Kulak Ağrısı Neden Olur? Kulak Ağrısına Ne İyi Gelir?
Kulak ağrısı, tıbbi adıyla otalji, çocuklarda ve yetişkinlerde sık görülen bir şikâyettir. Ağrı kulağın kendisindeki bir hastalıktan kaynaklanabileceği gibi diş, çene eklemi, boğaz veya çevredeki başka yapılardan kulağa yansıyan ağrı şeklinde de ortaya çıkabilir.
Orta kulak iltihabı, dış kulak yolu enfeksiyonu, kulak kiri, kulak zarının delinmesi, basınç değişiklikleri ve kulağa yabancı cisim kaçması doğrudan kulak kaynaklı nedenler arasındadır. Diş apsesi, temporomandibular eklem sorunları ve bademcik-boğaz enfeksiyonları ise kulağa yansıyan ağrı oluşturabilir.
Hafif kulak ağrılarında uygun ağrı kesiciler ve ılık ya da serin kompres rahatlama sağlayabilir. Ancak özellikle çocuklarda her kulak ağrısının antibiyotik veya kulak damlası gerektirdiği düşünülmemelidir. Akut orta kulak enfeksiyonlarının önemli bir bölümü birkaç gün içerisinde antibiyotiksiz düzelebilir.
İçindekiler
Kulak Ağrısı Nedir?
Otalji, bir veya iki kulakta hissedilen:
ağrıyı tanımlayan genel bir terimdir.
Kulak ağrısı iki ana grupta değerlendirilir.
Primer kulak ağrısı
Ağrının kaynağı kulağın kendisidir.
Örneğin:
primer otalji oluşturabilir.
Yansıyan kulak ağrısı
Kulak muayenesi normal olduğu hâlde ağrının:
kulağa yansıması mümkündür.
Bu nedenle özellikle yetişkinlerde “kulak ağrısı = kulak enfeksiyonu” şeklinde düşünmek doğru değildir.
Kulak Ağrısına Ne İyi Gelir?
Hafif kulak ağrısında uygulanabilecek yöntemler ağrının nedenine göre değişir.
Uygun ağrı kesiciler
Parasetamol veya kişinin sağlık durumuna uygunsa ibuprofen kulak ağrısı ve ateşin kontrolünde kullanılabilir. Çocuklarda ilaç dozu yaş ve özellikle kilo dikkate alınarak belirlenmelidir.
16 yaşından küçük çocuklara aspirin verilmemelidir.
Çocuklarda reçetesiz ilaç kullanırken ürünün yaş ve kilo sınırlarına uyulması gerekir.
Ilık veya serin kompres
Kulağın dışına uygulanacak rahat sıcaklıkta ılık veya serin kompres bazı kişilerde ağrıyı geçici olarak azaltabilir.
Kompres:
olmamalıdır.
Dinlenme ve sıvı tüketimi
Üst solunum yolu enfeksiyonuna eşlik eden kulak ağrısında yeterli sıvı tüketmek ve dinlenmek genel rahatlamaya yardımcı olabilir.
Yutkunma ve esneme
Özellikle uçak yolculuğu veya rakım değişikliğine bağlı kulak basıncında:
Östaki tüpünün açılmasını kolaylaştırabilir.
Sakız küçük çocuklarda boğulma riski nedeniyle uygun değildir.
Bu yöntemler basınç değişikliğine bağlı ağrıda yardımcı olabilir ancak orta kulak enfeksiyonunu tedavi etmez.
Dekonjestanlar Kulak Ağrısına İyi Gelir mi?
Akut orta kulak iltihabında rutin olarak önerilmez.
NICE, çocuk ve gençlerde akut orta kulak iltihabında dekonjestan ve antihistaminiklerin belirtileri iyileştirdiğini gösteren kanıt bulunmadığını belirtmektedir.
Bu nedenle:
“Orta kulaktaki sıvıyı boşaltmak için mutlaka burun açıcı ilaç kullanılmalıdır.”
ifadesi doğru değildir.
Alerjik rinit veya farklı bir burun hastalığı için burun spreyi kullanılması ayrı bir konudur ve doktor tarafından kişiye özel değerlendirilebilir.
Kulak Ağrısı Neden Olur?
Sık görülen nedenler şunlardır:
Kulak ağrısının nedenini yalnızca ağrının şekline veya hangi kulakta bulunduğuna bakarak belirlemek mümkün değildir.
Orta Kulak İltihabı Nedir?
Akut otitis media, kulak zarının arkasında bulunan orta kulak boşluğunda gelişen akut enfeksiyondur.
Çocuklarda oldukça sık görülür.
Orta kulak ile burun-boğaz bölgesini birbirine bağlayan Östaki tüpü orta kulağın havalanmasını ve sıvının boşalmasını sağlar.
Çocukların Östaki tüpleri erişkinlere göre:
olduğu için sıvının orta kulakta birikmesi daha kolaydır. Bu nedenle çocuklarda orta kulak enfeksiyonları erişkinlerden daha sık görülür.
Orta Kulak İltihabının Nedenleri Nelerdir?
Akut orta kulak iltihabı sıklıkla:
sonrasında gelişir.
Viral enfeksiyon Östaki tüpünün şişmesine ve orta kulakta sıvı birikmesine yol açabilir. Daha sonra viral veya bakteriyel enfeksiyon gelişebilir.
Dolayısıyla:
“Bütün orta kulak enfeksiyonları bakteriyeldir.”
ifadesi doğru değildir.
Kulak İltihabı Nasıl Anlaşılır?
Akut orta kulak iltihabında görülebilecek belirtiler:
şeklindedir.
Ancak bu belirtiler tek başına kesin tanı koydurmaz.
Kulak Zarının Kızarık Olması Enfeksiyon Demek midir?
Her zaman değil.
Çocuklarda kesin akut orta kulak iltihabı tanısı için yalnızca:
“Kulak zarı kırmızı görünüyor.”
demek yeterli değildir.
CDC'ye göre tanıda özellikle:
gibi bulgular önem taşır. Orta kulakta sıvı bulunmadan çocuklarda akut orta kulak iltihabı tanısı konulmamalıdır.
Muayenede otoskop ve gerektiğinde pnömatik otoskopi veya timpanometri kullanılabilir.
Kulakta Sıvı Birikmesi Enfeksiyon mudur?
Her zaman değil.
Otitis media with effusion, yani efüzyonlu otitis media, orta kulakta enfeksiyon olmadan sıvı bulunmasıdır.
Bu durum:
görülebilir.
CDC, efüzyonlu otitis medianın akut enfeksiyondan farklı olduğunu ve tipik olarak ateş, belirgin akut kulak ağrısı veya irin oluşturmadığını belirtmektedir. İşitmede azalma veya kulakta dolgunluk hissi görülebilir.
Sıvının uzun süre devam etmesi özellikle çocuklarda işitme açısından takip gerektirebilir.
Dış Kulak Yolu İltihabı Nedir?
Dış kulak yolu enfeksiyonu, yani otitis externa, kulak kanalının enfeksiyonudur.
“Yüzücü kulağı” adıyla da bilinir.
Özellikle:
sonrasında gelişebilir.
CDC'ye göre tipik belirtileri:
Bu tablo orta kulak enfeksiyonundan farklıdır.
Dış Kulak İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?
Komplike olmayan akut dış kulak yolu enfeksiyonunda temel tedavi genellikle uygun topikal kulak damlalarıdır.
AAO-HNS, basit dış kulak yolu enfeksiyonunda başlangıçta rutin sistemik antibiyotik yerine topikal tedaviyi önermektedir.
Ancak kulak zarında:
varsa kullanılacak damlanın ototoksik olmayan, yani iç kulağa zarar verme riski olmayan bir preparat olması gerekir.
Bu nedenle evde kalan herhangi bir antibiyotikli kulak damlası rastgele kullanılmamalıdır.
Kulak Damlası Ne Zaman Kullanılabilir?
Kulak damlasının türü ağrının nedenine göre seçilir.
Örneğin çocuklarda akut orta kulak iltihabında NICE, belirli ağrı kesici-anestezik kulak damlalarının ancak:
değerlendirilebileceğini belirtmektedir.
Dış kulak yolu enfeksiyonunda ise antibiyotikli veya başka uygun topikal damlalar reçete edilebilir.
Dolayısıyla:
“Kulak ağrısı varsa reçetesiz kulak damlası kullanılabilir.”
şeklinde genel bir öneri güvenli değildir.
Kulak Zarı Delikse Damla Kullanılır mı?
Her damla kullanılmaz.
Kulak zarının delindiği biliniyorsa veya:
gibi durumlar varsa doktor önerisi olmadan kulağa damla konulmamalıdır. NHS de perforasyon şüphesinde reçete edilmedikçe kulak damlası kullanılmamasını önermektedir.
Bazı özel damlalar perforasyon veya tüp varlığında kullanılabilir; ancak ürün seçimini hekim yapmalıdır.
Sarımsak Yağı Kulak İltihabına İyi Gelir mi?
Sarımsak yağı orta veya dış kulak enfeksiyonlarının standart tedavisi değildir.
Özellikle kulak zarının sağlam olup olmadığı bilinmeden:
kulak kanalına damlatılmamalıdır.
Bu ürünler:
neden olabilir.
Kulaktan akıntı veya kulak zarı delinmesi ihtimali varsa kulağa doktorun önermediği hiçbir madde damlatılmamalıdır.
Hidrojen Peroksit Kulak İltihabına İyi Gelir mi?
Kulak enfeksiyonunun rutin tedavisi değildir.
Hidrojen peroksit veya benzeri ürünler bazı kulak kiri preparatlarında bulunabilir ancak:
durumlarında kişinin kendi kendine kullanması uygun olmayabilir.
Özellikle enfeksiyon şüphesinde “kulağın içini dezenfekte etmek” amacıyla hidrojen peroksit damlatılmamalıdır.
Kulak Çubuğu Kullanılır mı?
Kulak kanalına:
sokulmamalıdır.
CDC, kulak kirinin kulak kanalını koruyucu bir işlevi bulunduğunu ve kulağa yabancı cisim sokulmasının dış kulak yolu enfeksiyonu riskini artırabileceğini belirtmektedir.
Pamuklu çubuk ayrıca kiri daha derine itebilir veya kulak zarına zarar verebilir.
Antibiyotik Her Orta Kulak İltihabında Gerekir mi?
Hayır.
Birçok hafif akut orta kulak iltihabı özellikle çocuklarda kendiliğinden düzelebilir.
CDC ve NICE, seçilmiş hafif olgularda 2–3 günlük izlem veya gecikmiş antibiyotik reçetesi yaklaşımının kullanılabileceğini belirtmektedir.
NICE'a göre çoğu çocuk yaklaşık 3 gün içinde antibiyotik kullanılmadan düzelmeye başlar ve ciddi komplikasyonlar nadirdir.
Antibiyotik kararı:
göre verilir.