Gözde Çapaklanma Nedir Neden Olur

Gözde Çapaklanma Nedir Neden Olur

Gözde Çapaklanma Nedir Neden Olur

Uyku sırasında gözler kırpılmadığı ve gözdeki doğal sıvılar dışarı atılamadığı için sabah uyanıldığında göz kenarlarında bir miktar mukus veya çapak görülmesi normaldir. Bu durum çoğu zaman endişe verici değildir.

Ancak çapaklanmanın uzun süre devam etmesi, yoğunlaşması, gözlerde kızarıklık, kaşıntı, ağrı, şişlik veya görme bulanıklığı gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda altta yatan bir göz rahatsızlığından şüphelenilebilir. Alerjik reaksiyonlar, soğuk algınlığı, arpacık, blefarit, konjonktivit ve kuru göz sendromu gözde çapaklanmaya neden olabilen yaygın durumlardır.

İçindekiler

• Gözde Çapaklanma Nedir?
• Gözde Çapaklanma Neden Olur?
• Gözde Çapaklanma Belirtileri Nelerdir?
• Gözde Çapaklanma Nasıl Teşhis Edilir?
• Gözde Çapaklanma Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
• Gözde Çapaklanma Nasıl Önlenir?

Gözde Çapaklanma Nedir?

Gözde çapaklanma; gözün alt veya üst kısmında, kirpik diplerinde ya da göz köşelerinde biriken mukus, yağ ve ölü cilt hücrelerinden oluşan akıntıdır. Çapaklanmanın yapısı, oluşma nedenine göre değişebilir. Bazı durumlarda kuru ve sert, bazı durumlarda ise yapışkan ve ıslak olabilir.

Göz akıntısı, aslında gözün doğal savunma mekanizmasının bir parçasıdır. Göz yüzeyinde biriken toz parçacıkları, ölü hücreler, bakteriler ve yabancı maddeler bu akıntı sayesinde uzaklaştırılır. Uyanıkken göz kırpma hareketi, gözdeki mukus, yağ ve diğer kalıntıların dışarı atılmasına yardımcı olur. Uyku sırasında ise göz kırpma olmadığı için bu sıvılar göz kenarlarında birikerek kuruyabilir ve çapak görünümünü oluşturabilir.

Sabahları az miktarda çapak görülmesi normal kabul edilir. Ancak çapak miktarının artması, renginin sarı, yeşil veya gri olması, göz kapaklarının birbirine yapışması ya da gözde ağrı ve kızarıklık oluşması durumunda göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerekir.

Gözde Çapaklanma Neden Olur?

Gözde çapaklanma çoğu zaman normal bir durum olsa da aşırı veya anormal göz akıntısı, enfeksiyon ya da iltihap gibi altta yatan bir göz sorununa işaret edebilir.

Gözde çapaklanmaya neden olabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Konjonktivit
• Kuru göz sendromu
• Blefarit
• Arpacık
• Gözyaşı kanallarının tıkanması
• Göz uçuğu
• Fungal keratit
• Kornea ülseri
• Alerjik reaksiyonlar
• Soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonları

Konjonktivit

Konjonktiva, göz kapağının iç yüzeyini ve gözün beyaz kısmını kaplayan ince zardır. Bu zarın iltihaplanması konjonktivit olarak adlandırılır. Halk arasında “pembe göz” olarak da bilinir.

Konjonktivit; gözde kızarıklık, kaşıntı, sulanma, yabancı cisim hissi, göz kapağında şişlik ve çapaklanma ile kendini gösterebilir. Bakteri, virüs veya alerji nedeniyle gelişebilir.

Bakteriyel konjonktivitte göz akıntısı genellikle sarı, yeşil veya gri renktedir ve yapışkan yapıdadır. Sabah uyanıldığında göz kapaklarının birbirine yapışmasına neden olabilir.

Viral konjonktivitte ise akıntı daha sulu yapıdadır. Genellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarıyla birlikte görülebilir ve bulaşıcıdır.

Alerjik konjonktivit; polen, toz, hayvan tüyü, kontakt lens veya çevresel alerjenlere bağlı olarak gelişebilir. Bulaşıcı değildir. Kaşıntı, sulanma, burun akıntısı ve hapşırma gibi belirtilerle birlikte görülebilir.

Kuru Göz Sendromu

Kuru göz sendromu, gözün yeterince gözyaşı üretememesi ya da üretilen gözyaşının göz yüzeyini yeterince nemlendirememesi sonucu oluşur. Göz yüzeyi kuruduğunda vücut daha fazla mukus üretmeye çalışabilir. Bu durum çapaklanmaya neden olabilir.

Kuru göz sendromunda şu belirtiler görülebilir:

• Gözde batma ve yanma
• Gözlerde kaşıntı
• Bulanık görme
• Gözlerde kızarıklık
• Sürekli sulanma
• Yapışkan çapak oluşumu

Kuru gözde çapakların sık sık temizlenmesi bazen göz yüzeyini daha fazla tahriş edebilir. Bu nedenle uygun tedavi için göz hastalıkları uzmanına başvurmak önemlidir.

Blefarit

Blefarit, göz kapaklarında görülen iltihaplanmadır. Genellikle kirpik diplerinde kızarıklık, şişlik, kaşıntı ve sarımsı kabuklanma ile ortaya çıkar.

Blefarit durumunda sabahları kirpik diplerinde sertleşmiş çapaklar görülebilir. Göz kapakları yağlı görünebilir ve gözlerde yanma, batma, sulanma veya kuruluk hissi olabilir.

Tedavi edilmediğinde kuru göz, kirpik dökülmesi, arpacık ve tekrarlayan göz enfeksiyonlarına yol açabilir. Bu nedenle düzenli göz kapağı hijyeni önemlidir.

Arpacık

Arpacık, göz kapağındaki yağ bezlerinin veya kirpik diplerinin enfeksiyonuna bağlı olarak gelişen ağrılı bir şişliktir. Üst veya alt göz kapağında görülebilir.

Genellikle bakteriyel enfeksiyon nedeniyle oluşur. Arpacıkta göz kapağında kızarıklık, hassasiyet, ağrı, şişlik ve çapaklanma görülebilir. Bazı durumlarda kirpik diplerinde sarımsı akıntı oluşabilir.

Arpacık çoğu zaman birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Ancak hızla büyüme, kanama, şiddetli ağrı veya görme etkilenmesi varsa doktora başvurulmalıdır.

Gözyaşı Kanallarının Tıkanması

Gözyaşı kanallarının tıkanması, gözyaşının normal şekilde burun boşluğuna akamamasına neden olur. Bu durumda gözde sulanma ve göz köşelerinde çapak birikimi oluşabilir.

Yenidoğan bebeklerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı sık görülebilir. Genellikle ilk aylarda kendiliğinden düzelir. Ancak uzun süre devam eden çapaklanma, kızarıklık veya şişlik varsa çocuk doktoru ya da göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

Yetişkinlerde gözyaşı kanalı tıkanıklığı; göz veya sinüs ameliyatları, enfeksiyonlar, travma veya bazı göz ilaçlarının kullanımına bağlı olarak gelişebilir.

Diğer Göz Enfeksiyonları

Gözde çapaklanmaya neden olabilecek diğer göz enfeksiyonları şunlardır:

• Göz uçuğu
• Fungal keratit
• Kornea ülseri
• Göz yüzeyi enfeksiyonları

Bu durumlarda çapaklanmaya göz ağrısı, ışığa hassasiyet, bulanık görme, kızarıklık ve batma hissi eşlik edebilir. Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

Gözde Çapaklanma Belirtileri Nelerdir?

Gözde çapaklanma, çoğu zaman sabah uyanıldığında göz kenarlarında biriken kuru mukusla fark edilir. Bu durum hafif ve kısa süreliyse genellikle normal kabul edilir.

Ancak çapaklanmanın yapısı ve rengi, altta yatan neden hakkında fikir verebilir.

Akıntı Türlerine Göre Çapaklanma

• Sulu çapak: Genellikle viral enfeksiyonlarda görülür. Viral konjonktivit belirtisi olabilir.
• Sarı veya beyaz mukus: Gözyaşı drenaj sisteminde enfeksiyon ya da tıkanıklık belirtisi olabilir.
• Yapışkan beyaz mukus: Alerjik konjonktivit ile ilişkili olabilir.
• Sarı mukus: Genellikle göz kapağı kenarlarında birikir ve arpacık belirtisi olabilir.
• Gri veya yeşil mukus: Bakteriyel enfeksiyona işaret edebilir. Göz kapaklarının yapışmasına neden olabilir.
• Sert ve kabuklu çapak: Blefarit belirtisi olabilir. Kirpik diplerinde kepek benzeri pullanma görülebilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler

Gözde çapaklanma aşağıdaki belirtilerle birlikte görülüyorsa bir göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır:

• Yeşil, sarı veya beyaz renkli yoğun akıntı
• Göz kapaklarının birbirine yapışması
• Gözleri açmada zorlanma
• Bulanık görme
• Gözde yabancı cisim hissi
• Işığa hassasiyet
• Gözde kızarıklık
• Göz kapağında şişlik
• Göz ağrısı
• Görme kaybı
• Kontakt lens kullanımı sırasında akıntı gelişmesi

Gözde Çapaklanma Nasıl Teşhis Edilir?

Gözde çapaklanma çok yoğun olduğunda, uzun sürdüğünde veya farklı belirtilerle birlikte görüldüğünde göz muayenesi yapılması gerekir.

Muayene sırasında gözün rengi, göz kapaklarının durumu, çapak ve akıntının yapısı, gözde kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve görme durumu değerlendirilir.

Doktor, çapaklanmanın alerji, enfeksiyon, kuru göz, blefarit veya gözyaşı kanalı tıkanıklığı gibi hangi nedene bağlı olduğunu belirlemek için detaylı göz muayenesi yapar. Gerekli durumlarda akıntı örneği alınarak laboratuvar incelemesi istenebilir.

Gözde Çapaklanma Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Gözde çapaklanmanın tedavisi, altta yatan nedene göre planlanır. Her çapaklanma tedavi gerektirmez. Ancak enfeksiyon, alerji veya göz kapağı iltihabı gibi durumlarda uygun tedavi uygulanmalıdır.

Konjonktivit Tedavisi

Viral konjonktivit genellikle kendiliğinden iyileşir. Bu süreçte gözleri rahatlatmak için suni gözyaşı damlaları ve soğuk kompres önerilebilir.

Bakteriyel konjonktivit durumunda antibiyotikli göz damlası veya merhem gerekebilir. Bu ilaçlar mutlaka doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Alerjik konjonktivit tedavisinde ise alerjenden uzak durmak, antihistaminik ilaçlar, suni gözyaşı damlaları ve soğuk kompres faydalı olabilir.

Blefarit Tedavisi

Blefarit tedavisinde en önemli adım göz kapağı hijyenidir. Göz kapaklarının düzenli olarak temizlenmesi, kirpik diplerindeki kabuklanmanın azaltılmasına yardımcı olur.

Ilık kompres, göz kapağı temizliği ve gerektiğinde doktor tarafından önerilen damla veya merhemler tedavide kullanılabilir. Blefarit kronik seyredebildiği için düzenli bakım önemlidir.

Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı Tedavisi

Tıkalı gözyaşı kanallarında çapakların temizlenmesi için temiz bir bez ve ılık su kullanılabilir. Göz çevresi nazikçe silinmelidir.

Bebeklerde gözyaşı kanalı masajı doktorun önerdiği şekilde uygulanabilir. Uzun süren veya enfeksiyonla seyreden durumlarda göz hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirme yapılmalıdır.

Arpacık Tedavisi

Arpacıkta en önemli nokta, şişliğin sıkılmamasıdır. Arpacığın sıkılması enfeksiyonun yayılmasına neden olabilir.

Ilık kompres, ağrı ve rahatsızlığın azalmasına yardımcı olabilir. Arpacık sık tekrarlıyorsa, büyüyorsa veya şiddetli ağrıya neden oluyorsa doktora başvurulmalıdır.

Gözde Çapaklanma Nasıl Önlenir?

Gözde çapaklanmayı önlemek ve enfeksiyon riskini azaltmak için hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.

Alınabilecek önlemler şunlardır:

• Gözlere dokunmadan önce eller yıkanmalıdır.
• Gözler doğrudan ovuşturulmamalıdır.
• Her göz için ayrı pamuk veya temiz bez kullanılmalıdır.
• Göz çevresi iç köşeden dışa doğru nazikçe silinmelidir.
• Havlu, makyaj malzemesi ve lens kabı başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
• Havlu ve nevresimler düzenli olarak yıkanmalıdır.
• Göz makyajı temizlenmeden uyunmamalıdır.
• Eski veya son kullanma tarihi geçmiş makyaj ürünleri kullanılmamalıdır.
• Kontakt lensler hijyen kurallarına uygun şekilde kullanılmalıdır.
• Gözde akıntı veya enfeksiyon varsa lens yerine gözlük tercih edilmelidir.

Kontakt lens kullanan kişilerde akıntı, kızarıklık veya ağrı gelişirse lens kullanımı bırakılmalı ve göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

Gözde çapaklanma, özellikle sabahları az miktarda görüldüğünde çoğu zaman normal bir durumdur. Ancak çapaklanmanın yoğunlaşması, renginin değişmesi, göz kapaklarının yapışması, kızarıklık, ağrı, şişlik veya görme bulanıklığı gibi belirtilerin eşlik etmesi altta yatan bir göz hastalığına işaret edebilir.

Konjonktivit, kuru göz sendromu, blefarit, arpacık ve gözyaşı kanalı tıkanıklığı gözde çapaklanmanın yaygın nedenleri arasındadır. Uzun süren veya tekrarlayan çapaklanmalarda doğru tanı ve tedavi için göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tanı ve tedavi için sağlık profesyoneline başvurunuz.