Boğaz Reflüsü Nedir Laringofarengeal Reflü Belirtileri ve Tedavisi

Boğaz Reflüsü Nedir Laringofarengeal Reflü Belirtileri ve Tedavisi

Boğaz Reflüsü Nedir Laringofarengeal Reflü Belirtileri ve Tedavisi

Boğaz reflüsü, tıbbi adıyla laringofarengeal reflü, mide içeriğinin yemek borusundan yukarı çıkarak boğaz, yutak ve gırtlak bölgesine ulaşmasıyla ortaya çıkan bir reflü türüdür. Mide asidi ve sindirim enzimleri bu hassas bölgelerde tahrişe neden olabilir. Bu nedenle ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, kronik öksürük, sık boğaz temizleme ihtiyacı ve yutma güçlüğü gibi şikâyetler görülebilir.

Boğaz reflüsü, klasik mide reflüsünden farklı olarak her zaman mide yanması veya ekşime şikâyetiyle seyretmeyebilir. Bu nedenle “sessiz reflü” olarak da adlandırılır. Belirtiler uzun süre devam ederse kulak burun boğaz veya gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi önerilir.

İçindekiler

• Boğaz Reflüsü Nedir?
• Boğaz Reflüsü Neden Olur?
• Boğaz Reflüsü Belirtileri Nelerdir?
• Boğaz Reflüsü Nasıl Teşhis Edilir?
• Boğaz Reflüsü Nasıl Tedavi Edilir?
• Boğaz Reflüsüne Ne İyi Gelir?
• Boğaz Reflüsü ve Mide Reflüsü Arasındaki Fark Nedir?
• Boğaz Reflüsü Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
• Sık Sorulan Sorular

Boğaz Reflüsü Nedir?

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yemek borusunu aşarak boğaz ve gırtlak bölgesine kadar ulaşmasıdır. Tıbbi olarak laringofarengeal reflü olarak adlandırılır. Mide asidi, pepsin gibi sindirim enzimleri ve mide içeriği, boğaz dokusu ve ses telleri üzerinde tahrişe yol açabilir.

Boğaz ve gırtlak bölgesi, mide asidine karşı yemek borusuna göre daha hassastır. Bu nedenle az miktarda reflü bile bazı kişilerde belirgin boğaz şikâyetlerine neden olabilir. Boğaz reflüsü olan kişilerde mide yanması her zaman görülmeyebilir. Bu durum tanının gecikmesine veya şikâyetlerin alerji, geniz akıntısı, farenjit ya da ses teli sorunlarıyla karıştırılmasına neden olabilir.

Boğaz reflüsü özellikle sesini yoğun kullanan kişilerde, öğretmenlerde, çağrı merkezi çalışanlarında, şarkıcılarda ve sık konuşma gerektiren meslek gruplarında daha belirgin şikâyetlere yol açabilir.

Boğaz Reflüsü Neden Olur?

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yukarı kaçmasını engelleyen kapakçık sistemlerinin yeterince çalışmaması veya mide basıncının artması sonucu gelişebilir. Yemek borusunun alt ve üst kısmında bulunan sfinkter adı verilen kapakçıklar normalde mide içeriğinin yukarı çıkmasını önlemeye yardımcı olur. Bu mekanizmaların zayıflaması reflüye zemin hazırlayabilir.

Boğaz reflüsüne neden olabilecek faktörler şunlardır:

• Fazla kilo veya obezite
• Geç saatte yemek yeme
• Yemekten sonra hemen uzanma
• Yağlı ve kızartılmış gıdaların sık tüketilmesi
• Baharatlı yiyecekler
• Asitli gıdalar
• Kafeinli içecekler
• Gazlı içecekler
• Sigara kullanımı
• Alkol tüketimi
• Stres
• Gebelik
• Mide fıtığı
• Hızlı yemek yeme
• Büyük porsiyonlarla beslenme
• Dar kıyafetler veya karın içi basıncı artıran durumlar

Her kişide tetikleyici gıdalar ve alışkanlıklar farklı olabilir. Bu nedenle belirtileri artıran durumların takip edilmesi tedavi sürecine yardımcı olabilir.

Boğaz Reflüsü Belirtileri Nelerdir?

Boğaz reflüsü belirtileri klasik mide reflüsünden farklı olabilir. Bazı kişilerde mide yanması hiç görülmezken, boğaz ve sesle ilgili şikâyetler ön planda olabilir.

Boğaz reflüsü belirtileri şunlardır:

• Ses kısıklığı
• Seste kalınlaşma veya çatallaşma
• Sabahları ses açılmasında zorluk
• Kronik öksürük
• Boğazda takılma hissi
• Boğazda yumru hissi
• Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
• Yutma güçlüğü
• Boğaz ağrısı
• Boğazda yanma veya gıcık hissi
• Geniz akıntısı hissi
• Ağız kokusu
• Ağızda acı veya ekşi tat
• Burun arkasında yanma hissi
• Kulakta dolgunluk hissi
• Nefeste kötü koku
• Geceleri öksürük
• Sabahları artan boğaz şikâyetleri

Bu belirtiler yalnızca boğaz reflüsüne özgü değildir. Alerji, sinüzit, geniz akıntısı, astım, enfeksiyonlar, ses teli hastalıkları ve bazı akciğer hastalıkları da benzer şikâyetlere neden olabilir. Bu nedenle uzun süren belirtilerde uzman değerlendirmesi gerekir.

Boğaz Reflüsü Nasıl Teşhis Edilir?

Boğaz reflüsü tanısı hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerekli görülen testler birlikte değerlendirilerek konur. Tanı sürecinde kulak burun boğaz uzmanı, gastroenteroloji uzmanı veya ilgili hekimler birlikte değerlendirme yapabilir.

Boğaz reflüsü tanısında kullanılabilecek yöntemler şunlardır:

• Ayrıntılı hasta öyküsü
• Boğaz ve gırtlak muayenesi
• Laringoskopi
• Endoskopi
• 24 saatlik pH ölçümü
• İmpedans-pH ölçümü
• Ses tellerinin değerlendirilmesi
• Gerekli durumlarda alerji veya sinüzit değerlendirmesi

Her hastada tüm testler gerekmez. Hangi testlerin yapılacağı şikâyetlerin süresine, şiddetine, muayene bulgularına ve tedaviye yanıta göre belirlenir.

Hasta Öyküsü ve Muayene

Hekim, ses kısıklığı, öksürük, boğaz temizleme ihtiyacı, yutma güçlüğü, mide yanması, beslenme alışkanlıkları ve şikâyetlerin hangi durumlarda arttığını sorgular. Şikâyetlerin sabah saatlerinde mi, yemeklerden sonra mı veya yatarken mi arttığı tanı açısından yol gösterici olabilir.

Laringoskopi

Laringoskopi, gırtlak ve ses tellerinin özel kamera sistemleriyle görüntülenmesidir. Bu işlemle ses tellerinde kızarıklık, ödem, tahriş veya reflüyle ilişkili olabilecek değişiklikler değerlendirilebilir.

Laringoskopi bulguları tek başına her zaman kesin tanı koydurmayabilir; ancak boğaz reflüsü şüphesini destekleyebilir ve başka hastalıkların ayırt edilmesine yardımcı olabilir.

pH ve İmpedans Ölçümü

24 saatlik pH ölçümü, yemek borusuna kaçan asit miktarını değerlendirmek için kullanılabilir. İmpedans-pH ölçümü ise yalnızca asitli değil, asitli olmayan mide içeriğinin yukarı kaçışını da değerlendirebilir.

Tedaviye rağmen şikâyetleri süren kişilerde bu testler daha ayrıntılı bilgi sağlayabilir.

Boğaz Reflüsü Nasıl Tedavi Edilir?

Boğaz reflüsü tedavisinde amaç mide içeriğinin boğaz bölgesine kaçışını azaltmak, boğaz tahrişini hafifletmek ve belirtilerin tekrarını önlemeye yardımcı olmaktır. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde ilaç tedavisinin birlikte uygulanmasıyla planlanır.

Boğaz reflüsü tedavisinde kullanılan yaklaşımlar şunlardır:

• Beslenme düzeninin değiştirilmesi
• Geç saatte yemekten kaçınma
• Kilo kontrolü
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Yatak başını yükseltme
• Proton pompa inhibitörü ilaçlar
• H2 reseptör blokerleri
• Antasitler
• Aljinat içeren ürünler
• Ses hijyeni önerileri
• Gerekli durumlarda gastroenterolojik değerlendirme
• Seçilmiş vakalarda cerrahi tedavi

İlaç tedavisi hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Reflü ilaçlarının süresi, dozu ve uygunluğu kişinin sağlık durumuna göre belirlenir.

İlaç Tedavisi

Boğaz reflüsünde bazı hastalarda mide asidini azaltmaya yönelik ilaçlar kullanılabilir. Proton pompa inhibitörleri, H2 reseptör blokerleri, antasitler veya aljinat içeren ürünler hekim tarafından önerilebilir.

Her hastada ilaç yanıtı aynı değildir. Bazı kişilerde yaşam tarzı değişiklikleri tedavinin en önemli kısmını oluşturur. İlaçların uzun süreli kullanımı hekim kontrolünde olmalıdır.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Boğaz reflüsünde yaşam tarzı düzenlemeleri tedavinin temel parçalarından biridir. Sadece ilaç kullanmak, tetikleyici alışkanlıklar devam ediyorsa yeterli olmayabilir.

Boğaz reflüsünü azaltmaya yardımcı olabilecek öneriler şunlardır:

• Yemekten sonra en az 2-3 saat uzanmamak
• Akşam yemeklerini daha erken tüketmek
• Büyük porsiyonlardan kaçınmak
• Yavaş yemek yemek
• Yağlı ve kızartılmış gıdaları azaltmak
• Baharatlı yiyecekleri sınırlamak
• Kafeinli içecekleri azaltmak
• Gazlı içeceklerden kaçınmak
• Sigara kullanmamak
• Alkol tüketimini sınırlamak veya bırakmak
• Fazla kilo varsa kilo kontrolü sağlamak
• Yatarken baş kısmını hafif yükseltmek
• Dar kıyafetlerden kaçınmak
• Stres yönetimine dikkat etmek

Boğaz Reflüsüne Ne İyi Gelir?

Boğaz reflüsünde belirtileri hafifletmeye yardımcı olabilecek bazı günlük önlemler vardır. Bu öneriler tıbbi tedavinin yerine geçmez; ancak tedavi sürecini destekleyebilir.

Boğaz reflüsüne iyi gelebilecek destekleyici uygulamalar şunlardır:

• Ilık su tüketmek
• Geç saatlerde yemek yememek
• Küçük ve sık öğünler tercih etmek
• Yemekten sonra yürüyüş gibi hafif aktiviteler yapmak
• Boğazı zorlayan yüksek sesle konuşmadan kaçınmak
• Sesi uzun süre kullanmak gerekiyorsa aralar vermek
• Yeterli su içmek
• Reflüyü tetikleyen yiyecekleri not etmek
• Yatak başını yükseltmek
• Hekimin önerdiği ilaçları düzenli kullanmak

Boğazda sürekli yanma, yutma güçlüğü, kilo kaybı, kanlı balgam, ilerleyen ses kısıklığı veya nefes darlığı varsa gecikmeden hekim değerlendirmesi gerekir.

Boğaz Reflüsü ve Mide Reflüsü Arasındaki Fark Nedir?

Boğaz reflüsü ve mide reflüsü benzer mekanizmalarla gelişse de belirtiler ve etkilenen bölgeler açısından farklılık gösterebilir.

Mide reflüsü, tıbbi adıyla gastroözofageal reflü hastalığı, mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasıyla oluşur. Genellikle göğüste yanma, mide ekşimesi, ağıza acı su gelmesi ve hazımsızlık gibi belirtilerle seyreder.

Boğaz reflüsü ise mide içeriğinin daha yukarı çıkarak yutak ve gırtlak bölgesine ulaşmasıyla ortaya çıkar. Bu durumda ses kısıklığı, boğaz temizleme ihtiyacı, kronik öksürük ve boğazda takılma hissi daha belirgin olabilir.

Temel farklar şu şekildedir:

• Mide reflüsünde göğüs yanması daha sık görülür.
• Boğaz reflüsünde ses kısıklığı ve boğaz şikâyetleri ön plandadır.
• Boğaz reflüsü mide yanması olmadan da görülebilir.
• Mide reflüsü daha çok yemek borusunu etkiler.
• Boğaz reflüsü gırtlak, ses telleri ve yutak bölgesini etkileyebilir.
• Boğaz reflüsünde belirtiler sabah saatlerinde daha belirgin olabilir.

İki durum aynı kişide birlikte de görülebilir.

Boğaz Reflüsü Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

Boğaz reflüsü olan kişilerin günlük alışkanlıklarını düzenlemesi belirtilerin kontrolüne yardımcı olabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:

• Yemeklerden sonra hemen yatmamak
• Gece atıştırmalarını azaltmak
• Uyumadan önce ağır yemek yememek
• Kahve, çay, çikolata, nane ve gazlı içecekleri sınırlamak
• Domates, turunçgiller ve asitli gıdaları takip etmek
• Sigara dumanından uzak durmak
• Sesi zorlamamak
• Uzun süre yüksek sesle konuşmamak
• Kilo kontrolüne dikkat etmek
• Hekim kontrollerini aksatmamak

Her hastanın tetikleyicileri farklı olabilir. Bu nedenle kişinin kendi belirtilerini artıran yiyecek ve alışkanlıkları belirlemesi faydalı olabilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Aşağıdaki durumlarda kulak burun boğaz veya gastroenteroloji uzmanına başvurulması önerilir:

• 2-3 haftadan uzun süren ses kısıklığı
• Sürekli boğaz temizleme ihtiyacı
• Geçmeyen kronik öksürük
• Yutma güçlüğü
• Boğazda takılma hissinin artması
• Ağrılı yutma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Kanlı balgam
• Nefes darlığı
• Tekrarlayan boğaz tahrişi
• Tedaviye rağmen geçmeyen belirtiler

Bu belirtiler boğaz reflüsü dışında farklı hastalıklarla da ilişkili olabilir. Bu nedenle uzman muayenesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Boğaz reflüsü nedir?

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin yemek borusundan yukarı çıkarak boğaz, yutak ve gırtlak bölgesine ulaşmasıdır. Tıbbi adı laringofarengeal reflüdür.

Boğaz reflüsü neden sessiz reflü olarak adlandırılır?

Çünkü bazı kişilerde mide yanması veya ekşime gibi klasik reflü belirtileri görülmeden ses kısıklığı, boğazda takılma hissi, öksürük ve boğaz temizleme ihtiyacı ortaya çıkabilir.

Boğaz reflüsü belirtileri nelerdir?

Ses kısıklığı, kronik öksürük, boğazda takılma hissi, sık boğaz temizleme, yutma güçlüğü, boğaz ağrısı, ağız kokusu ve geniz akıntısı hissi boğaz reflüsü belirtileri arasında yer alabilir.

Boğaz reflüsü öksürük yapar mı?

Evet. Boğaz reflüsü bazı kişilerde uzun süren kuru öksürüğe neden olabilir. Ancak kronik öksürüğün alerji, astım, enfeksiyon veya geniz akıntısı gibi farklı nedenleri de olabilir.

Boğaz reflüsü ses kısıklığı yapar mı?

Evet. Mide içeriğinin gırtlak ve ses tellerini tahriş etmesi ses kısıklığına, seste çatallanma veya sabahları ses açılmasında zorluğa neden olabilir.

Boğaz reflüsü nasıl teşhis edilir?

Tanı için hasta öyküsü, boğaz-gırtlak muayenesi, laringoskopi, endoskopi, pH ölçümü veya impedans-pH testi kullanılabilir. Hangi testin gerekli olduğuna hekim karar verir.

Boğaz reflüsü nasıl tedavi edilir?

Tedavide yaşam tarzı değişiklikleri, beslenme düzeni, mide asidini azaltmaya yönelik ilaçlar, aljinat içeren ürünler ve gerekli durumlarda ileri değerlendirmeler kullanılabilir. Tedavi kişiye özel planlanır.

Boğaz reflüsünde hangi yiyeceklerden kaçınmak gerekir?

Yağlı ve kızartılmış yiyecekler, baharatlı gıdalar, çikolata, nane, kahve, gazlı içecekler, alkol, domates ve turunçgiller bazı kişilerde belirtileri artırabilir. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişebilir.

Yemekten sonra uzanmak boğaz reflüsünü artırır mı?

Evet. Yemekten sonra hemen uzanmak mide içeriğinin yukarı kaçmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle yemek sonrası en az 2-3 saat yatmamak önerilir.

Boğaz reflüsü tedavisi ne kadar sürer?

Tedavi süresi belirtilerin şiddetine, altta yatan nedene ve yaşam tarzı değişikliklerine uyuma göre değişir. Bazı kişilerde birkaç hafta içinde rahatlama olabilirken, bazı kişilerde daha uzun süreli takip gerekebilir.

Boğaz reflüsü çocuklarda görülür mü?

Evet. Çocuklarda da boğaz reflüsü görülebilir. Uzun süren öksürük, ses kısıklığı, beslenme sonrası huzursuzluk veya tekrarlayan boğaz şikâyetleri varsa çocuk sağlığı uzmanı veya ilgili uzman tarafından değerlendirme yapılmalıdır.

Yatarken başı yükseltmek faydalı mıdır?

Bazı kişilerde yatak başını yükseltmek gece reflüsünü azaltmaya yardımcı olabilir. Yalnızca yastık sayısını artırmak yerine yatağın baş kısmını yükseltmek daha etkili olabilir.

Boğaz reflüsü, mide içeriğinin boğaz ve gırtlak bölgesine ulaşmasıyla ortaya çıkan ve ses kısıklığı, kronik öksürük, boğazda takılma hissi, sık boğaz temizleme ihtiyacı gibi belirtilere neden olabilen bir reflü türüdür. Mide yanması olmadan da görülebildiği için sessiz reflü olarak adlandırılabilir. Tanı için boğaz ve gırtlak muayenesi, laringoskopi ve gerekli durumlarda reflü testleri kullanılabilir. Tedavide yaşam tarzı değişiklikleri, beslenme düzeni ve hekim önerisiyle ilaç tedavileri önemli yer tutar.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacı taşır. Tanı, tedavi ve ilaç kullanımı için kulak burun boğaz, gastroenteroloji veya ilgili sağlık profesyonellerine başvurulmalıdır.