Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Radyasyon Onkolojisi Nedir?
Kanser Tedavisinde Radyoterapinin Yeri
Radyasyon onkolojisi, kanser tedavisinde kullanılan ve yüksek enerjili ışınlar yardımıyla tümör hücrelerini yok etmeyi ya da büyümelerini kontrol altına almayı amaçlayan tıbbi bir uzmanlık alanıdır. Bu alanda uygulanan temel tedavi yöntemi **radyoterapi (ışın tedavisi)**dir.
Radyoterapi, kanser hücrelerinin DNA yapısını hedef alarak hücrelerin çoğalmasını durdurur veya hücre ölümüne yol açar. Tedavi, yalnızca hastalıklı bölgeye odaklanacak şekilde planlanır. Sağlıklı dokuların kendini yenileme kapasitesi daha yüksek olduğu için, günümüzde kullanılan ileri planlama ve görüntüleme yöntemleri sayesinde bu dokuların korunması büyük ölçüde mümkündür.
İstanbul Beykent Üniversitesi Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Doç. Dr. Elif Eda Özer konu hakkında bilgi verdi.
Radyasyon Onkolojisi Hangi Tedavileri Uygular?
Radyasyon onkolojisinde uygulanacak tedavi; kanserin türüne, evresine, yerleşimine ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiye özel olarak belirlenir.
3Boyutlu Konformal Radyoterapi(3D-CRT)
En yaygın uygulanan radyoterapi yöntemidir. Işınlar vücut dışından, tümörlü alana yönlendirilir. Her hastaya özel 3 boyutlu planlar yapılır. Tedavi genellikle günlük kısa seanslar şeklinde planlanır. Seanslar ağrısızdır ve hasta tedavi sonrasında günlük yaşamına devam edebilir.
Yoğunluk Ayarlı ve Ark Tedavileri (IMRT – VMAT)
Bu yöntemlerde radyasyon dozu, tümörün şekline ve çevre dokulara göre hassas şekilde üç boyutlu olarak optimize edildiği ileri radyoterapi tekniğidir. Işınlar farklı açılardan ve sürekli ark hareketle uygulanarak hedefe yüksek doğruluk sağlanır. Bu sayede yan etkiler azaltılırken, tedavi etkinliği artırılır ve seans süreleri kısalabilir.
Stereotaktik Radyocerrahi (SRS)
SRS, özellikle beyin tümörleri ve beyin metastazlarında kullanılan, tek ya da birkaç seansta çok yüksek doz radyasyonun milimetrik hassasiyetle hedefe verilmesini sağlayan bir yöntemdir. Cerrahi kesi gerektirmez ve çevre beyin dokusu mümkün olduğunca korunur. Uygun vaka seçimi ve görüntü kılavuzlama kriterleri ile uygulandığında yüksek lokal kontrol sağlar.
Stereotaktik Vücut Radyoterapisi (SBRT)
SBRT, akciğer, karaciğer, omurga ve bazı diğer organlardaki küçük hacimli tümörlerde kullanılan ileri bir tekniktir. Yüksek doz radyasyon, sınırlı sayıda seansta ve yüksek hassasiyetle uygulanır. Tedavi süresinin kısa olması, hasta konforu açısından önemli bir avantaj sağlar.
Radyasyon Onkolojisi Hangi Hastalıklara Bakar?
Tedavi amacı; kür sağlamak, hastalığı kontrol altına almak veya semptomları azaltmak olabilir. Tedavi planı multidisipliner onkoloji konseylerinde bireyselleştirilerek oluşturulur.
Radyoterapi, kanser tedavisinde tek başına veya cerrahi ve sistemik tedavilerle (kemoterapi, hormonoterapi, immünoterapi) birlikte küratif veya palyatif amaçlarla uygulanabilir.
Tümörün evresi, lokalizasyonu ve biyolojik özellikleri dikkate alınarak farklı radyoterapi teknikleri tercih edilir.
Radyoterapinin uygulanma şekli ve dozu; tümörün tipi, evresi, hastanın genel durumu ve çevre organların korunma gereksinimleri göz önünde bulundurularak bireyselleştirilir. Tedavi kararı multidisipliner onkoloji konseylerinde değerlendirilerek planlanır.
Ayrıca, uygun endikasyon ve hasta seçimi ile radyoterapinin bazı iyi huylu hastalıklarda etkili ve güvenli bir tedavi seçeneğidir
Radyoterapi; cerrahiye uygun olmayan, cerrahi sonrası nüks(tekrar) riski bulunan veya medikal tedavilere yanıt alınamayan olgularda tercih edilebilir.
· Keloid,
· Heterotopik ossifikasyon, trigeminal nevralji,
· Akustik nörinom,
· Hipofiz adenomları. Ayrıca, seçilmiş olgularda düşük doz radyoterapi;
· Tiroid göz hastalığına bağlı orta–ağır aktif Graves oftalmopatisinde (eksoftalmus) ve
· İnflamatuvar benign kas-iskelet sistemi hastalıklarında (örneğin sınırlı ve dirençli osteoartrit olguları) semptom kontrolü amacıyla kullanılabilmektedir.
Bu hastalıklarda tedavi kararı, beklenen klinik fayda ve olası uzun dönem etkiler göz önünde bulundurularak bireysel ve multidisipliner yaklaşımla değerlendirilir.
