• Dudak veya yanak ısırma alışkanlığı

Kronik İnflamasyon ve Ödem

Uzun süre devam eden alerjik reaksiyonlar, sinüzit, rinit veya mukozal tahriş salgı bezlerinin çevresinde ödem oluşmasına neden olabilir. Bu şişlik, küçük salgı kanallarının ağzını kapatarak retansiyon kisti gelişimini kolaylaştırır.

Lokal Travmalar

Özellikle dudak içi, yanak içi ve dil altı bölgelerinde görülen mukus retansiyon kistlerinde en sık nedenlerden biri lokal travmadır. Dudağı veya yanağı ısırmak, sert besinlerin sürtünmesi, protez vurması ya da diş kaynaklı tahriş salgı kanallarını zedeleyebilir.

Enfeksiyonlar

Bakteriyel veya viral enfeksiyonlar salgının kıvamını koyulaştırabilir. Ayrıca enfeksiyon sırasında oluşan hücresel döküntüler kanal içinde birikerek tıkanıklığa neden olabilir.

Anatomik Daralmalar

Sinüslerin burun boşluğuna açılan kanallarının dar olması veya burun kemiği eğrilikleri, sinüs içi basıncı ve mukus akışını etkileyebilir. Bu durum retansiyon kisti oluşumuna zemin hazırlayabilir.

Diş Kaynaklı Faktörler

Maksiller sinüs kistlerinde üst çene dişleri önemli rol oynayabilir. Üst diş köklerindeki enfeksiyonlar, kök ucu apseleri veya geçirilmiş diş işlemleri sinüs tabanındaki mukozayı etkileyerek retansiyon kisti oluşumuna neden olabilir.

Retansiyon Kisti Belirtileri Nelerdir?

Retansiyon kisti belirtileri, kistin bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve çevre dokulara bası yapıp yapmadığına göre değişir. Küçük kistler çoğu zaman belirti vermez. Büyük veya enfekte olmuş kistler ise çeşitli şikâyetlere neden olabilir.

Retansiyon kisti belirtileri şunlardır:

• Yüzde ve yanaklarda basınç hissi
• Baş ağrısı
• Göz çevresinde dolgunluk hissi
• Burun tıkanıklığı
• Geniz akıntısı
• Ağız içinde yumuşak şişlik
• Dudak veya yanakta pürüzsüz kitle
• Diş ve çene ağrısı
• Ağızda kötü tat
• Ağız kokusu
• Sinüzit benzeri şikâyetler
• Yutma veya konuşma sırasında rahatsızlık

Yüzde ve Yanaklarda Basınç Hissi

Özellikle maksiller sinüste yer alan büyük kistler, yüzde ve yanaklarda basınç hissine yol açabilir. Bu his öne eğilme sırasında daha belirgin hale gelebilir.

Kronik Baş ve Yüz Ağrısı

Kist sinüs içinde geniş bir alan kaplarsa veya sinir uçlarına bası yaparsa alın, göz çevresi ya da yanak bölgesinde künt tarzda ağrı oluşabilir.

Geniz Akıntısı ve Burun Tıkanıklığı

Sinüs drenajını etkileyen kistler mukusun burun boşluğuna veya genze doğru akışını bozabilir. Bu durum geniz akıntısı, burun tıkanıklığı ve boğaz temizleme ihtiyacı oluşturabilir.

Ağız İçinde Pürüzsüz Şişlik

Dudak içi, yanak içi veya dil altında oluşan mukus retansiyon kistleri genellikle ağrısız, yumuşak, pürüzsüz ve dille hissedilebilen şişlikler şeklinde ortaya çıkar.

Diş ve Çene Ağrısı

Maksiller sinüs tabanındaki retansiyon kistleri üst çene diş köklerine yakın olduğu için diş ağrısıyla karıştırılabilen sızılara neden olabilir.

Kötü Koku ve Tat Bozukluğu

Kistin içeriği enfekte olursa ağızda kötü tat, kötü koku veya tek taraflı burun akıntısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Retansiyon Kisti Tehlikeli midir?

Retansiyon kisti genellikle tehlikeli değildir. Bu kistler iyi huylu yapılardır ve kanserleşme eğilimi göstermezler. Çevre dokulara yayılan veya dokuları istila eden tümöral yapılar değillerdir.

Ancak kistin büyümesi, enfekte olması veya bulunduğu bölgedeki doğal akışı engellemesi bazı sorunlara yol açabilir. Özellikle sinüslerdeki büyük kistler burun tıkanıklığı, kronik sinüzit, yüz ağrısı ve geniz akıntısı gibi şikâyetlere neden olabilir.

Ağız içindeki kistler ise tekrar tekrar travmaya uğrarsa büyüyebilir, patlayabilir veya yeniden oluşabilir.

Retansiyon Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Retansiyon kisti tanısı, kistin bulunduğu bölgeye göre klinik muayene, endoskopik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleriyle konur.

Tanıda kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

• Klinik muayene
• Ağız içi muayene
• Nazal endoskopi
• Bilgisayarlı tomografi
• Manyetik rezonans görüntüleme
• Panoramik diş röntgeni
• Gerekli durumlarda patolojik inceleme

Klinik ve Endoskopik Muayene

Ağız içindeki retansiyon kistleri çoğu zaman gözle muayene ve elle değerlendirme ile fark edilebilir. Sinüs kistlerinde ise Kulak Burun Boğaz uzmanı nazal endoskopi ile burun içini ve sinüs çıkış yollarını değerlendirebilir.

Radyolojik Görüntüleme Yöntemleri

Sinüs içinde yer alan kistlerin değerlendirilmesinde bilgisayarlı tomografi ve MR sık kullanılır.

Bilgisayarlı tomografi, sinüslerin kemik yapısını ve kistin kapladığı alanı net biçimde gösterir. Retansiyon kistleri genellikle düzgün sınırlı, kubbe şeklinde, kemik yıkımına yol açmayan yumuşak doku yoğunlukları olarak görülür.

Manyetik rezonans görüntüleme ise kistin içeriğini değerlendirmek ve diğer kitlelerden ayırt etmek için tercih edilebilir.

Panoramik Diş Röntgenleri

Üst çene ve maksiller sinüs tabanında yer alan retansiyon kistleri, diş hekimliğinde çekilen panoramik röntgenlerde tesadüfen saptanabilir. Böyle bir durumda hasta KBB veya ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanına yönlendirilebilir.

Retansiyon Kisti Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Retansiyon kisti tedavisi, kistin bulunduğu bölgeye, boyutuna, belirti verip vermediğine ve enfeksiyon oluşturup oluşturmadığına göre planlanır. Her retansiyon kisti için tedavi gerekmez.

Belirti vermeyen, küçük ve stabil kistler çoğu zaman yalnızca takip edilir. Şikâyete neden olan, büyüyen, enfekte olan veya bulunduğu bölgenin işlevini bozan kistler için tedavi uygulanabilir.

Retansiyon kisti tedavi yöntemleri şunlardır:

• Aktif izlem
• Medikal tedavi
• Antibiyotik tedavisi
• Antihistaminik ilaçlar
• Nazal steroid spreyler
• Endoskopik sinüs cerrahisi
• Ağız içi kist eksizyonu
• Cerrahi çıkarma

Aktif İzlem

Belirti vermeyen küçük kistlerde tedavi yerine takip tercih edilebilir. Kistin boyutu belirli aralıklarla muayene veya görüntüleme yöntemleriyle izlenir.

Medikal Tedavi

Alerji, sinüzit, enfeksiyon veya mukozal ödem kiste eşlik ediyorsa ilaç tedavisi uygulanabilir. Antihistaminikler, nazal steroid spreyler veya enfeksiyon varlığında antibiyotik tedavisi tercih edilebilir.

İlaç tedavisi kistin kendisini tamamen ortadan kaldırmayabilir; ancak kiste eşlik eden ödemi, tıkanıklığı ve enfeksiyonu azaltabilir.

Endoskopik Sinüs Cerrahisi

Sinüs kanalını tıkayan, büyüyen, kronik ağrı veya tekrarlayan sinüzit yapan kistlerde endoskopik sinüs cerrahisi uygulanabilir. Bu işlem burun içinden kamera yardımıyla yapılır ve dışarıdan kesi gerektirmez.

Cerrahi sırasında kist boşaltılabilir veya çeperiyle birlikte çıkarılabilir. Günümüzde endoskopik yöntemler sayesinde iyileşme süreci daha konforludur.

Eksizyon

Dudak içi, yanak içi veya dil altındaki mukus retansiyon kistlerinde lokal anestezi altında cerrahi çıkarma işlemi yapılabilir. Kistin tekrar etmemesi için yalnızca içindeki sıvının boşaltılması değil, kist duvarının ve ilgili bez dokusunun da temizlenmesi gerekebilir.

Retansiyon Kisti İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Retansiyon kisti için başvurulacak bölüm, kistin bulunduğu bölgeye göre değişir.

Sinüste retansiyon kisti, maksiller sinüste retansiyon kisti, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı veya yüz basıncı şikâyetlerinde Kulak Burun Boğaz hastalıkları bölümüne başvurulmalıdır.

Ağız içi, dudak içi, yanak içi veya dil altı kistlerinde KBB uzmanı, ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanı veya diş hekimi değerlendirmesi gerekebilir.

Cilt altı salgı bezi kistlerinde ise dermatoloji, genel cerrahi veya plastik cerrahi bölümlerinden destek alınabilir.

Retansiyon Kisti Hakkında Sık Sorulan Sorular

Retansiyon kisti nedir?

Retansiyon kisti, salgı bezinin kanalının tıkanması sonucu salgının dışarı atılamayıp birikmesiyle oluşan iyi huylu, sıvı dolu keseciktir.

Retansiyon kisti neden olur?

En sık neden salgı kanalının tıkanmasıdır. Enfeksiyon, kronik inflamasyon, alerji, travma, diş kaynaklı sorunlar ve anatomik daralmalar bu tıkanıklığa yol açabilir.

Retansiyon kisti tehlikeli midir?

Genellikle tehlikeli değildir. İyi huyludur ve kanserleşme eğilimi göstermez. Ancak büyürse, enfekte olursa veya bulunduğu bölgede tıkanıklık yaparsa tedavi gerekebilir.

Retansiyon kisti kansere dönüşür mü?

Hayır. Retansiyon kistleri kanserleşme eğilimi göstermez. Ancak görüntüleme raporlarında görülen her kistik yapının doğru şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Retansiyon kisti patlarsa ne olur?

Ağız içindeki retansiyon kistleri bazen patlayarak içindeki sıvıyı boşaltabilir. Şişlik geçici olarak azalır; ancak kist duvarı kaldığı sürece tekrar oluşabilir.

Sinüsteki retansiyon kisti baş ağrısı yapar mı?

Küçük kistler genellikle baş ağrısı yapmaz. Ancak büyük kistler sinüs drenajını bozarsa veya basınç oluşturursa baş ve yüz ağrısına neden olabilir.

Mukus retansiyon kisti kendi kendine geçer mi?

Ağız içindeki küçük mukus kistleri bazen kendiliğinden küçülebilir veya patlayabilir. Sinüs içindeki kistler ise çoğunlukla aynı boyutta kalır veya yavaş büyür.

Retansiyon kisti ameliyatı zor mudur?

Genellikle zor bir işlem değildir. Sinüs kistlerinde endoskopik cerrahi burun içinden yapılabilir. Ağız içi kistlerde ise lokal anesteziyle kısa süren cerrahi çıkarma işlemi uygulanabilir.

Sinüste retansiyon kisti nasıl geçer?

Belirti vermeyen sinüs kistleri takip edilir. Şikâyet oluşturan kistlerde ilaç tedavisi veya endoskopik sinüs cerrahisi uygulanabilir. Kisti tamamen ortadan kaldırmanın kesin yolu cerrahi çıkarma işlemidir.

Retansiyon kisti beyinde olur mu?

Retansiyon kisti doğrudan beyin dokusunda oluşan bir kist değildir. Beyin MR veya tomografi raporlarında bu ifade geçiyorsa genellikle görüntüleme alanına giren sinüs boşluklarındaki retansiyon kisti kastedilir.

Retansiyon kisti nerede bulunur?

En sık sinüslerde, ağız içi mukozasında, dudak içi ve yanak bölgesinde, rahim ağzında ve cilt altı salgı bezlerinde görülebilir.

Sinüsteki kist tehlikeli midir?

Sinüs retansiyon kistleri genellikle tehlikeli değildir. Ancak büyük kistler kronik sinüzit, burun tıkanıklığı, geniz akıntısı ve yüz ağrısı gibi şikâyetlere yol açabilir.

Sinüs kisti ameliyatı ne kadar sürer?

Endoskopik sinüs kisti ameliyatı genellikle kistin boyutuna ve yerleşimine bağlı olarak 30-60 dakika arasında sürebilir.

Sinüs kisti baş dönmesi yapar mı?

Sinüs kistleri doğrudan baş dönmesi nedeni değildir. Ancak sinüs içi basınç, kronik sinüzit veya dolgunluk hissi bazı kişilerde sersemlik ve dengesizlik hissi oluşturabilir.Retansiyon kistleri, salgı kanallarının tıkanması sonucu oluşan iyi huylu sıvı kesecikleridir. Çoğu zaman belirti vermeden seyreder ve tesadüfen fark edilir. Ancak büyüyen, enfekte olan veya bulunduğu bölgede bası oluşturan kistler baş ağrısı, yüz basıncı, burun tıkanıklığı, ağız içinde şişlik veya diş ağrısına benzer şikâyetlere neden olabilir.

Belirti vermeyen kistler genellikle takip edilirken, şikâyet oluşturan retansiyon kistlerinde ilaç tedavisi veya cerrahi yöntemler uygulanabilir. Sinüs bölgesindeki kistler için Kulak Burun Boğaz uzmanına, ağız içi kistler için ise KBB veya Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi için sağlık profesyoneline başvurunuz.