Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Meme Kanseri Ameliyatıyla Aynı Anda Meme Rekonstrüksiyonu Yapılabilir mi
Meme rekonstrüksiyonu, meme kanseri nedeniyle çıkarılan meme dokusunun ardından memenin şeklini ve vücut simetrisini yeniden oluşturmaya yönelik cerrahi işlemlerin genel adıdır. Rekonstrüksiyon; implant, kişinin kendi dokusu veya bu yöntemlerin birlikte kullanılmasıyla gerçekleştirilebilir.
Bazı hastalarda meme rekonstrüksiyonu, mastektomiyle aynı ameliyat sırasında başlatılabilir. Bu yaklaşım eş zamanlı meme rekonstrüksiyonu veya “immediate reconstruction” olarak adlandırılır. Diğer hastalarda rekonstrüksiyon, kanser tedavisi ve yara iyileşmesi tamamlandıktan sonra aylar ya da yıllar içinde uygulanabilir. Bu yöntem ise gecikmiş meme rekonstrüksiyonu olarak tanımlanır.
Eş zamanlı rekonstrüksiyon her meme kanseri hastası için uygun değildir. Karar; uygulanacak meme kanseri ameliyatına, tümörün özelliklerine, ameliyat sonrası radyoterapi olasılığına, hastanın genel sağlık durumuna, sigara kullanımına, iyileşme risklerine ve kişisel tercihlerine göre multidisipliner olarak verilmelidir.
İçindekiler
Meme Rekonstrüksiyonu Nedir?
Meme rekonstrüksiyonu, mastektomi veya bazı meme koruyucu ameliyatlardan sonra memenin şeklinin yeniden oluşturulmasını amaçlayan cerrahi uygulamalardır.
Rekonstrüksiyonun amacı çıkarılan meme dokusunu eski hâline getirmek değil; göğüs duvarında memeye benzeyen yeni bir hacim, şekil ve simetri oluşturmaktır. Rekonstrüksiyon uygulanmış meme doğal meme ile tamamen aynı görünmeyebilir veya aynı duyuyu sağlamayabilir. Mastektomi sırasında meme dokusuyla birlikte bazı sinirler de kesildiği için yeniden yapılan memede uyuşukluk ve his kaybı sık görülebilir. Zamanla sınırlı ölçüde duyu geri dönebilse de sonuç kişiden kişiye değişir.
Rekonstrüksiyon:
uygulanabilir. Rekonstrüksiyon çoğunlukla tek bir ameliyattan ibaret değildir; meme başı oluşturulması, yağ enjeksiyonu, implant değişimi veya iki meme arasındaki simetrinin düzenlenmesi için sonraki işlemler gerekebilir.
Meme Rekonstrüksiyonu Kanser Ameliyatıyla Aynı Anda Yapılabilir mi?
Evet. Uygun hastalarda rekonstrüksiyon, mastektomiyle aynı ameliyat sırasında başlatılabilir. Meme cerrahı kanserli meme dokusunu çıkardıktan sonra plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanı rekonstrüksiyon işlemini gerçekleştirir.
Eş zamanlı rekonstrüksiyonda hasta ameliyattan:
çıkabilir.
“Aynı ameliyatta rekonstrüksiyon” ifadesi, bütün estetik ve tamamlayıcı işlemlerin tek operasyonda tamamlanacağı anlamına gelmez. Meme başı ve areola oluşturulması, karşı memeye simetri işlemi, yağ enjeksiyonu veya implant değişimi gibi işlemler iyileşmeden sonra yapılabilir.
Kanserin güvenli biçimde çıkarılması her zaman önceliklidir. Ameliyat sırasında beklenmeyen bir bulgu ortaya çıkarsa veya meme cildinin kanlanması rekonstrüksiyon için yeterli görünmezse önceden planlanan yöntem değiştirilebilir ya da rekonstrüksiyon ertelenebilir.
“Acil Rekonstrüksiyon” Doğru Bir İfade midir?
İngilizcedeki “immediate reconstruction” terimi Türkçeye zaman zaman “acil rekonstrüksiyon” olarak çevrilebilmektedir. Ancak burada tıbbi bir acil durumdan söz edilmez.
Daha doğru ifadeler şunlardır:
Rekonstrüksiyon çoğunlukla planlı ve elektif bir cerrahidir. Meme kanserinin çıkarılması tıbbi zorunluluk olabilirken hastanın rekonstrüksiyon yaptırması kişisel bir seçenektir.
Meme Rekonstrüksiyonunun Zamanlaması Nasıl Sınıflandırılır?
Eş zamanlı rekonstrüksiyon
Rekonstrüksiyonun mastektomiyle aynı ameliyatta başlatılmasıdır. Kalıcı implant, doku genişletici veya hastanın kendi dokusu kullanılabilir.
Gecikmiş rekonstrüksiyon
Mastektomi yaraları iyileştikten ve gerekli kanser tedavileri tamamlandıktan sonra uygulanır. Aylar veya yıllar sonra yapılabilir. Hastanın rekonstrüksiyon konusunda hemen karar vermesi zorunlu değildir.
Aşamalı rekonstrüksiyon
İlk ameliyatta meme cildini korumaya yardımcı olan geçici bir doku genişletici yerleştirilebilir. Radyoterapi veya diğer kanser tedavileri tamamlandıktan sonra genişletici çıkarılarak kalıcı implant ya da kişinin kendi dokusuyla kalıcı rekonstrüksiyon yapılabilir.
Rekonstrüksiyon yapılmaması
Mastektomi sonrasında rekonstrüksiyon yaptırmamak da geçerli bir seçenektir. Hasta düz ve estetik bir göğüs duvarı kapatılması isteyebilir veya dış meme protezi kullanabilir. Rekonstrüksiyondan vazgeçmek kanser tedavisinin eksik kaldığı anlamına gelmez.
Meme Koruyucu Cerrahide Rekonstrüksiyon Uygulanabilir mi?
Memenin tamamının alınmadığı, yalnızca tümör ve çevresindeki bir miktar sağlıklı dokunun çıkarıldığı meme koruyucu cerrahide de şekil bozukluğunu azaltmaya yönelik rekonstrüktif işlemler uygulanabilir.
Bu yaklaşım onkoplastik meme cerrahisi olarak adlandırılır. Tümör çıkarılırken kalan meme dokusu yeniden şekillendirilebilir; bazı hastalarda karşı memeye küçültme veya dikleştirme uygulanarak simetri sağlanabilir.
Onkoplastik cerrahinin planlanmasında tümörün memedeki yeri, çıkarılacak dokunun miktarı, meme büyüklüğü ve ameliyat sonrası radyoterapi planı değerlendirilir. Meme koruyucu ameliyat sonrasında oluşabilecek görünüm değişiklikleri ve rekonstrüksiyon seçenekleri ameliyattan önce cerrahi ekiple görüşülmelidir.
Eş Zamanlı Rekonstrüksiyonun Olası Avantajları Nelerdir?
Uygun hastalarda eş zamanlı rekonstrüksiyonun bazı avantajları olabilir:
Bununla birlikte eş zamanlı rekonstrüksiyon, mutlaka tek ameliyat veya daha kısa toplam tedavi anlamına gelmez. İmplant değişimi, doku genişletme, meme başı oluşturulması ve simetri düzenlemeleri için ek işlemler gerekebilir. Rekonstrüksiyon çoğunlukla aşamalı bir süreçtir.
Eş Zamanlı Rekonstrüksiyonun Dezavantajları Nelerdir?
Eş zamanlı rekonstrüksiyon:
Rekonstrüksiyon mastektomiye ek bir cerrahi olduğu için mastektominin tek başına uygulanmasına kıyasla daha fazla yan etki ve komplikasyon olasılığı taşır. Buna karşılık doğru hasta seçimi ve koordineli cerrahi planlama risklerin yönetilmesine yardımcı olur.
Kimler Eş Zamanlı Meme Rekonstrüksiyonu İçin Uygun Olabilir?
Uygunluk her hasta için ayrı değerlendirilir. Eş zamanlı rekonstrüksiyon şu özelliklere sahip hastalarda değerlendirilebilir:
Yaş tek başına rekonstrüksiyona engel değildir. Kronolojik yaştan çok kalp-akciğer kapasitesi, hareketlilik, beslenme durumu, kronik hastalıklar ve ameliyatı kaldırabilme durumu önemlidir. Rekonstrüksiyon yöntemi belirlenirken ayrıca vücut yapısı, önceki ameliyatlar, kullanılabilecek donör doku ve tümörün memedeki konumu değerlendirilir.
Hangi Durumlarda Rekonstrüksiyonun Ertelenmesi Gerekebilir?
Aşağıdaki durumlar eş zamanlı rekonstrüksiyonu daha riskli veya daha karmaşık hâle getirebilir:
Sigara kullanımı, obezite ve diyabet yara iyileşmesi ve rekonstrüksiyon komplikasyonları açısından riski artırabilir. Bunların bulunması rekonstrüksiyonun kesinlikle yapılamayacağı anlamına gelmez; riskler azaltıldıktan sonra gecikmiş veya farklı bir rekonstrüksiyon yöntemi planlanabilir.
Radyoterapi Meme Rekonstrüksiyonunu Nasıl Etkiler?
Radyoterapi gereksinimi, rekonstrüksiyonun zamanlamasını ve yöntemini belirleyen en önemli konulardan biridir.
Radyoterapi:
katkıda bulunabilir.
Radyoterapi ihtimali eş zamanlı rekonstrüksiyonu otomatik olarak imkânsız hâle getirmez. Gelişen cerrahi ve radyoterapi teknikleri sayesinde, radyoterapi planlanan bazı hastalarda implant veya doku genişleticiyle eş zamanlı rekonstrüksiyon uygulanabilir. Bununla birlikte komplikasyon ve estetik sonuçlarla ilgili riskler hastayla ayrıntılı biçimde paylaşılmalıdır.
Kişinin kendi dokusuyla yapılan kalıcı rekonstrüksiyon, bazı hastalarda radyoterapi tamamlandıktan sonra tercih edilebilir. Böylece radyoterapiden etkilenmiş göğüs duvarına sağlıklı ve iyi kanlanan yeni doku taşınabilir.
Radyoterapi ihtimali kesin değilse mastektomi sırasında doku genişletici yerleştirilip nihai rekonstrüksiyonun patoloji sonucu ve radyoterapi planına göre daha sonra tamamlandığı aşamalı bir yöntem düşünülebilir.
Hangi Meme Rekonstrüksiyonu Yöntemleri Kullanılır?
İmplantla meme rekonstrüksiyonu
İmplant bazlı rekonstrüksiyonda tuzlu su veya silikon jel içeren meme implantları kullanılır.
İşlem iki şekilde uygulanabilir:
Doğrudan implant yöntemi için meme cildinin yeterli, sağlıklı ve iyi kanlanıyor olması gerekir. Doku genişletici ise ameliyattan sonraki haftalarda belirli aralıklarla doldurularak cilt ve yumuşak dokuların kontrollü biçimde genişletilmesini sağlar. Daha sonra genişletici kalıcı implantla değiştirilir.
İmplant rekonstrüksiyonunun avantajları:
Dezavantajları:
Meme implantlarının kullanım süresi kişiden kişiye değişir. FDA, implantların yaşam boyu kullanılan cihazlar olmadığını ve kullanım süresi uzadıkça ek ameliyat gerektirebilen komplikasyon olasılığının arttığını belirtmektedir.
Kişinin kendi dokusuyla rekonstrüksiyon
Otolog veya flep rekonstrüksiyonunda hastanın karın, sırt, uyluk ya da kalça bölgesindeki deri ve yağ dokusu kullanılır. Bazı yöntemlerde kas dokusunun bir bölümü de işleme dahil edilir.
Örnek yöntemler arasında:
yer alabilir. Kullanılacak yöntem, hastanın vücut yapısına, geçmiş ameliyatlarına ve mikrocerrahi imkânlarına göre belirlenir.
Kişinin kendi dokusuyla rekonstrüksiyon:
Bununla birlikte:
Otolog rekonstrüksiyon, mikrocerrahi deneyimi bulunan merkezlerde ve uygun hastalarda planlanmalıdır.
Hibrit rekonstrüksiyon
Bazı hastalarda implant ile kişinin kendi dokusu birlikte kullanılabilir. Örneğin sırttan alınan doku implantı örtmek ve desteklemek amacıyla kullanılabilir. Yağ enjeksiyonu da implant çevresindeki doku kalınlığını artırmak ve şekil farklılıklarını düzeltmek için uygulanabilir.
Hibrit yaklaşım çoğunlukla tek bir standart işlem değildir; hastanın ihtiyacına göre planlanan yöntemlerin birleşimidir.
Meme Cildi ve Meme Başı Korunabilir mi?
Bazı hastalarda deri koruyucu veya meme başı koruyucu mastektomi uygulanabilir. Bu yöntemlerde meme dokusu çıkarılırken meme cildinin veya uygun hastalarda meme başı–areola kompleksinin korunması hedeflenir.
Meme başı koruyucu mastektominin uygunluğu:
göre değerlendirilir. Her hasta için uygun değildir.
Meme başı korunamadığında iyileşmeden sonra cerrahi olarak yeni meme başı oluşturulabilir veya üç boyutlu medikal dövme uygulanabilir.
Meme Rekonstrüksiyonu Kanser Ameliyatının Etkinliğini Azaltır mı?
Uygun şekilde planlandığında rekonstrüksiyon, kanserli dokunun çıkarılmasına engel olacak biçimde uygulanmaz. Meme cerrahisinin önceliği tümörün onkolojik ilkelere uygun şekilde çıkarılması ve gerekli lenf bezi işlemlerinin yapılmasıdır.
Rekonstrüksiyon planı:
Rekonstrüksiyon yaptırma kararı meme kanserinin tekrarlama riskini değiştirmez. Bununla birlikte hastalığın tekrar etme riski tümörün biyolojisine, evresine ve uygulanan kanser tedavilerine bağlı olarak devam eder.
Rekonstrüksiyon Kemoterapi veya Radyoterapiyi Geciktirir mi?
Çoğu hastada ameliyat sonrası iyileşme planlandığı gibi ilerlediğinde ek kanser tedavileri uygun zamanda başlatılabilir. Ancak enfeksiyon, yara açılması, cilt kaybı, implant kaybı veya flep problemi gibi önemli bir komplikasyon gelişirse kemoterapi veya radyoterapinin başlangıcı etkilenebilir.
Bu nedenle rekonstrüksiyon yöntemi seçilirken:
birlikte değerlendirilir. Rekonstrüksiyon sonrası hematom ve seroma gibi komplikasyonlar yara iyileşmesini etkileyerek bazı hastalarda kanser tedavisinin gecikmesine yol açabilir.
Rekonstrüksiyonun tedaviyi geciktireceği endişesi bulunan hastalarda daha kısa bir ilk işlem, doku genişletici veya gecikmiş rekonstrüksiyon tercih edilebilir.
Meme Rekonstrüksiyonunun Riskleri Nelerdir?
Bütün cerrahi işlemlerde olduğu gibi meme rekonstrüksiyonunda da riskler vardır.
Genel cerrahi riskler:
İmplantla ilişkili riskler:
Flep rekonstrüksiyonuyla ilişkili riskler:
