Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Nedir?

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR), hareket ve fonksiyon kayıplarını tedavi etmek, ağrıyı azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak amacıyla uygulanan bir tıp dalıdır. Kas-iskelet, sinir ve diğer vücut sistemlerinden kaynaklanan fonksiyon bozukluklarının tanı, tedavi ve önlenmesine odaklanır.

FTR uygulamaları; egzersiz terapisi, elektroterapi, manuel terapi, sıcak-soğuk uygulamalar, ultrason, lazer ve hidroterapi gibi yöntemleri kapsar. Tedavi süreci, her bireyin ihtiyacına göre planlanarak hem akut hem de kronik rahatsızlıklarda etkin sonuçlar sağlar. Amaç yalnızca fiziksel iyileşme değil, hastanın günlük yaşam aktivitelerini bağımsız şekilde sürdürebilmesini sağlamaktır.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon (FTR) Neye Bakar?

FTR bölümü, kas-iskelet ve sinir sistemi kaynaklı hareket kısıtlılığına yol açan hastalıkların tanı ve tedavisi ile ilgilenir. Başlıca ilgi alanları şunlardır:

• Bel ve boyun fıtıkları
• Eklem ağrıları ve kireçlenme
• Romatizmal hastalıklar
• Felç (inme) ve sinir hasarları
• Skolyoz ve duruş bozuklukları
• Spor yaralanmaları
• Ameliyat sonrası rehabilitasyon süreçleri

Kişiye özel planlanan tedavilerle kas gücü artırılır, ağrı azaltılır ve fonksiyonel bağımsızlık desteklenir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Fizik tedavi uygulamaları çok geniş bir hastalık grubunda kullanılmaktadır:

• Bel ve boyun fıtıkları
• Eklem hastalıkları (osteoartrit, romatoid artrit)
• Kas, bağ ve tendon yaralanmaları
• Spor sakatlanmaları
• Felç, sinir sıkışmaları (karpal tünel sendromu)
• Skolyoz ve omurga deformiteleri
• Kronik ağrı sendromları
• Nörolojik hastalıklar (MS, Parkinson vb.)

Rehabilitasyon Gerektiren Durumlar

Rehabilitasyon; fiziksel, zihinsel veya fonksiyonel kayıpların geri kazanılması amacıyla uygulanır. En sık rehabilitasyon gerektiren durumlar:

• Felç ve omurilik yaralanmaları
• Kırıklar ve ortopedik ameliyatlar sonrası
• Travmatik beyin hasarları
• Kalp ve akciğer hastalıkları
• Kanser tedavileri sonrası süreçler
• Yaşlılığa bağlı fonksiyon kayıpları

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonu Kimler Uygular?

Tedavi programı, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı tarafından planlanır ve fizyoterapistler tarafından uygulanır. Gerekli durumlarda diyetisyen, ergoterapist ve diğer sağlık profesyonelleri sürece dahil edilir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonun Amaçları

• Ağrıyı azaltmak
• Kas ve eklem fonksiyonlarını iyileştirmek
• Hareket kabiliyetini artırmak
• Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlığı sağlamak
• Engellilik gelişimini önlemek
• Yaşam kalitesini yükseltmek

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonun Uygulama Alanları

Ortopedik Rehabilitasyon

Bağ yaralanmaları, kas-tendon zorlanmaları, kırık-çıkıklar, protez ve cerrahi sonrası rehabilitasyon süreçlerini kapsar.

Nörolojik Rehabilitasyon

Felç, omurilik yaralanmaları, MS, Parkinson, sinir hasarları ve kas hastalıklarında fonksiyonel iyileşmeyi hedefler.

Romatizmal Rehabilitasyon

Kireçlenme, romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi hastalıklarda ağrıyı azaltmaya ve hareketi korumaya yöneliktir.

El Rehabilitasyonu

Tendon ve sinir yaralanmaları sonrası el fonksiyonlarının geri kazanılmasını amaçlar.

Lenfödem Tedavisi

Manuel lenf drenajı, kompresyon bandajları ve pnömatik kompresyon cihazları ile uygulanır.

Omurga Rehabilitasyonu

Bel, boyun ve sırt ağrıları ile duruş bozukluklarının tedavisini kapsar.

Egzersiz Danışmanlığı

Kas gücü, denge, esneklik ve dayanıklılığı artırmaya yönelik bireysel programlar oluşturulur.

Fizik Tedavi Programında Uygulanan Yöntemler

Temel Tedaviler

• Sıcak-soğuk uygulamalar
• Ultrason
• TENS ve elektriksel stimülasyon
• Lazer tedavisi

Mekanik ve Egzersiz Uygulamaları

• Germe ve kuvvetlendirme egzersizleri
• Postür ve solunum egzersizleri
• CPM (Sürekli Pasif Hareket)
• Skolyoz egzersizleri
• Pnömatik kompresyon (lenfödem)
• Whirlpool (hidroterapi)

Diğer Uygulamalar

• ESWT (şok dalga tedavisi)
• Manuel terapi
• Kinezyobantlama
• Ortez ve iş-uğraşı terapileri

Fizik Tedavi Uygulamaları Nasıl Yapılır?

Hastalar uzman hekim tarafından değerlendirilir ve kişiye özel tedavi planı oluşturulur. Tedaviler genellikle günlük seanslar halinde, ayaktan veya yatarak uygulanır. Tedavi süreci boyunca hasta düzenli olarak değerlendirilir ve program ihtiyaca göre güncellenir.