Palyatif Bakım Nedir?

Palyatif Bakım Nedir?

Palyatif Bakım Nedir?

Yaşam Kalitesini Artırmaya Yönelik Destekleyici Sağlık Hizmeti

Palyatif bakım; ciddi, kronik veya yaşamı tehdit eden hastalıklarda hastanın yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan, uzmanlaşmış bir sağlık hizmetidir. Bu bakım yaklaşımı, hastalığın evresinden bağımsız olarak; ağrı, nefes darlığı, halsizlik, bulantı, kaygı ve psikolojik zorlanmalar gibi semptomların azaltılmasını hedefler.

Palyatif bakım yalnızca hastaya değil, hasta yakınlarına da psikososyal destek sağlayarak sürecin daha yönetilebilir olmasına katkı sunar. Tedavi edici yöntemlerin yerine geçmez; mevcut tedavileri destekleyici bir rol üstlenir. İstanbul Beykent Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hakan Yanar konuya dair bilgi verdi.

Palyatif Bakımın Amacı Nedir?

Palyatif bakımın temel amacı, hastanın:

• Ağrı ve rahatsızlık veren semptomlarını azaltmak
• Günlük yaşam aktivitelerini mümkün olduğunca sürdürebilmesini sağlamak
• Psikolojik ve duygusal yükünü hafifletmek
• Sosyal destek ihtiyacını karşılamak
• Hasta ve hasta yakınlarının yaşam kalitesini artırmaktır

Bu bakım, ameliyat sonrası dönemlerde, kronik hastalıklarda veya yaşamın ileri evrelerinde güvenle uygulanabilir.

Palyatif Bakım Nerede Uygulanır?

Palyatif bakım hizmeti, hastanın ihtiyaçlarına ve tercihine göre farklı ortamlarda sunulabilir:

• Evde palyatif bakım
• Hastane ortamında palyatif bakım
• Palyatif bakım merkezi
• Huzurevi veya bakım evleri
• Palyatif yoğun bakım üniteleri

Hizmetin nerede alınacağı, hastanın klinik durumu ve yaşam koşullarına göre planlanır.

Palyatif Bakım Hangi Hastalıklarda Uygulanır?

Palyatif bakıma ihtiyaç duyulabilecek hastalıklar arasında şunlar yer alır:

• Kanser türleri
• Kalp ve damar hastalıkları
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
• Alzheimer ve demans
• Parkinson ve Multipl Skleroz (MS)
• İnme (felç) sonrası durumlar
• ALS (Amyotrofik Lateral Skleroz)
• Böbrek ve karaciğer yetmezliği
• HIV / AIDS
• Kistik fibrozis

Bu hastalıklara sahip olmak her zaman palyatif bakıma ihtiyaç olduğu anlamına gelmez. Palyatif bakım, gereksinim doğrultusunda planlanan destekleyici bir süreçtir.

Palyatif Bakım Ekibi Kimlerden Oluşur?

Palyatif bakım, multidisipliner bir ekip çalışmasıdır. Bu ekipte genellikle:

• Doktor
• Hemşire
• Psikolog
• Diyetisyen
• Fizyoterapist
• Sosyal hizmet uzmanı

yer alır. Bakım planı, hastanın istekleri ve öncelikleri dikkate alınarak oluşturulur.

Palyatif Bakım Kimler İçin Uygundur?

Palyatif bakım;

• Günlük ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan
• İleri evre veya kronik hastalığı olan
• Ağrı ve semptom kontrolüne ihtiyaç duyan
• Psikolojik ve sosyal desteğe gereksinim duyan

her yaştan hasta için uygundur. Çocuklar da dahil olmak üzere geniş bir hasta grubuna uygulanabilir.

Ayrıca hasta yakınları için eğitim, danışmanlık ve duygusal destek de sürecin önemli bir parçasıdır.

Palyatif Bakım Görüşmesinde Neler Konuşulur?

İlk palyatif bakım görüşmesinde şu konular ele alınır:

• Hastalığa bağlı yaşanan semptomlar
• Günlük yaşamı etkileyen zorluklar
• Kullanılan ilaçlar ve tedaviler
• Hastanın beklentileri ve öncelikleri

Görüşmeye bir hasta yakını ile katılmak, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabilir.

Palyatif Bakım Neleri Kapsar?

Palyatif bakım kapsamında sunulan hizmetler:

• Semptom ve ağrı yönetimi
• Psikolojik destek
• Beslenme ve fiziksel destek planlaması
• Hasta ve yakınlarının sürece uyumunun artırılması
• Gerekli durumlarda diğer branşlara yönlendirme
• Tedavi hedefleri ile hasta beklentilerinin uyumlandırılması

Amaç, hastanın konforunu ve memnuniyetini en üst düzeye çıkarmaktır.

Palyatif Bakım Ne Kadar Sürer?

Palyatif bakım süresi, hastanın ihtiyaçlarına göre değişir. Kısa süreli olabileceği gibi, gerektiğinde yıllarca devam edebilir. Süre ve kapsam tamamen bireysel olarak planlanır.

Palyatif Bakım Merkezi Nedir?

Palyatif bakım merkezi, bu hizmetin profesyonel ekipler tarafından sunulduğu sağlık birimleridir. Günümüzde birçok hastanede palyatif bakım üniteleri bulunmaktadır.

Palyatif Yoğun Bakım Nedir?

Palyatif yoğun bakım; semptom kontrolünün sağlanması, hasta yakınlarının sürece dahil olabilmesi ve saygın bir yaşam sonu bakımı sunulabilmesi amacıyla tercih edilen özel bir bakım seçeneğidir.

Palyatif Bakım Hastaları Ne Kadar Yaşar?

Palyatif bakım, yaşam süresini kısaltan bir hizmet değildir. Aksine, doğru bakım ve destek ile yaşam süresinin uzatılması ve yaşam kalitesinin artırılması hedeflenir. Süreçle ilgili beklentiler ve koşullar, bakım öncesinde açıkça planlanmalıdır.