Episklerit Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Episklerit, gözün beyaz kısmı olan skleranın üzerinde yer alan ince ve damarlı episklera tabakasının iltihaplanmasıdır. Genellikle gözde kızarıklık, hafif batma, hassasiyet ve rahatsızlık hissi ile ortaya çıkar. Çoğu vakada iyi huylu seyreder ve kalıcı görme kaybına neden olmaz.
Episklerit çoğunlukla tek gözde görülür, ancak bazı kişilerde her iki gözü de etkileyebilir. Sklerit adı verilen daha ciddi göz iltihabına göre daha hafif ağrılıdır. Bununla birlikte göz kızarıklığı her zaman basit bir durum olmayabileceği için doğru tanı için göz hastalıkları uzmanı değerlendirmesi önemlidir.
Yazı İçeriği
Episklerit, gözün beyaz kısmının üzerinde bulunan episklera dokusunun iltihaplanmasıdır. Episklera; konjonktiva ile sklera arasında yer alan, damardan zengin ince bir bağ dokusu tabakasıdır.
Bu dokuda oluşan iltihaplanma, göz yüzeyindeki damarların genişlemesine neden olur. Bunun sonucunda gözde parlak kırmızı veya pembe renkli kızarıklık ortaya çıkabilir. Episklerit genellikle hafif seyreder, görmeyi etkilemez ve çoğu zaman kalıcı hasar bırakmadan iyileşir.
Episklerit, göz küresinin ön yüzeyinde yer alan episklera tabakasını etkiler. Bu tabaka, gözün en dışındaki konjonktiva ile gözün beyaz kısmını oluşturan sklera arasında bulunur.
Episklerit genellikle gözün yüzeysel dokularıyla sınırlıdır. Gözün arka kısmına, görme sinirine veya göz içi derin yapılara yayılması beklenmez. Bu yönüyle sklerit ve üveit gibi daha ciddi iltihabi göz hastalıklarından ayrılır.
Sklera ve Episklera Nedir?
Sklera, gözün beyaz kısmını oluşturan dayanıklı ve lifli dokudur. Göz küresinin şeklini korumaya ve iç yapıları dış etkenlerden korumaya yardımcı olur.
Episklera ise skleranın üzerinde bulunan daha ince, elastik ve damardan zengin bir tabakadır. Episkleritte iltihap bu yüzeysel tabakada gelişir. Skleritte ise iltihap daha derin ve ciddi bir doku olan sklerayı etkiler.
Episklerit çoğu zaman belirgin bir neden olmadan ortaya çıkar. Ancak bazı kişilerde bağışıklık sistemi hastalıkları, romatolojik hastalıklar, enfeksiyonlar veya çevresel etkenlerle ilişkili olabilir.
Episklerit ile ilişkili olabilecek nedenler şunlardır:
Episklerit sık tekrarlıyorsa veya her iki gözde ortaya çıkıyorsa altta yatan sistemik hastalıklar açısından değerlendirme gerekebilir.
Otoimmün Hastalıklar Episklerite Neden Olabilir mi?
Evet. Bağışıklık sisteminin kendi dokularına karşı aşırı tepki verdiği otoimmün hastalıklar, göz yüzeyindeki damarlı dokularda iltihabi reaksiyonlara yol açabilir. Bu durum episklerit ataklarının ortaya çıkmasına veya tekrarlamasına katkıda bulunabilir.
Özellikle sık nüks eden episklerit vakalarında romatolojik hastalıkların araştırılması gerekebilir.
Enfeksiyonlar ve Çevresel Faktörler
Episklerit çoğu zaman mikrobik bir enfeksiyon değildir. Ancak bazı enfeksiyonlar veya çevresel uyarıcılar episklerit benzeri iltihabi reaksiyonları tetikleyebilir.
Tetikleyici olabilecek durumlar şunlardır:
Bu nedenlerin değerlendirilmesi özellikle tekrar eden, uzun süren veya olağan dışı seyreden vakalarda önemlidir.
Episklerit Belirtileri Nelerdir?
Episklerit belirtileri genellikle ani başlayan göz kızarıklığı ve hafif rahatsızlık hissi ile ortaya çıkar. Çoğu zaman tek gözde görülür.
Episklerit belirtileri şunlardır:
Episkleritte ağrı genellikle hafiftir. Şiddetli, zonklayıcı, gece uykudan uyandıran ağrı varsa sklerit gibi daha ciddi durumlar açısından değerlendirme gerekir.
Göz Kızarıklığı
Episkleritte en belirgin bulgu gözün beyaz kısmında ortaya çıkan kızarıklıktır. Kızarıklık gözün yalnızca bir bölümünde sınırlı olabilir veya daha geniş bir alana yayılabilir.
Kızarıklık genellikle parlak kırmızı veya pembe renktedir. Morumsu renk değişikliği, şiddetli ağrı veya görme azalması varsa farklı göz hastalıkları açısından değerlendirme yapılmalıdır.
Gözde Hassasiyet ve Batma Hissi
Episkleritte gözde hafif yanma, batma, kaşıntı veya yabancı cisim hissi olabilir. Bazı kişiler göze hafif baskı varmış gibi rahatsızlık hissedebilir.
Bu belirtiler genellikle hafif düzeydedir. Göz ovalandığında, kırpıldığında veya uzun süre ekrana bakıldığında rahatsızlık artabilir.
Sulanma ve Işığa Hassasiyet
Episklerit sırasında göz yüzeyi tahriş olduğu için sulanma görülebilir. Parlak ışıkta hafif hassasiyet de eşlik edebilir.
Ancak belirgin ışık hassasiyeti, görme bulanıklığı veya şiddetli ağrı varsa üveit, keratit veya sklerit gibi daha ciddi göz hastalıkları dışlanmalıdır.
Episklerit Türleri Nelerdir?
Episklerit temel olarak iki farklı türde değerlendirilir:
Her iki tür de genellikle iyi huylu seyretse de belirtilerin şiddeti ve iyileşme süresi farklı olabilir.
Basit Episklerit
Basit episklerit, en sık görülen episklerit türüdür. Göz yüzeyindeki damarların genişlemesine bağlı olarak kızarıklık oluşur. Genellikle belirgin bir şişlik veya nodül görülmez.
Basit episklerit çoğu zaman aniden başlar ve genellikle 1-2 hafta içinde düzelme eğilimindedir. Bazı kişilerde tekrar edebilir.
Nodüler Episklerit
Nodüler episkleritte kızarık bölgede küçük, kabarık ve hassas bir iltihabi nodül oluşabilir. Basit episklerite göre daha belirgin batma ve hassasiyet yapabilir.
Nodüler episkleritin iyileşmesi daha uzun sürebilir. Sık tekrarlayan veya uzun süren nodüler episkleritlerde altta yatan romatolojik hastalıklar açısından değerlendirme gerekebilir.
Episklerit Nasıl Teşhis Edilir?
Episklerit tanısı göz hastalıkları uzmanı tarafından yapılan muayene ile konur. Göz kızarıklığının hangi tabakadan kaynaklandığını ayırt etmek önemlidir. Çünkü episklerit, konjonktivit veya sklerit ile karıştırılabilir.
Tanıda kullanılabilecek yöntemler şunlardır:
Özellikle sık tekrar eden, iki gözü etkileyen, nodüler seyreden veya şiddetli ağrıya neden olan durumlarda ek tetkikler gerekebilir.
Altta Yatan Hastalıklar Nasıl Araştırılır?
Episklerit tek seferlik ve hafif seyrediyorsa çoğu zaman ek inceleme gerekmez. Ancak bazı durumlarda sistemik hastalık araştırılması önerilebilir.
Ek değerlendirme gerektirebilecek durumlar şunlardır:
Bu durumda göz hastalıkları uzmanı, kişiyi romatoloji veya iç hastalıkları bölümüne yönlendirebilir.
Episklerit ile Sklerit Arasındaki Fark Nedir?
Episklerit ve sklerit gözde kızarıklıkla seyredebilir. Ancak sklerit daha derin dokuyu etkileyen, daha ağrılı ve daha ciddi bir hastalıktır.
Episklerit ve sklerit arasındaki farklar şunlardır:
Şiddetli ağrı, görme azalması veya morumsu kızarıklık varsa sklerit açısından acil göz muayenesi gerekir.
Episklerit ile Konjonktivit Arasındaki Fark Nedir?
Konjonktivit, gözün en dış zarının iltihaplanmasıdır ve bazı türleri bulaşıcı olabilir. Episklerit ise daha derindeki episklera tabakasını etkiler ve bulaşıcı değildir.
Konjonktivitte genellikle çapaklanma, akıntı, sabah göz kapaklarının yapışması ve yaygın kızarıklık görülür. Episkleritte ise kızarıklık daha çok belirli bir bölgede olabilir ve akıntı genellikle beklenmez.
Episklerit Tedavisi Nasıl Yapılır?
Episklerit tedavisi, belirtilerin şiddetine, hastalığın türüne ve altta yatan neden olup olmamasına göre planlanır. Hafif vakalar çoğu zaman kendiliğinden düzelebilir.
Tedavi seçenekleri şunlardır:
Kortizonlu göz damlaları doktor kontrolü olmadan kullanılmamalıdır. Yanlış veya kontrolsüz kullanım göz tansiyonu artışı, enfeksiyon riskinde artış veya başka göz sorunlarına neden olabilir.
Basit Episklerit Tedavisi
Basit episklerit hafif seyrediyorsa tedavi gerektirmeden düzelebilir. Rahatsızlık hissini azaltmak için suni gözyaşı damlaları ve soğuk kompres önerilebilir.
Belirtiler rahatsız ediciyse göz hastalıkları uzmanı uygun damla veya ilaç tedavisi planlayabilir.
Nodüler Episklerit Tedavisi
Nodüler episkleritte belirtiler daha uzun sürebilir ve hassasiyet daha belirgin olabilir. Bu nedenle basit episklerite göre daha yakın takip gerekebilir.
Hekim, nodülün durumuna ve hastanın şikâyetlerine göre antiinflamatuar damlalar, kortikosteroid damlalar veya ağızdan ilaç tedavisi önerebilir. Tedavi mutlaka göz hastalıkları uzmanı kontrolünde yapılmalıdır.
Episklerit Tekrarlar mı?
Evet. Episklerit bazı kişilerde tekrarlayabilir. Tekrarlayan ataklar aynı gözde veya farklı gözde ortaya çıkabilir. Nüks sıklığı kişiden kişiye değişir.
Episklerit tekrarını artırabilecek faktörler şunlardır:
Sık nüks eden episkleritte altta yatan sistemik hastalıkların araştırılması gerekebilir.
Episklerit Görmeyi Etkiler mi?
Episklerit genellikle görme kaybına neden olmaz. Görme alanında daralma, kalıcı görme bozukluğu veya göz tembelliği gibi sorunlara yol açması beklenmez.
Ancak görme bulanıklığı, ışık hassasiyeti, şiddetli ağrı veya görmede azalma varsa bu durum episklerit dışındaki göz hastalıklarının belirtisi olabilir. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden göz muayenesi yapılmalıdır.
Episkleritin Olası Komplikasyonları Nelerdir?
Episklerit çoğunlukla komplikasyonsuz iyileşir. Ancak sık tekrarlayan, uzun süren veya nodüler seyreden vakalarda göz yüzeyinde rahatsızlık devam edebilir.
Nadir görülebilecek durumlar şunlardır:
Kalıcı görme kaybı episklerit için beklenen bir sonuç değildir. Fakat benzer belirtilere yol açan sklerit, üveit veya keratit gibi hastalıkların dışlanması önemlidir.
Episklerit İçin Hangi Bölüme Gidilir?
Gözde kızarıklık, batma, hassasiyet veya rahatsızlık hissi varsa göz hastalıkları bölümüne başvurulmalıdır. Tanı ve tedavi göz hastalıkları uzmanı tarafından planlanır.
Episklerit sık tekrarlıyorsa veya romatolojik hastalık şüphesi varsa romatoloji ya da iç hastalıkları değerlendirmesi de gerekebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Göz kızarıklığı hafif olsa bile tekrarlıyorsa veya birkaç gün içinde azalmıyorsa göz muayenesi önerilir.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır:
Bu belirtiler daha ciddi göz hastalıklarının işareti olabilir.
Episklerit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Episklerit nedir?
Episklerit, gözün beyaz kısmının üzerinde bulunan episklera tabakasının iltihaplanmasıdır. Gözde kızarıklık, batma ve hafif hassasiyetle görülebilir.
Episklerit neden olur?
Çoğu zaman belirgin bir neden bulunamaz. Ancak romatolojik hastalıklar, otoimmün hastalıklar, bazı enfeksiyonlar, göz alerjileri, stres, uykusuzluk ve çevresel tahriş edici maddelerle ilişkili olabilir.
Episklerit belirtileri nelerdir?
Gözün beyaz kısmında kızarıklık, hafif batma, hassasiyet, sulanma, yabancı cisim hissi ve hafif ışık hassasiyeti görülebilir.
Episklerit kendiliğinden geçer mi?
Basit episklerit vakalarının önemli bir kısmı 1-2 hafta içinde kendiliğinden düzelebilir. Ancak göz kızarıklığının nedeni netleştirilmelidir.
Episklerit bulaşıcı mıdır?
Hayır. Episklerit bulaşıcı değildir. Kişiden kişiye geçmez. Ancak konjonktivit gibi bazı göz kızarıklığı nedenleri bulaşıcı olabilir.
Episklerit görme kaybı yapar mı?
Episklerit genellikle görme kaybına neden olmaz. Görmede azalma veya bulanıklık varsa başka göz hastalıkları açısından değerlendirme gerekir.
Episklerit ile sklerit arasındaki fark nedir?
Episklerit yüzeysel ve daha hafif bir iltihaptır. Sklerit ise gözün daha derin tabakasını etkiler, daha şiddetli ağrı yapar ve görmeyi etkileyebilir.
Nodüler episklerit nedir?
Nodüler episklerit, kızarık bölgede hassas ve kabarık bir nodül oluşmasıyla seyreden episklerit türüdür. Basit episklerite göre daha uzun sürebilir.
Episklerit tekrarlar mı?
Evet. Bazı kişilerde episklerit tekrarlayabilir. Sık tekrar eden durumlarda romatolojik veya otoimmün hastalıklar açısından değerlendirme gerekebilir.
Episklerit tedavisinde hangi damlalar kullanılır?
Hafif vakalarda suni gözyaşı damlaları yeterli olabilir. Daha belirgin şikâyetlerde hekim önerisiyle antiinflamatuar veya kortikosteroid içeren göz damlaları kullanılabilir.
Kortizonlu göz damlası güvenli midir?
Kortizonlu göz damlaları yalnızca doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Kontrolsüz kullanım göz tansiyonu artışı, enfeksiyon ve başka yan etkilere yol açabilir.
Episklerit için hangi doktora gidilir?
Episklerit şüphesinde göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Sık tekrarlayan vakalarda romatoloji veya iç hastalıkları değerlendirmesi gerekebilir.
Bilgilendirme Notu
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler tanı, tedavi veya kişisel tıbbi öneri niteliği taşımaz. Gözde kızarıklık, batma, hassasiyet, sulanma veya rahatsızlık hissi varsa kesin tanı ve uygun tedavi planı için göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önerilir. Şiddetli göz ağrısı, görmede azalma, bulanık görme, belirgin ışık hassasiyeti, morumsu kızarıklık, sarı-yeşil akıntı veya kontakt lens kullanımı sırasında gelişen kızarıklık durumunda vakit kaybetmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.