Boksör Kırığı Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Boksör Kırığı Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Boksör Kırığı Nedir Belirtileri Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri

Boksör kırığı, genellikle elin sert bir yüzeye çarpması veya yumruk atma sırasında oluşan el tarak kemiği kırığıdır. En sık serçe parmağın altında yer alan beşinci metakarp kemiğinde görülür. Adı boksör kırığı olsa da yalnızca boks yapan kişilerde ortaya çıkmaz; düşme, çarpma, kavga, spor yaralanmaları veya kazalar sonucunda da gelişebilir.

Boksör kırığı; elin dış kenarında ağrı, şişlik, morarma, hareket kısıtlılığı ve şekil bozukluğu gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Kırığın yerine, derecesine ve kemiklerin hizalanma durumuna göre tedavi alçı, atel, fizik tedavi veya cerrahi yöntemlerle planlanabilir.

İçindekiler

• Boksör Kırığı Nedir?
• Boksör Kırığı Belirtileri Nelerdir?
• Boksör Kırığı Neden Olur?
• Boksör Kırığı Nasıl Teşhis Edilir?
• Boksör Kırığı Nasıl Tedavi Edilir?
• Boksör Kırığı İyileşme Süreci
• Boksör Kırığı Sonrası Fizik Tedavi
• Boksör Kırığı Tekrarlar mı?
• Sık Sorulan Sorular

Boksör Kırığı Nedir?

Boksör kırığı, el tarak kemiklerinden biri olan metakarp kemiğinin kırılmasıdır. Genellikle serçe parmağın altında bulunan beşinci metakarp kemiğinde görülür. Bu bölge, yumruk atma sırasında darbenin büyük kısmını karşılayabildiği için kırılmaya yatkındır.

Bu kırık çoğunlukla sert bir cisme yumruk atma sonucu oluşur. Ancak düşme, trafik kazası, spor yaralanmaları veya elin sert bir yüzeye çarpması da boksör kırığına neden olabilir. Kırığın şiddeti; darbenin gücüne, elin pozisyonuna, kemik yapısına ve yaralanma mekanizmasına göre değişebilir.

Boksör kırığı erken dönemde değerlendirilmezse yanlış kaynama, parmak hizasında bozulma, kavrama gücünde azalma veya hareket kısıtlılığı gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle el yaralanmalarında ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulması önemlidir.

Boksör Kırığı Belirtileri Nelerdir?

Boksör kırığı belirtileri genellikle yaralanmadan hemen sonra ortaya çıkar. Ağrı, şişlik ve morarma en sık görülen bulgulardır. Bazı kişilerde elin şekli değişebilir veya serçe parmak hareket ettirildiğinde ağrı artabilir.

Boksör kırığı belirtileri şunlardır:

• Elin dış kenarında ağrı
• Serçe parmak altında hassasiyet
• Şişlik
• Morarma
• Yumruk yaparken ağrı
• Parmak hareketlerinde kısıtlılık
• Elin şeklinde bozulma
• Serçe parmağın içe doğru dönmesi
• Kavrama gücünde azalma
• Kırık bölgesine dokunmakla ağrı
• El üzerinde çıkıntı veya çökme görünümü
• Uyuşma veya karıncalanma

Uyuşma, parmaklarda soğukluk, ciddi şekil bozukluğu veya açık yara varsa acil değerlendirme gerekebilir.

El ve Parmaklarda Ağrı

Boksör kırığında ağrı genellikle elin dış tarafında, serçe parmak hizasında hissedilir. Yumruk yapmaya çalışmak, bir nesneyi kavramak veya kırık bölgesine dokunmak ağrıyı artırabilir.

Ağrı hafif başlayıp zamanla artabileceği gibi, yaralanma anında şiddetli de olabilir. Ağrının devam etmesi veya el hareketlerinin belirgin şekilde kısıtlanması kırık açısından değerlendirilmelidir.

Şişlik ve Morarma

Kırık sonrası el bölgesinde doku içi kanama ve ödem gelişebilir. Bu durum şişlik ve morarmaya neden olur. Şişlik, parmak hareketlerini zorlaştırabilir ve elde gerginlik hissi oluşturabilir.

Morarma yalnızca kırık bölgesinde değil, parmaklara veya el sırtına doğru da yayılabilir.

Parmak Hareketlerinde Kısıtlılık

Boksör kırığı olan kişilerde serçe parmağı hareket ettirmek, yumruk yapmak veya nesne kavramak zorlaşabilir. Kırığın derecesine göre hareket kısıtlılığı hafif ya da belirgin olabilir.

Parmakların yumruk yaparken üst üste binmesi veya serçe parmağın farklı yöne dönmesi, kemik hizasında bozulma olabileceğini gösterebilir.

Elin Şeklinde Bozulma

Bazı boksör kırıklarında elin dış kenarında çökme, çıkıntı veya parmak hizasında değişiklik görülebilir. Serçe parmak ekleminin daha basık görünmesi de boksör kırığında karşılaşılabilecek bulgulardan biridir.

Şekil bozukluğu varsa kırığın yer değiştirmiş olma ihtimali değerlendirilmelidir.

Boksör Kırığı Neden Olur?

Boksör kırığı genellikle elin kapalı yumruk pozisyonundayken sert bir yüzeye çarpması sonucu oluşur. Darbenin kuvveti metakarp kemiğine iletilir ve kemikte çatlak ya da kırık meydana gelebilir.

Boksör kırığına neden olabilecek durumlar şunlardır:

• Sert bir zemine yumruk atmak
• Kavga sırasında elin darbe alması
• Boks, kick boks veya dövüş sporları
• Yanlış yumruk tekniği
• Spor yaralanmaları
• Düşme sırasında elin yere çarpması
• Trafik kazaları
• İş kazaları
• Elin sert bir cisme sıkışması
• Kemik yoğunluğunu azaltan durumlar

Doğru teknik kullanılmadan yapılan yumruk atma hareketleri, el kemiklerine binen yükü artırabilir. Bu nedenle dövüş sporlarıyla ilgilenen kişilerde koruyucu ekipman ve doğru teknik önemlidir.

Spor Yaralanmaları

Boksör kırığı en çok dövüş sporlarıyla ilişkilendirilse de farklı spor aktivitelerinde de görülebilir. Basketbol, futbol, hentbol veya temas sporlarında elin sert bir darbeye maruz kalması kırığa yol açabilir.

Spor sırasında eldiven, bandaj veya koruyucu ekipman kullanımı yaralanma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Kazalar ve Düşmeler

Düşme sırasında kişinin refleks olarak elini yere koyması, metakarp kemiklerine yük bindirebilir. Bu durum özellikle elin yanlış açıyla zemine çarpması halinde kırıkla sonuçlanabilir.

Trafik kazaları, iş kazaları ve ev içi düşmeler de boksör kırığı nedenleri arasında yer alabilir.

Boksör Kırığı Nasıl Teşhis Edilir?

Boksör kırığı tanısı, fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konur. Hekim, elin görünümünü, şişlik ve hassasiyet bölgelerini, parmak hareketlerini ve kavrama gücünü değerlendirir.

Tanıda kullanılabilecek yöntemler şunlardır:

• Fizik muayene
• El ve parmak hareketlerinin değerlendirilmesi
• Duyu ve dolaşım kontrolü
• Röntgen
• Gerekli durumlarda bilgisayarlı tomografi
• Nadir durumlarda MR

Çoğu boksör kırığında röntgen tanı için yeterlidir. Röntgen ile kırığın yeri, açılanma derecesi, kemiklerin kayıp kaymadığı ve eklem yüzeyinin etkilenip etkilenmediği değerlendirilebilir.

Boksör Kırığı Nasıl Tedavi Edilir?

Boksör kırığı tedavisi kırığın tipine, kemiklerin hizasına, açılanma derecesine, kişinin yaşına, el kullanım ihtiyacına ve eşlik eden yaralanmalara göre planlanır.

Tedavi seçenekleri şunlardır:

• Atel uygulaması
• Alçı tedavisi
• Kapalı redüksiyon
• Ağrı kontrolü
• Cerrahi tedavi
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon
• Kontrol röntgenleri
• El egzersizleri

Her boksör kırığı ameliyat gerektirmez. Kemik uçları fazla yer değiştirmemişse ve parmak hizasında belirgin bozulma yoksa atel veya alçı tedavisi yeterli olabilir.

Atel ve Alçı Tedavisi

Yer değiştirmemiş veya uygun pozisyona getirilebilen kırıklarda atel veya alçı kullanılabilir. Bu yöntemle kırık kemik sabitlenir ve kaynama süreci desteklenir.

Atel veya alçı süresi kırığın durumuna göre değişir. Genellikle birkaç hafta sabitleme gerekebilir. Bu süreçte elin yükten korunması, alçının ıslatılmaması ve kontrol randevularına gidilmesi önemlidir.

Kapalı Redüksiyon

Kemiklerde hafif kayma veya açılanma varsa hekim kırığı cerrahi kesi yapmadan uygun pozisyona getirebilir. Bu işleme kapalı redüksiyon denir. Ardından atel veya alçı uygulanabilir.

Kırığın tekrar kayıp kaymadığını takip etmek için kontrol röntgenleri istenebilir.

Cerrahi Tedavi

Bazı boksör kırıklarında cerrahi tedavi gerekebilir. Özellikle kemik uçlarının belirgin şekilde yer değiştirdiği, parmak hizasında dönme bozukluğu olduğu, açık kırık geliştiği veya eklem yüzeyinin etkilendiği durumlarda ameliyat değerlendirilebilir.

Cerrahi tedavide kırık kemikler uygun hizaya getirilir ve tel, vida, plak veya pin gibi materyallerle sabitlenebilir. Ameliyat sonrası bir süre atel kullanılabilir ve iyileşme sürecinde fizik tedavi gerekebilir.

Boksör Kırığı İyileşme Süreci

Boksör kırığında iyileşme süresi kırığın şiddetine, tedavi yöntemine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Basit kırıklarda kemik kaynaması birkaç hafta içinde başlayabilir. Elin tam fonksiyonuna dönmesi ise daha uzun sürebilir.

İyileşme sürecini etkileyen faktörler şunlardır:

• Kırığın yeri
• Kırığın yer değiştirme derecesi
• Eklem yüzeyinin etkilenip etkilenmediği
• Tedaviye başlama zamanı
• Alçı veya atel kullanımına uyum
• Sigara kullanımı
• Diyabet veya kemik sağlığını etkileyen hastalıklar
• Fizik tedaviye uyum

Tedavi sürecinde ağır kaldırmak, darbeye maruz kalmak veya hekim önerisi olmadan spora dönmek iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir.

Boksör Kırığı Sonrası Fizik Tedavi

Atel veya alçı çıkarıldıktan sonra elde sertlik, güçsüzlük ve hareket kısıtlılığı olabilir. Fizik tedavi ve egzersizler, el fonksiyonlarının yeniden kazanılmasına yardımcı olabilir.

Fizik tedavi sürecinde şu çalışmalar yapılabilir:

• Parmak hareket açıklığı egzersizleri
• El bileği egzersizleri
• Kavrama egzersizleri
• Esnetme çalışmaları
• Kas güçlendirme egzersizleri
• İnce motor beceri çalışmaları
• Günlük aktivitelere dönüş eğitimi

Egzersizler mutlaka hekim veya fizyoterapist önerisine göre yapılmalıdır. Erken ve kontrolsüz yüklenme kırığın iyileşmesini olumsuz etkileyebilir.

Günlük Hayata Dönüş

Günlük hayata dönüş süresi yapılan işe, kırığın şiddetine ve tedavi yöntemine göre değişir. Masa başı işler daha erken dönemde yapılabilirken, el gücü gerektiren işlerde daha uzun süre beklemek gerekebilir.

Sporcuların dövüş sporlarına veya temas sporlarına dönüşü hekim onayıyla olmalıdır. Koruyucu eldiven, bandaj ve doğru teknik kullanımı tekrar yaralanma riskini azaltabilir.

Boksör Kırığı Tekrarlar mı?

Boksör kırığı doğru şekilde tedavi edildiğinde aynı bölgede tekrar kırık oluşması şart değildir. Ancak el yeniden sert darbeye maruz kalırsa aynı kemik veya farklı metakarp kemikleri tekrar kırılabilir.

Tekrar riskini azaltmak için:

• Sert cisimlere yumruk atmaktan kaçınmak
• Dövüş sporlarında doğru teknik öğrenmek
• Koruyucu ekipman kullanmak
• El ve bilek kaslarını güçlendirmek
• Öfke kontrolü ve güvenli davranış alışkanlıklarına dikkat etmek
• İyileşmeden spora dönmemek

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda ortopedi ve travmatoloji uzmanına veya acil servise başvurulmalıdır:

• El travması sonrası şiddetli ağrı
• Şişlik ve morarma
• El veya parmakta şekil bozukluğu
• Yumruk yapamama
• Serçe parmakta dönme veya hizalanma bozukluğu
• Uyuşma veya karıncalanma
• Parmaklarda soğukluk veya renk değişimi
• Açık yara veya kemik görünümü
• Ağrının birkaç gün içinde azalmaması
• Kavrama gücünde belirgin azalma

El kırıkları erken değerlendirilirse tedavi planı daha doğru yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Boksör kırığı nedir?

Boksör kırığı, genellikle serçe parmağın altında bulunan beşinci metakarp kemiğinin kırılmasıdır. Çoğunlukla yumruk atma veya elin sert bir zemine çarpması sonucu oluşur.

Boksör kırığı sadece boks yapanlarda mı görülür?

Hayır. Boksör kırığı yalnızca boks yapan kişilerde görülmez. Sert bir cisme yumruk atma, düşme, spor yaralanması veya kazalar sonucunda herkeste ortaya çıkabilir.

Boksör kırığı belirtileri nelerdir?

Elin dış kenarında ağrı, şişlik, morarma, serçe parmak hareketlerinde kısıtlılık, yumruk yaparken ağrı ve elin şeklinde bozulma boksör kırığı belirtileri arasında yer alır.

Boksör kırığı nasıl anlaşılır?

Şüphe fizik muayene ile değerlendirilir, kesin tanı çoğunlukla röntgen ile konur. Röntgen kırığın yeri ve kemiklerin hizalanması hakkında bilgi verir.

Boksör kırığı alçıya alınır mı?

Evet. Yer değiştirmemiş veya uygun pozisyona getirilebilen kırıklarda alçı ya da atel tedavisi uygulanabilir.

Boksör kırığı ameliyat gerektirir mi?

Her boksör kırığı ameliyat gerektirmez. Ancak kemik uçları belirgin kaymışsa, parmakta dönme bozukluğu varsa, açık kırık oluşmuşsa veya eklem etkilenmişse cerrahi tedavi gerekebilir.

Boksör kırığı kaç haftada iyileşir?

İyileşme süresi kırığın derecesine ve tedavi yöntemine göre değişir. Kemik kaynaması genellikle birkaç hafta içinde başlar; elin tam fonksiyonuna dönmesi daha uzun sürebilir.

Boksör kırığı sonrası fizik tedavi gerekir mi?

Bazı kişilerde atel veya alçı çıkarıldıktan sonra hareket kısıtlılığı ve güçsüzlük görülebilir. Bu durumda fizik tedavi ve egzersiz programı önerilebilir.

Boksör kırığı yanlış kaynarsa ne olur?

Yanlış kaynama elin şeklinde bozulma, kavrama gücünde azalma, parmak hizasında bozukluk ve hareket kısıtlılığına neden olabilir. Bu durumda ek tedavi gerekebilir.

Boksör kırığı olan kişi spor yapabilir mi?

Kırık iyileşmeden temas sporlarına veya ağırlık gerektiren aktivitelere dönülmemelidir. Spora dönüş zamanı hekim kontrolüne göre belirlenmelidir.

Boksör kırığında evde ne yapılabilir?

İlk aşamada el dinlendirilmeli, yük verilmemeli, şişliği azaltmak için soğuk uygulama yapılabilir ve el kalp seviyesinden yukarıda tutulabilir. Ancak kırık şüphesi varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Boksör kırığı tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi edilmeyen kırıklar yanlış kaynama, kalıcı şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı ve kavrama gücünde azalma gibi sorunlara yol açabilir.

Boksör kırığı, çoğunlukla beşinci metakarp kemiğinde görülen ve elin sert bir yüzeye çarpması ya da yumruk atma sonucu oluşan bir kırık türüdür. Ağrı, şişlik, morarma, hareket kısıtlılığı ve el şeklinde bozulma en sık görülen belirtilerdir. Tanı genellikle fizik muayene ve röntgen ile konur. Tedavi; kırığın durumuna göre atel, alçı, kapalı redüksiyon, cerrahi veya fizik tedavi ile planlanabilir. El fonksiyonlarının korunması için erken değerlendirme ve tedavi sürecine uyum önemlidir.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tanı, tedavi ve rehabilitasyon planı için ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır.