Kene ne kadar erken çıkarılırsa bulaşma riski o kadar azalır. Keneyi çıplak elle tutmadan, ezmeden ve patlatmadan, deriye en yakın yerinden kavrayarak çıkarın; kendiniz çıkaramıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna gidin. Üzerine kolonya, gaz yağı ya da sigara uygulamayın. Sonraki 10 gün ateş, halsizlik, iştahsızlık, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal yönünden kendinizi izleyin.
Sigara ile yakmak, kolonya, gaz yağı, yağ ya da krem sürmek, keneyi uyararak içeriğini kişiye aktarmasına neden olabileceği için önerilmez. Bu yöntemlerle beklemek zaman da kaybettirir.
Kenelerin tamamı enfekte değildir. Türkiye'de kene ile ilişkili hastalıklar arasında Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve Lyme hastalığı bulunur. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre kene ısırığından sonra KKKA yakınmaları genellikle 1-3 gün içinde, en geç 9 gün içinde başlar. Sağlık Bakanlığı'nın 10 günlük izlem önerisi bu süreyi kapsar.
KKKA ani ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, baş dönmesi, boyun ağrısı, bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısıyla başlayabilir. İlerleyen dönemde deride küçük kanamalar, burun ve diş eti kanaması görülebilir.
Lyme hastalığında ise ısırık bölgesinden yayılan halka şeklinde döküntü görülebilir. Bu döküntü günler ya da haftalar içinde ortaya çıkabilir; ateş ve halsizlik eşlik edebilir.
Keneler küçük olabilir ve sıcak, kıvrımlı bölgeleri tercih eder. Kırsal alandan döndüğünüzde saçlı deri, kulak arkası, boyun, koltuk altı, göbek, kasık ve diz arkasını kontrol edin. Çocukların saç diplerini ayrıca gözden geçirin. Dışarıda giydiğiniz kıyafetleri silkeleyin ve yıkayın. Bir yakınınızın kontrol etmesi ulaşılması zor yerleri görmeyi kolaylaştırır. Köpek ve kedilerinizi de eve almadan önce kontrol edin.
Keneyle temas tarihini, kaç saat tutunmuş olabileceğini ve nerede bulaştığını anlatın. Çiftlik, mera ya da mesire alanında bulunduysanız belirtin. Son günlerde hasta hayvan ya da kan temasını söyleyin. Kullandığınız kan sulandırıcıları bildirin. Ateş ölçtüyseniz değerleri not edin. Kene bir kapta saklandıysa hekim bu örneğe bakabilir, ancak bunun için keneyi ezmeyin ve çıplak elle tutmayın. Bu bilgiler hekimin izlem ve tahlil kararına yardımcı olur.
Çocuğunuza parkta ya da doğada otlu alanlarda açık renkli, uzun giysi giydirin. Üründe kullanım yaşı belirtilmeyen kovucuları çocuklarda kullanmayın. Evcil hayvanlar için veteriner hekimin önerdiği koruyucu ürünleri tercih edin. Hayvanların üzerindeki keneyi çıplak elle ezmeyin; eldiven kullanın. Hayvan kesimi ve doğum yardımı sırasında da kan ve dokularla doğrudan temastan kaçının.
Acil durum: Burun ya da diş eti kanaması, deride morluklar, kanlı kusma, şiddetli karın ağrısı ya da bilinç bulanıklığı varsa 112'yi arayın. Kene temasını sağlık çalışanlarına mutlaka söyleyin.
Yakınma yoksa çoğu kişide rutin tahlil gerekmez; izlem önerilir. Hekim bölgeye ve risk durumuna göre karar verir.
Her ısırık için gerekmez. Karar, hekimin değerlendirmesine bağlıdır.
Havaların ısınmasıyla ilkbahardan itibaren artar ve sonbahara kadar sürebilir. Bölgeye ve iklime göre değişir.
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini almaz. Şikâyetiniz varsa bir uzmana başvurun.
Tıbbi inceleme: Uzm. Dr. Bülent ŞAHİN · Son güncelleme: 16.11.2026