Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Mide Kanaması Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Mide kanaması, mide iç yüzeyinde veya üst sindirim sistemi bölgesinde bulunan damarların hasar görmesi sonucunda ortaya çıkan kanama durumudur. Üst gastrointestinal sistem kanamaları arasında değerlendirilen mide kanaması; mide, yemek borusu veya onikiparmak bağırsağı kaynaklı olabilir.
Mide kanamasının en belirgin belirtileri arasında siyah, katran renginde dışkı, kanlı kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma yer alır. Bunun yanında karın ağrısı, halsizlik, baş dönmesi, tansiyon düşüklüğü, çarpıntı, nefes darlığı ve bayılma hissi de görülebilir.
Mide kanaması hafif seyredebildiği gibi, hızlı ve yoğun kan kaybına bağlı olarak hayati risk oluşturabilir. Bu nedenle kanlı kusma, siyah dışkı veya ani halsizlik gibi belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Mide Kanaması Nedir?
Mide kanaması, mide mukozasında yani mide iç yüzeyinde meydana gelen hasar veya damar zedelenmesi sonucu kanama oluşmasıdır. Kanama yalnızca mide kaynaklı olabileceği gibi yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağını kapsayan üst sindirim sistemi bölgesinden de kaynaklanabilir.
Mide kanamasında kanama miktarı ve hızı belirtilerin şiddetini belirler. Bazı hastalarda kanama yavaş ilerler ve kansızlıkla fark edilir. Bazı hastalarda ise ani ve yoğun kanama gelişerek acil müdahale gerektirebilir.
Akut ve Kronik Mide Kanaması Nedir?
Mide kanaması süresine ve seyrine göre akut veya kronik olarak değerlendirilebilir.
Akut mide kanaması, kısa sürede ortaya çıkan ve hızlı kan kaybına yol açabilen kanamalardır. Belirtiler ani başlayabilir ve acil müdahale gerektirebilir.
Kronik mide kanaması ise daha yavaş ilerleyen, uzun süre fark edilmeyebilen ve zamanla kansızlığa neden olabilen kanama tablosudur. Bu durumda halsizlik, solukluk, yorgunluk ve nefes darlığı ön planda olabilir.
Mide Kanaması Neden Olur?
Mide kanaması, mide veya üst sindirim sistemi dokularının zedelenmesine neden olan birçok farklı hastalık ve faktör nedeniyle gelişebilir. En sık nedenler arasında mide ülseri, gastrit, yemek borusu varisleri, bazı ilaçların kontrolsüz kullanımı, tümörler ve alkol kullanımı yer alır.
Mide kanaması nedenleri şunlardır:
Peptik Ülser
Peptik ülser, mide veya onikiparmak bağırsağı iç yüzeyinde yara oluşmasıdır. Mide asidi, bu yaralı bölgedeki damarları zedeleyerek kanamaya neden olabilir.
Peptik ülser mide kanamasının en sık nedenlerinden biridir. Özellikle mide ağrısı, yanma, hazımsızlık ve siyah dışkı ile birlikte görülebilir.
Gastrit
Gastrit, mide iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır. Alkol, sigara, stres, bazı ilaçlar, enfeksiyonlar ve yanlış beslenme mide mukozasını zayıflatabilir. Mide yüzeyi tahriş olduğunda kanama riski artabilir.
Ağrı Kesici ve Kan Sulandırıcı İlaçlar
Bazı ağrı kesiciler, özellikle kontrolsüz ve uzun süreli kullanıldığında mide mukozasını tahriş ederek ülser ve kanamaya neden olabilir. Kan sulandırıcı ilaçlar ise mevcut bir kanamanın daha ciddi hale gelmesine yol açabilir.
Bu nedenle ağrı kesici ve kan sulandırıcı ilaçlar doktor önerisi dışında kullanılmamalıdır.
Yemek Borusu Varisleri
Yemek borusu varisleri, genellikle karaciğer sirozu gibi ciddi karaciğer hastalıklarında gelişen genişlemiş damarlardır. Bu damarlar yırtıldığında ciddi ve hayatı tehdit eden kanamalar ortaya çıkabilir.
Yemek borusu varisi kanamaları acil tıbbi müdahale gerektirir.
Yemek Borusunda Yırtık
Şiddetli kusma, öğürme veya ani basınç artışı yemek borusunun alt kısmında yırtığa yol açabilir. Bu durumda kanlı kusma görülebilir.
Özellikle alkol kullanımı sonrasında şiddetli kusma ile birlikte kan gelmesi bu durumu düşündürebilir.
Mide Tümörleri ve Kanser
Mide veya yemek borusu tümörleri kanamaya neden olabilir. Bu kanamalar bazen yavaş ilerler ve kansızlıkla fark edilir. Bazı durumlarda ise kanlı kusma veya siyah dışkı ile belirti verebilir.
Mide Kanaması Belirtileri Nelerdir?
Mide kanaması belirtileri kanamanın miktarına, hızına ve kanamanın yerine göre değişir. Bazı hastalarda belirtiler hafif olabilirken, bazı hastalarda ani ve şiddetli kan kaybı bulguları gelişebilir.
Mide kanaması belirtileri şunlardır:
Siyah veya Katran Renginde Dışkı
Mide kanamasında kan sindirim kanalından geçerken koyulaşabilir. Bu nedenle dışkı siyah, parlak ve katran benzeri bir görünüm alabilir. Bu durum tıbbi olarak melena olarak adlandırılır.
Siyah dışkı mide veya üst sindirim sistemi kanaması açısından önemli bir belirtidir.
Kanlı veya Kahve Telvesi Görünümlü Kusma
Mide kanamasında kusmukta parlak kırmızı kan görülebilir. Kan mide asidiyle temas ettiğinde kahve telvesine benzer koyu renkli bir görünüm oluşabilir.
Kanlı veya kahve telvesi şeklinde kusma acil değerlendirme gerektiren bir belirtidir.
Halsizlik ve Baş Dönmesi
Kan kaybı arttığında vücutta dolaşan kan miktarı azalabilir. Bu durum halsizlik, baş dönmesi, göz kararması ve bayılma hissine neden olabilir.
Yoğun kanamalarda tansiyon düşebilir ve hasta kendini çok bitkin hissedebilir.
Çarpıntı ve Nefes Darlığı
Kan kaybına bağlı olarak vücut dokulara yeterli oksijen taşımakta zorlanabilir. Kalp bunu telafi etmek için daha hızlı çalışır. Bu nedenle çarpıntı, nefes darlığı ve nabız hızlanması görülebilir.
Karın Ağrısı ve Bulantı
Mide kanamasına neden olan ülser, gastrit veya mide mukozası hasarı karın ağrısı ve bulantıya neden olabilir. Ağrı bazen yanma, batma veya kramp şeklinde hissedilebilir.
Mide Kanaması Nasıl Olur?
Mide kanaması, mide iç yüzeyindeki koruyucu tabakanın hasar görmesi ve bu bölgedeki damarların zedelenmesiyle oluşur. Mide asidi, ülser veya tahriş olmuş alanlarda dokuyu daha fazla yıpratabilir ve kanamaya yol açabilir.
Bazı durumlarda kanama yemek borusu veya onikiparmak bağırsağı kaynaklı olabilir. Özellikle peptik ülser, varis, yırtık, tümör veya ilaçlara bağlı mukoza hasarı mide kanamasının gelişmesine neden olabilir.
Kanama yavaşsa kişi bunu hemen fark etmeyebilir. Zamanla kansızlık, halsizlik ve solukluk ortaya çıkabilir. Kanama hızlıysa kanlı kusma, siyah dışkı, tansiyon düşmesi ve bayılma gibi belirtiler görülebilir.
Mide Kanaması Risk Faktörleri Nelerdir?
Bazı kişilerde mide kanaması riski daha yüksektir. Özellikle ileri yaş, ilaç kullanımı ve mide hastalıkları risk üzerinde etkilidir.
Mide kanaması risk faktörleri şunlardır:
Mide Kanaması Nasıl Teşhis Edilir?
Mide kanaması tanısı, hastanın şikâyetleri, fizik muayene, kan testleri, dışkı testleri ve endoskopik incelemelerle konulur. Kanamanın kaynağını belirlemek tedavi planı için çok önemlidir.
Tanı sürecinde değerlendirilen başlıklar şunlardır:
Fizik Muayene
Hekim hastanın tansiyonunu, nabzını, solunumunu, cilt rengini ve genel durumunu değerlendirir. Tansiyon düşüklüğü, hızlı nabız, solukluk ve soğuk terleme kan kaybı açısından önemlidir.
Kan Testleri
Mide kanaması şüphesinde kan kaybının derecesini ve hastanın genel durumunu değerlendirmek için kan testleri yapılır.
İstenebilecek kan testleri şunlardır:
Kan kaybı fazla olan hastalarda kan transfüzyonu hazırlığı gerekebilir.
Dışkı Testi
Dışkıda gizli kan testi veya dışkı değerlendirmesi, sindirim sistemi kanamasının araştırılmasına yardımcı olabilir. Siyah dışkı, üst sindirim sistemi kanamasına işaret edebilir.
Endoskopi
Üst gastrointestinal sistem endoskopisi, mide kanamasının tanısında en önemli yöntemlerden biridir. Endoskopi ile yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı incelenir. Kanama odağı görülebilir ve bazı durumlarda aynı işlem sırasında kanama durdurulabilir.
Kolonoskopi ve Diğer Görüntüleme Yöntemleri
Kanamanın alt sindirim sisteminden kaynaklandığı düşünülürse kolonoskopi gerekebilir. Kanama odağı bulunamazsa bilgisayarlı tomografi, anjiyografi veya enteroskopi gibi ileri yöntemler kullanılabilir.
Mide Kanaması Nasıl Tedavi Edilir?
Mide kanaması tedavisi, kanamanın nedenine, şiddetine, hastanın genel durumuna ve kan kaybı miktarına göre planlanır. Tedavide amaç kanamayı durdurmak, kan kaybını yerine koymak, altta yatan nedeni tedavi etmek ve kanamanın tekrarlamasını önlemektir.
Mide kanaması tedavisinde uygulanabilecek yöntemler şunlardır:
Acil Müdahale
Yoğun kanaması olan hastalarda öncelikle yaşamsal bulgular stabilize edilir. Tansiyon, nabız ve oksijen durumu takip edilir. Damar yoluyla sıvı verilebilir. Kan kaybı fazlaysa kan transfüzyonu gerekebilir.
Endoskopik Tedavi
Endoskopi hem tanı hem de tedavi amacıyla kullanılabilir. Kanayan bölge saptandığında endoskopik yöntemlerle kanama durdurulabilir.
Endoskopik tedavi seçenekleri şunlardır:
Hemoklips Yöntemi
Hemoklips, kanayan bölgeye endoskopi sırasında küçük klipsler yerleştirilerek kanamanın durdurulmasını sağlayan bir yöntemdir. Özellikle bazı ülser kanamalarında etkili olabilir.
Klipsler kanayan damarı mekanik olarak kapatır ve bölgenin iyileşmesine yardımcı olur.
İlaç Tedavisi
Mide asidini azaltan ilaçlar, ülser veya gastrit kaynaklı kanamalarda kullanılabilir. Helicobacter pylori enfeksiyonu varsa buna yönelik antibiyotik tedavisi planlanabilir.
Kan sulandırıcı veya ağrı kesici ilaçlar kullanılıyorsa hekim tarafından yeniden düzenlenebilir. İlaçlar doktor önerisi olmadan kesilmemelidir.
Cerrahi Tedavi
Endoskopik yöntemlerle kontrol altına alınamayan, tekrarlayan veya ciddi kanamalarda cerrahi tedavi gerekebilir. Cerrahi yöntem kanamanın kaynağına göre planlanır.
Mide tümörü veya kanser kaynaklı kanamalarda cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi gibi farklı tedaviler değerlendirilebilir.
Mide Kanaması Sonrası Beslenme Nasıl Olmalı?
Mide kanaması sonrası beslenme, kanamanın nedenine, şiddetine ve uygulanan tedaviye göre hekim tarafından planlanmalıdır. Her hastaya aynı beslenme programı uygulanmaz.
Genel olarak mideyi tahriş etmeyen, sindirimi kolay ve dengeli beslenme önerilebilir.
Mide kanaması sonrası dikkat edilebilecek beslenme önerileri şunlardır:
Mide Kanaması Geçirenler Ne Yemeli?
Kanama sonrası dönemde beslenme planı doktor ve diyetisyen tarafından kişiye özel belirlenmelidir. Genel olarak mideyi yormayan, hafif ve dengeli gıdalar tercih edilebilir.
Uygun olabilecek besinler şunlardır:
Ancak kanamanın nedeni, hastanın genel durumu ve tedavi süreci dikkate alınmadan beslenme önerisi uygulanmamalıdır.
Mide Kanamasında İlk Yardım Nasıl Olmalı?
Mide kanaması şüphesinde evde tedavi uygulanmamalıdır. Kanlı kusma, siyah dışkı, bayılma, şiddetli halsizlik veya tansiyon düşüklüğü varsa acil sağlık desteği alınmalıdır.
Mide kanaması şüphesinde dikkat edilmesi gerekenler:
Mide kanaması bitkisel yöntemlerle veya evde müdahaleyle tedavi edilemez.
Mide Kanaması Tekrarlar mı?
Mide kanaması tedavi edildikten sonra tekrar edebilir. Özellikle ülser, kontrolsüz ilaç kullanımı, kan sulandırıcı tedavi, karaciğer hastalığı, sigara ve alkol kullanımı devam ediyorsa tekrarlama riski artar.
Tekrarı önlemek için:
