Canlı Destek
* Canlı desteğe bağlanmak için KVKK metnini onaylamanız gerekmektedir.
Diyabetik Dermopati Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavisi
Diyabetik dermopati, diyabeti bulunan kişilerde özellikle kaval kemiğinin ön yüzünde görülen, yuvarlak veya oval biçimli kahverengi lekelerle karakterize bir cilt durumudur. Halk arasında kaval kemiği lekeleri veya diyabet lekeleri olarak da adlandırılabilir.
Lekeler başlangıçta kırmızımsı kahverengi ve hafif pullu olabilir. Zamanla düzleşerek kahverengileşebilir ve cilt yüzeyinde hafif bir çöküntü bırakabilir. Genellikle ağrı, kaşıntı, akıntı veya açık yara oluşturmaz. Diyabetik dermopati kendi başına zararlı değildir ve çoğunlukla özel bir tedavi gerektirmez.
Bununla birlikte bacakta görülen her kahverengi leke diyabetik dermopati değildir. Dolaşım sorunları, mantar enfeksiyonları, staz dermatiti, pigmentli purpurik dermatoz, travma izleri ve nekrobiyozis lipoidika gibi farklı durumlar benzer bir görünüm oluşturabilir. Yeni, değişen, ağrılı, kaşıntılı veya yara hâline gelen lekelerin dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
İçindekiler
Diyabetik Dermopati Nedir?
Diyabetik dermopati, çoğunlukla diyabeti bulunan kişilerde ortaya çıkan, iyi huylu bir cilt bulgusudur. Tip 1 ve tip 2 diyabette görülebilir.
Lezyonlar en sık kaval kemiğinin ön tarafında oluşur. Daha seyrek olarak:
görülebilir. Genellikle iki bacakta da bulunur ancak lekelerin sayısı ve dağılımı iki tarafta tamamen aynı olmak zorunda değildir.
Diyabetik dermopati bulaşıcı değildir. Bir kişiden başka bir kişiye temasla geçmez ve mantar ya da bakteriyel enfeksiyon olarak değerlendirilmez.
Diyabetik Dermopati Nasıl Görünür?
Diyabetik dermopati lekelerinin tipik özellikleri şunlardır:
Lekelerin çapı değişebilir. Bir kişide birkaç küçük leke bulunabileceği gibi farklı zamanlarda yeni lekeler de ortaya çıkabilir. Eski lezyonlar solarken yenilerinin oluşması nedeniyle ciltte farklı renk ve gelişim dönemlerinde lekeler birlikte görülebilir.
Diyabetik dermopati lekeleri:
Bu özelliklerden biri varsa lekenin diyabetik dermopati dışında bir nedene bağlı olma ihtimali değerlendirilmelidir.
Diyabetik Dermopati Neden Oluşur?
Diyabetik dermopatinin kesin nedeni bilinmemektedir. Yüksek kan şekeri, ciltteki küçük damar ve sinirlerde meydana gelen değişiklikler, cildin travmaya verdiği yanıt ve yara iyileşmesindeki farklılıklar olası mekanizmalar arasında değerlendirilmektedir. Ancak bu açıklamaların hiçbiri bütün vakaları tek başına açıklamamaktadır.
Kaval kemiği bölgesinin darbelere, sürtünmeye, sıcak ve soğuk temasına daha açık olması nedeniyle küçük travmaların lekelerin oluşmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu ilişki kesin bir neden-sonuç bağlantısı olarak kanıtlanmış değildir.
“İnsülin direnci diyabetik dermopatinin temel nedenidir” şeklinde kesin bir ifade kullanmak doğru değildir. İnsülin direnci tip 2 diyabetin gelişiminde önemli olsa da diyabetik dermopatinin oluşum mekanizması henüz tam olarak açıklanamamıştır.
Kimlerde Daha Sık Görülür?
Diyabetik dermopati, diyabeti bulunan kişilerde sık karşılaşılan cilt bulgularından biridir. Araştırmalardaki oranlar tanı ölçütlerine ve incelenen hasta grubuna göre önemli ölçüde değişmektedir. Bu nedenle bütün diyabetli kişiler için geçerli tek bir görülme oranı vermek doğru değildir. Bazı dermatoloji kaynaklarında diyabetli kişilerin yaklaşık üçte birine kadarında görülebileceği belirtilmektedir.
Daha sık görülmesiyle ilişkilendirilen özellikler şunlardır:
Bu özellikler riskle ilişkili olabilir ancak diyabetik dermopatisi bulunan her kişide kötü kan şekeri kontrolü veya organ komplikasyonu bulunduğu anlamına gelmez.
Diyabetik Dermopati Zararlı mıdır?
Diyabetik dermopati kendi başına zararlı bir durum değildir. Lekeler çoğunlukla:
Bu nedenle tipik ve belirtisiz lezyonlar için çoğunlukla aktif tedavi uygulanmaz.
Ancak görüntünün iyi huylu olması, bacakta ortaya çıkan bütün lekelerin göz ardı edilebileceği anlamına gelmez. Diyabetli kişilerde enfeksiyonlar, iyileşmeyen yaralar ve dolaşım sorunları daha ciddi sonuçlara yol açabileceğinden yeni bir cilt değişikliğinin doğru tanımlanması önemlidir.
Diyabetik Dermopati Diyabetin Kötü Yönetildiğini mi Gösterir?
Her zaman değil. Diyabetik dermopati uzun süreli kan şekeri yüksekliği ve mikrovasküler komplikasyonlarla daha sık birlikte görülebilir. Ancak lekenin bulunması, kişinin kan şekerinin mutlaka kontrolsüz olduğu anlamına gelmez. Kan şekeri hedeflerinde olan kişilerde de diyabetik dermopati görülebilir.
Benzer şekilde, kan şekeri kontrolünün iyileştirilmesi mevcut lekelerin kesin olarak ortadan kalkmasını sağlamaz. Bazı lekeler zamanla solar, bazıları uzun süre kalabilir ve eskileri kaybolurken yeni lekeler oluşabilir. Mevcut çalışmalar glisemik kontrolün oluşmuş lezyonların seyrini ne ölçüde değiştirdiği konusunda kesin değildir.
Bununla birlikte kan şekerinin kişisel hedeflerde tutulması:
komplikasyonlarının önlenmesi veya geciktirilmesi açısından önemini korur. Diyabet tedavisi yalnızca cilt lekelerini gidermek amacıyla değil, genel sağlığı korumak için sürdürülmelidir.
Diyabet Komplikasyonlarıyla İlişkili midir?
Diyabetik dermopati; bazı çalışmalarda diyabetik nöropati, retinopati ve nefropati gibi mikrovasküler komplikasyonlarla daha sık birlikte görülmüştür. Bununla birlikte bu ilişki, dermopatisi bulunan her kişide bu komplikasyonların bulunduğunu kanıtlamaz.
Diyabetik dermopati fark edildiğinde kişinin rutin diyabet takiplerinin güncel olup olmadığı değerlendirilebilir. Sağlık ekibi kişisel duruma göre:
gözden geçirebilir.
Bu kontroller, yalnızca cilt lekesi bulunduğu için değil, diyabet bakımının standart bir parçası olarak planlanmalıdır.
Diyabetik Dermopati Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı çoğunlukla cildin görünümü ve hastanın sağlık öyküsü değerlendirilerek konulur. Dermatoloji uzmanı:
bakar.
Tipik lezyonlarda kan testi, görüntüleme veya deri biyopsisi genellikle gerekli değildir.
Deri biyopsisi gerekir mi?
Deri biyopsisi rutin olarak uygulanmaz. Görünüm tipik değilse veya farklı bir hastalıktan şüpheleniliyorsa küçük bir doku örneği alınması düşünülebilir.
Diyabetli kişilerde özellikle alt bacak bölgesindeki yaraların iyileşmesi gecikebileceğinden biyopsi kararı yarar ve risk değerlendirilerek verilmelidir.
Hangi Hastalıklarla Karışabilir?
Diyabetik dermopatiye benzeyen durumlar şunlardır:
Nekrobiyozis lipoidika
Çoğunlukla kaval kemiklerinde başlayan ancak diyabetik dermopati lekelerinden daha büyük, kabarık kenarlı ve parlak merkezli plaklar oluşturabilen bir hastalıktır. Lezyonlar sarımsı, kırmızımsı veya morumsu görünebilir; incelerek yara açılmasına neden olabilir.
Staz dermatiti
Toplardamar dolaşımının yetersizliğine bağlı olarak genellikle ayak bileği çevresinde kahverengi renk değişikliği, şişlik, kaşıntı ve cilt kalınlaşması oluşturabilir. Diyabetik dermopatiden farklı olarak bacak ödemi ve damar belirtileri eşlik edebilir.
Pigmentli purpurik dermatoz
Alt bacaklarda küçük kırmızı veya kahverengi noktalar şeklinde görülebilir. Kılcal damarlardan cilt içine kan sızmasıyla ilişkilidir ve dağılımı diyabetik dermopatiye benzeyebilir.
Mantar enfeksiyonu
Halka biçiminde genişleyen, kenarları daha belirgin, kaşıntılı ve pullu lezyonlara yol açabilir. Diyabetik dermopati mantar enfeksiyonu değildir ve mantar ilaçlarıyla tedavi edilmez.
Travma sonrası renk değişikliği
Çarpma, böcek ısırığı, çizik veya iltihap sonrası kalan koyu lekeler diyabetik dermopatiye benzeyebilir.
Dermatofibrom
Genellikle sert, küçük ve kahverengi bir cilt nodülüdür. Dokunulduğunda diyabetik dermopati lekelerine göre daha kabarık veya sert hissedilebilir.
Tanıdan emin olunamıyorsa kendi kendine kortizonlu veya mantar ilacı içeren krem kullanmak yerine dermatoloji değerlendirmesi alınmalıdır.
Diyabetik Dermopati Nasıl Tedavi Edilir?
Diyabetik dermopatinin kanıtlanmış ve özel bir tedavisi bulunmamaktadır. Lezyonlar iyi huylu ve çoğunlukla belirtisiz olduğu için tedavi genellikle gerekli değildir.
Lekeler yaklaşık bir ila iki yıl içinde solabilir. Ancak bazı lekeler daha uzun süre kalabilir ve eski lezyonlar kaybolurken yenileri oluşabilir.
Nemlendirici kullanılabilir mi?
Nemlendiriciler diyabetik dermopatiyi ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte çevredeki ciltte kuruluk veya pullanma varsa kokusuz bir nemlendirici cildin daha rahat ve esnek kalmasına yardımcı olabilir.
Nemlendirici:
doktor önerisi olmadan uygulanmamalıdır.
Kortizonlu krem kullanılır mı?
Tipik diyabetik dermopati iltihaplı, ağrılı veya kaşıntılı bir hastalık değildir. Bu nedenle kortizonlu kremler standart tedavi olarak önerilmez.
Kaşıntı veya belirgin kızarıklık varsa öncelikle tanının doğru olup olmadığı değerlendirilmelidir. Kaşıntı, mantar enfeksiyonu, egzama, staz dermatiti veya farklı bir hastalığa işaret edebilir.
Retinoid krem kullanılır mı?
Topikal retinoidlerin diyabetik dermopati için etkili ve standart bir tedavi olduğunu gösteren yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır. Bu ürünler tahriş, kızarıklık ve güneşe hassasiyet oluşturabileceğinden doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Kozmetik olarak kapatılabilir mi?
Kişi lekelerin görünümünden rahatsız oluyorsa cilde uygun kapatıcı ürünler kullanılabilir. Ürün:
uygulanmalıdır. Kozmetik kapatma lezyonu tedavi etmez ancak görünümle ilgili rahatsızlığı azaltabilir.
Diyabetik Dermopati Önlenebilir mi?
Diyabetik dermopatinin kesin nedeni bilinmediği için bütün vakaları önleyen kanıtlanmış bir yöntem yoktur. Kan şekerinin iyi yönetilmesi genel diyabet komplikasyonlarının azaltılmasına yardımcı olsa da dermopatinin oluşmasını kesin olarak engellediği veya mevcut lekeleri ortadan kaldırdığı söylenemez.
Cildi küçük travmalardan korumak amacıyla:
yararlı olabilir.
Bu önlemler dermopati oluşmayacağını garanti etmez ancak diyabette daha ciddi cilt sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.
Diyabet Hastaları Cilt Bakımında Nelere Dikkat Etmelidir?
Cildi düzenli kontrol edin
Özellikle ayaklar, parmak araları, topuklar ve bacaklar her gün:
açısından kontrol edilmelidir. Ayağın altını görmek zor ise ayna veya bir yakının desteği kullanılabilir.
Ilık su kullanın
Çok sıcak su cildin kurumasını artırabilir. Diyabete bağlı duyu kaybı bulunan kişiler suyun sıcaklığını doğru algılayamayabilir ve fark etmeden yanık gelişebilir.
Nazik temizleyici tercih edin
Sert sabunlar ve yoğun parfümlü ürünler cilt bariyerini tahriş edebilir. Ilık su ve hassas ciltlere uygun nazik temizleyiciler kullanılabilir.
Cildi nemlendirin
Banyodan sonra cilt hafif nemliyken parfümsüz krem veya merhem uygulanabilir. Parmak aralarının nemli bırakılmaması mantar enfeksiyonu riskini azaltmaya yardımcı olur.
Yaraları geciktirmeden temizleyin
Küçük kesikler sabun ve suyla temizlenebilir ve uygun bir pansumanla kapatılabilir. Antibiyotikli krem yalnızca sağlık profesyoneli önerdiğinde kullanılmalıdır. İyileşmeyen veya kötüleşen yaralar tıbbi değerlendirme gerektirir.
Ayakkabı seçimine dikkat edin
Ayağı sıkan, sürtünme ve baskı oluşturan ayakkabılar cilt bütünlüğünü bozabilir. Ayakkabının içinde taş veya yabancı cisim bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Diyabetik Dermopati Hakkında Yaygın Yanılgılar
“Bacaklardaki her kahverengi leke diyabetik dermopatidir.”
Yanlış. Dolaşım bozuklukları, mantar, travma, ilaçlar ve farklı deri hastalıkları benzer lekeler oluşturabilir.
“Diyabetik dermopati diyabetin kötü yönetildiğini kesin olarak gösterir.”
Yanlış. Uzun süreli yüksek kan şekeri ve mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkili olabilir ancak iyi kontrol edilen diyabette de görülebilir.
“Diyabetik dermopatinin temel nedeni insülin direncidir.”
Kanıtlanmamıştır. Kesin neden bilinmemektedir. Küçük damar ve sinir değişiklikleriyle yerel travmanın rol oynayabileceği düşünülmektedir.
“Lekeler cilt kanserine dönüşür.”
Yanlış. Tipik diyabetik dermopati iyi huyludur ve cilt kanserine dönüşmez.
“Kortizonlu krem lekeleri geçirir.”
Yanlış. Kortizonlu kremler diyabetik dermopatinin standart tedavisi değildir. Kaşıntı veya iltihap varsa farklı bir hastalık araştırılmalıdır.
“Kan şekeri düzelince lekeler hemen kaybolur.”
Yanlış. Lekeler zaman içinde solabilir ancak kan şekerinin düzelmesi mevcut lezyonların hemen veya kesin biçimde geçmesini sağlamaz.
“Diyabetik dermopati bulaşıcıdır.”
Yanlış. Enfeksiyon değildir ve başka bir kişiye bulaşmaz.
“Lekeler zararsız olduğundan hiçbir zaman doktora gösterilmemelidir.”
Yanlış. İlk kez ortaya çıkan, değişen veya tipik olmayan lekelerin doğru tanı için değerlendirilmesi gerekir. Diyabet tanısı bulunmayan bir kişide benzer kaval kemiği lekeleri görülmesi hâlinde kan şekeri değerlendirmesi de düşünülebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda aile hekimi, iç hastalıkları, endokrinoloji veya dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır:
Diyabetik dermopati genellikle ağrısızdır. Ağrı, açık yara veya enfeksiyon bulguları başka bir sorunu düşündürür.
Hangi Durumlarda Acil Değerlendirme Gerekir?
Diyabetik dermopatinin kendisi acil bir hastalık değildir. Ancak aşağıdaki belirtiler ciddi enfeksiyon, dolaşım sorunu veya diyabetik ayak komplikasyonunu düşündürebilir:
